Điều 9. - Lựa chọn sơ đồ
1 - Vị trí lỗ khoan hút nước và khoảnh thí nghiệm
Lựachọn vị trí lỗ khoan và khoảnh thí nghiệm phải xuất phát từ mục đích hút nướcvà độ chi tiết cần thiết của nghiên cứu, có tính đến đặc điểm địa hình, cấu tạođịa chất và đặc điểm địa chất thuỷ văn.
Khoảnhđặt lỗ khoan hút nước là khoảnh đặc trưng, điển hình đối với lãnh thổ nghiêncứu, tránh bố trí ở nơi chiều dày chứa nước thay đổi đột ngột. Không bố trí lỗkhoan hút nước gần các biên; tức là phải cách biên trên khoảng cách lớn hơn bánkính ảnh hưởng cuả hút nước để loại trừ được ảnh hưởng của các biên (trừ trườnghợp khi mục đích thí nghiệm là nghiên cứu điều kiện biên ).
Sơđồ thí nghiệm cần tương ứng với phương pháp giải thích và ngược lại.
2 - Bố trí các lỗ khoan quan sát
a.Nguyên tắc chung
Cáclỗ khoan quan sát chỉ được bố trí khi cần xác định chính xác thông số địa chấtthuỷ văn cơ bản, thông số tính toán; nghiên cứu điều kiện biên hay điều kiệncung cấp cho tầng chứa nước.
Lỗkhoan quan sát gần nhất phải đặt cách lỗ khoan hút nước trên khoảng cách từ 0,7đến 1 lần chiều dày tầng chứa nước.
Khicó từ hai lỗ khoan quan sát trở lên thì khỏang cách từ lỗ khoan quan sát đến lỗkhoan hút nước được xác định theo công thức :
rn= r1 .a n-1
r1-Khoảng cách từ lỗ khoan trung tâm đến lỗ khoan quan sát thứ nhất
n- Số thứ tự lỗ khoan quan sát (n=2,3,4...)
a - Hệ số kinh nghiệm; lấy a bằng 1,5 đối với tầng chứa nướckhông áp và 2,5 đối với tầng chứa nước áp lực.
Ngoàicác lỗ khoan quan sát thuộc chùm thí nghiệm, cố gắng quan trắc một lỗ khoan nằmngoài đới ảnh hưởng của hút nước nhưng có đặc điểm địa chất thuỷ văn tương tự(trường hợp này là bắt buộc khi có ảnh hưởng của thuỷ triều, nước mặt hoặc daođộng mực nước dưới đất trong trạng thái tự nhiên với biên độ lớn).
Cáclỗ khoan quan sát chỉ được bố trí chính thức (được khoan) khi có tài liệu hútthử ở lỗ khoan trung tâm.
Cốgắng tận dụng các lỗ khoan cũ làm lỗ khoan quan sát.
Trườnghợp môi trường hai lớp, môi trường hai vỉa, môi trường nhiều lớp, cùng với lỗkhoan quan sát trong tầng chứa nước thí nghiệm ít nhất bố trí 1-2 lỗ khoan quansát trong các tầng lân cận ở cùng vị trí với lỗ khoan trong tầng chứa nước, còntrong lớp thấm yếu đặt ống đo áp lực lỗ hổng. Khoảng cách các lỗ khoan quan sátkhi có thấm xuyên đặt trong khoảng cách r/B Ê 0,4 (với r là khoảng cách từlỗ khoan hút nước đến lỗ khoan quan sát; B là hệ số thấm xuyên).
Cáclỗ khoan quan sát được bố trí vuông góc với hướng dòng chảy, trừ trường hợp đặcbiệt có thể bố trí theo chiều dòng chảy.
Trườnghợp tầng chứa nước bị giới hạn bởi các biên nhưng muốn nghiên cứu các đặc điểmtầng chứa nước mà không bị các biên làm nhiễu loạn thì các lỗ khoan quan sát đượcbố trí trong phạm vi đới thực tế vắng mặt sự biến dạng lưới thuỷ động lực.
Trườnghợp hút nước thí nghiệm nhóm chùm thì khoảng cách giữa các lỗ khoan hút nước (l) được bố trí như sau: Đối với tầng chứa nướckhông áp: l Ê 0,3r1; tầng chứa nướcáp lực l Ê 0,5r1 (r1- khoảng cách đến lỗ khoan quan sát gần nhất ).
Trườnghợp hút thí nghiệm nhóm đơn các lỗ khoan bố trí cách nhau 5 - 10m.â. Số lượnglỗ khoan quan sát
Trongtầng chứa nước áp lực đồng nhất chỉ xác định thông số địa chất thuỷ văn cơ bản,số lượng lỗ khoan quan sát được chọn là 1-2 lỗ khoan, đối với tầng chứa nướckhông áp số lỗ khoan quan sát là 2-3 lỗ khoan. Khi tầng không đồng nhất tươngứng là 2-3 và 3-4 lỗ khoan, rất không đồng nhất thì tối thiểu phải có 4 lỗkhoan quan sát. Trường hợp nghiên cứu quan hệ giữa các tầng chứa nước với nhauthì ngoài lỗ khoan trong tầng nghiên cứu cần bố trí các lỗ khoan quan sát trongtầng chưá nước nằm trên hoặc dưới cũng như trong tầng ngăn cách. Khi nghiên cứumối quan hệ giữa nước dưới đất với nước mặt nên bố trí 1 lỗ khoan quan sát nằmsát mép nước sông và 1 lỗ khoan quan sát ở bờ đối diện nếu sông có chiều rộngkhông lớn ( 50-70m).
b.Số tia lỗ khoan quan sát
Sốtia lỗ khoan quan sát được chọn theo mục đích thí nghiệm và đặc điểm của tầngchứa nước :
Tầngchứa nước đồng nhất vô hạn : 1 tia
Tầngchứa nước dị hướng: 2 tia
Nghiêncứu biên của tầng chứa nước: Tối thiểu 2 tia ( 1 tia song song với biên, 1 tiavuông góc với biên. Trường hợp cần nghiên cứu cân bằng nước, số tia có thể tănglên 4 tia).
c.Kết cấu lỗ khoan quan sát
Kếtcấu của các lỗ khoan quan sát đảm bảo lưu thông nước dễ dàng và phản ánh đúngbản chất mực nước của tầng nghiên cứu.