Điều 21. Xử lý các trường hợp bồi thường, hỗ trợ cụ thể về nhà ở, vật kiến trúc, công trình xây dựng trên đất phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân
1. Các trường hợp dưới đây được bồi thường, hỗ trợ:
a) Nhà ở, công trình, vật kiến trúc có Giấy phép xây dựng trên đất có đủ điều kiện bồi thường theo quy định tại Điều 7 của Quy định này thì được bồi thường bằng 100% giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn, kỹ thuật tương đương.
b) Nhà ở, công trình, vật kiến trúc không có Giấy phép xây dựng thì tùy theo tính chất hợp pháp của đất, của nhà và công trình, được xem xét bồi thường hoặc hỗ trợ theo quy định sau:
- Nhà ở, công trình, vật kiến trúc xây dựng trên đất đủ điều kiện được bồi thường về đất ở mà tại thời điểm xây dựng chưa có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền công bố hoặc xây dựng phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, không vi phạm hành lang bảo vệ công trình thì được bồi thường bằng 100% giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn, kỹ thuật tương đương.
- Nhà ở, công trình, vật kiến trúc xây dựng trên đất không đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 7 của Quy định này và nhà ở, công trình, vật kiến trúc xây dựng trên đất chỉ được bồi thường đối với đất nông nghiệp nhưng tại thời điểm xây dựng chưa có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền công bố hoặc xây dựng phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, không vi phạm hành lang bảo vệ công trình thì được hỗ trợ tối đa bằng 80% giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn, kỹ thuật tương đương.
- Nhà ở, công trình, vật kiến trúc của hộ gia đình, cá nhân được xây dựng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 trên đất không đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 7 của Quy định này, mà khi xây dựng vi phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố và cắm mốc hoặc vi phạm hành lang bảo vệ công trình đã được cắm mốc thì không được bồi thường; trường hợp đặc biệt có hoàn cảnh thực sự khó khăn thì UBND cấp huyện xem xét hỗ trợ cho phù hợp nhưng tối đa không vượt quá 80% giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn, kỹ thuật tương đương.
c) Đối với các công trình xây dựng phụ trợ độc lập phục vụ cho sinh hoạt đời sống như: nhà tắm, nhà vệ sinh, giếng nước, sân đường nội bộ, tường rào, kè chắn đất,... thì bồi thường, hoặc hỗ trợ 100% theo giá trị xây dựng mới của công trình có quy mô và tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
2. Nhà, công trình chỉ phá dỡ một phần, thì giải quyết như sau:
- Nếu phần còn lại không còn sử dụng được thì tính bồi thường, hoặc hỗ trợ (tùy theo mức độ, tính chất hợp pháp của đất, của nhà và công trình bị phá dỡ) cho toàn bộ nhà, công trình theo quy định tại khoản 1 Điều này.
- Nếu phần còn lại còn sử dụng lại được thì tính bồi thường, hoặc hỗ trợ phần bị phá dỡ theo quy định tại khoản 1 Điều này (tùy theo mức độ, tính chất hợp pháp của đất, của nhà và công trình bị phá dỡ). Ngoài ra còn được hỗ trợ thêm chi phí thực tế hợp lý để sửa chữa, khôi phục, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với phần diện tích phá dỡ.
Việc xác định phần diện tích còn lại không còn sử dụng được và việc xác định hỗ trợ thêm chi phí để sửa chữa, hoàn thiện phần diện tích còn lại trong cả hai trường hợp trên do Tổ chức được giao việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tính toán cho phù hợp với từng trường hợp cụ thể, có sự tham gia của Nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về xây dựng tại địa phương.
- Trường hợp nhà, công trình xây dựng kiên cố phải phá dỡ một phần, ranh giải tỏa cắt sàn và đà nằm trong phạm vi giữa hai cột bê tông cốt thép chịu lực, thì xác định cột chịu lực gần nhất còn lại không bị phá dỡ để tính toán bồi thường, hỗ trợ. Phần diện tích xây dựng nhà, công trình được tính toán bồi thường, hỗ trợ trong trường hợp này bao gồm: phần nằm trong ranh bị giải toả phải phá dỡ và phần diện tích tính từ ranh giải tỏa vào đến cột chịu lực gần nhất còn lại.
3. Các công trình là Nhà thờ họ tộc, Am thờ, Từ đường gắn liền với đất bị thu hồi thì được bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản tính theo giá trị mới quy định tại khoản 1 Điều này.
4. Các trường hợp dưới đây không được bồi thường, hỗ trợ:
a) Nhà ở, công trình, vật kiến trúc gắn liền với đất được xây dựng sau ngày 01/7/2004 mà tại thời điểm xây dựng trái với mục đích sử dụng đất đã được xác định trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì không được bồi thường, không được hỗ trợ.
b) Nhà ở, vật kiến trúc, công trình xây dựng trên đất không đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 7 của Quy định này, mà khi xây dựng công trình đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thông báo không được phép xây dựng, hoặc đã bị xử phạt, buộc tháo dỡ thì không được bồi thường, không được hỗ trợ; người có công trình xây dựng trái phép đó buộc phải tự phá dỡ và phải chịu chi phí phá dỡ trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền thực hiện phá dỡ.
c) Nhà ở, công trình, vật kiến trúc gắn liền với đất được xây dựng sau khi có quyết định thu hồi đất được công bố công khai thì không được bồi thường, không được hỗ trợ.
Các trường hợp không được bồi thường, hỗ trợ tại điểm a, b,c nêu trên nếu có điều kiện hoàn cảnh kinh tế thực sự khó khăn thì UBND cấp huyện xem xét từng trường hợp cụ thể để có mức hỗ trợ cho phù hợp, nhưng tối đa không vượt quá 80% giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn, kỹ thuật tương đương.