Điều 16
Khi tàu ra vào hoặc đậu ở cảng và tại các khu vực neo, thuyền trưởng có trách nhiệm:
1- Khi tàu hoạt động trên lãnh hải hoặc đậu ở cảng và các khu vực neo tại Việt Nam hoặc nước ngoài, thuyền trưởng phải nghiêm chỉnh tuân thủ đúng các quy định của pháp luật Việt Nam, các công ước quốc tế có liên quan và pháp luật của nước đó.
2- Trước và trong khi làm thủ tục tàu đến, trong và sau khi làm thủ tục tàu rời cảng, thuyền trưởng phải có biện pháp nghiêm cấm không cho thuyền viên của tàu liên lạc với những người khác, trừ các trường hợp thật cần thiết.
3- Khi tàu đến cảng nước ngoài, trong vòng 24 giờ phải báo cáo cho cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự có thẩm quyền của Việt Nam tại nước đó biết và đề nghị sự giúp đỡ nếu thấy cần thiết. Thuyền trưởng có nghĩa vụ thực hiện mọi chỉ thị của cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự có thẩm quyền của Việt Nam. Trường hợp xảy ra tranh chấp có liên quan đến tàu hoặc tàu, thuyền viên bị bắt giữ, thuyền trưởng phải kịp thời kháng nghị và phải báo cáo ngay cho cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự có thẩm quyền của Việt Nam tại nước đó và chủ tàu biết để có biện pháp can thiệp.
4- Khi kết thúc mỗi chuyến đi, thuyền trưởng phải lập báo cáo gửi chủ tàu về tình hình chuyến đi và kết quả việc thực hiện kế hoạch khai thác tàu.
5- Khi tàu đậu trong cảng, thuyền trưởng phải tổ chức áp dụng các biện pháp phòng cháy, chữa cháy nhằm đảm bảo an toàn cho người, tàu và hàng hoá.
6- Khi thuyền trưởng rời khỏi tàu, nhất thiết phải có chỉ thị cụ thể công việc cho thuyền phó nhất hay thuyền phó trực ca ở lại tàu. Đối với những việc quan trọng phải được ghi rõ trong nhật ký hàng hải và báo cho sĩ quan trực ca biết địa chỉ của mình trong thời gian ở trên bờ.
7- Khi tàu đậu ở các khu vực mà các điều kiện an toàn hàng hải không đảm bảo, thuyền trưởng phải thường xuyên có mặt ở tàu. Nếu phải rời tàu thì yêu cầu thuyền phó nhất ở lại tàu để thay mặt mình xử lý kịp thời những tình huống có thể xảy ra.
8- Thuyền trưởng của các tàu làm nhiệm vụ thường trực, cứu hộ v.v... việc trực ca tại tàu do chủ tàu quyết định nhưng phải bảo đảm khả năng sẵn sàng điều động tàu để thi hành nhiệm vụ.
9- Ngoài ra đối với thuyền trưởng của tàu khách có trách nhiệm tổ chức và đồng viên thuyền viên nâng cao ý thức trách nhiệm phục vụ hành khách; áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn tuyệt đối sinh mệnh hành khách, thuyền viên, tàu, hàng hoá, hành lý và tài sản trên tàu. Tổ chức huấn luyên cho thuyền viên thành thạo trong việc cứu sinh, cứu hoả, cứu thủng tàu và hướng dẫn cho hành khách cách sử dụng phương tiện cứu sinh, cứu hoả...