Điều 6. Định hướng kiến trúc, không gian cảnh quan
1. Định hướng chung:
a) Định hướng tổng thể kiến trúc không gian thành phố Bảo Lộc:
- Xây dựng và phát triển thành phố Bảo Lộc trở thành một thành phố “Vì sức khỏe và thịnh vượng”, trở thành một đô thị thông minh, với các trung tâm chuyên ngành cấp vùng và quốc gia, hỗ trợ phát triển liên vùng; là trung tâm hành chính - chính trị, kinh tế, văn hóa, dịch vụ, khoa học kỹ thuật, du lịch và giáo dục của tỉnh; có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; một đô thị có môi trường sống tốt, gắn với cảnh quan thiên nhiên, mang nét đặc trưng của đô thị sinh thái; là khu vực có nhiều cơ hội đầu tư, điểm đến cho nhiều doanh nghiệp hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch và nhiều dịch vụ hỗ trợ khác; Thành phố Bảo Lộc phát triển theo mô hình đô thị trung tâm và các cụm động lực được kết nối bởi tuyến vành đai xanh. Định hướng phát triển thành phố Bảo Lộc là đô thị sinh thái, thông minh, đa chức năng.
b) Định hướng không gian cảnh quan:
- Bảo đảm tính thống nhất từ không gian tổng thể toàn đô thị đến từng không gian cụ thể của đô thị theo quy hoạch chung được duyệt;
- Bảo đảm tính liên kết chặt chẽ giữa các không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị của thành phố;
- Khai thác hợp lý các điều kiện tự nhiên như địa hình, hệ thống cây xanh, mặt nước, bảo đảm cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường đô thị;
- Sử dụng hợp lý, hiệu quả không gian đô thị đáp ứng lợi ích xã hội, lợi ích công cộng, gắn với việc nâng cao giá trị thẩm mỹ, tăng cường tiện nghi và bảo vệ môi trường đô thị.
c) Định hướng kiến trúc:
- Quản lý chiều cao công trình theo quy hoạch, tuân thủ nguyên tắc: chiều cao công trình phù hợp với lộ giới đường và đặc thù địa hình;
- Các công trình hành chính, công cộng xây dựng mới tổ chức theo hình thức kiến trúc hiện đại, tập trung; các công trình dạng hợp khối mang hình thức kiến trúc đương đại, được thiết kế và kiểm soát tốt, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, tạo hình ảnh mới năng động, sáng tạo cho đô thị và tối ưu hiệu quả, phối hợp giữa các cơ quan hành chính;
- Các công trình nhà ở xây mới áp dụng ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, có tính bản sắc địa phương và nhận diện cao thông qua các chi tiết mái dốc, ban công.
- Công trình kiến trúc phù hợp với khí hậu, đáp ứng việc nâng cao sức khỏe thể chất, các điều kiện vệ sinh dịch tễ, như: có hành lang thông gió tự nhiên cho đô thị và công trình, không gian xanh dành cho thư giãn, không gian đi bộ, không gian mặt nước, thiết kế giảm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, giải pháp giảm tiếng ồn đô thị;
- Đối với các công trình hỗn hợp: Tại tầng trệt để không gian trống để tổ chức không gian công cộng, các tuyến đi bộ bên trong công trình; trong phạm vi khối đế tạo sân vườn, hồ cảnh, giếng trời kết hợp bố trí tiểu cảnh, tượng đài, điêu khắc nhỏ tạo cảnh quan đô thị xanh, đẹp và thân thiện. Quy hoạch và trồng cây xanh tán lớn, kết hợp tổ chức các quảng trường, vườn hoa, đài phun nước, tượng đài, phù điêu, tiểu cảnh nhỏ trong các cụm công trình hỗn hợp;
- Với một số khu vực đặc biệt, như: cửa ngõ đô thị hay tại các khu vực giao cắt giữa các tuyến đường chính, bố trí các công trình cao tầng tạo yếu tố điểm nhấn kiến trúc cho cảnh quan đô thị.
d) Phân vùng kiểm soát không gian kiến trúc cảnh quan:
Theo Quy hoạch chung thành phố Bảo Lộc và vùng phụ cận đến năm 2040 được phê duyệt, khu vực quản lý kiến trúc thành phố Bảo Lộc có 07 vùng kiểm soát không gian kiến trúc cảnh quan, như sau:
- 04 vùng nằm trong Vành đai xanh, gồm: Vùng trung tâm đô thị; vùng phát triển mới phía Đông, vùng phát triển mới phía Nam và vùng dự trữ phát triển phía Bắc;
- 01 vùng có một phần diện tích trong Vành đai xanh và một phần diện tích ngoài Vành đai xanh là vùng phát triển đô thị mật độ thấp phía Tây;
- 02 vùng ngoài vành đai cây xanh, gồm: Vùng phát triển dân cư, du lịch sinh thái; vùng bảo tồn và phát triển nông lâm nghiệp.
2. Định hướng cụ thể:
a) Về không gian cảnh quan đô thị:
- Các vị trí điểm nhấn về cảnh quan đô thị, bao gồm:
+ Cửa ngõ phía Bắc: Nằm trên đường Lý Thường Kiệt, khu vực cửa ngõ phía Bắc là điểm nhấn tiếp cận vào Khu Trung tâm hành chính;
+ Cửa ngõ phía Đông: Là điểm nhấn tiếp cận vào Khu nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe;
+ Cửa ngõ phía Nam: Kết nối khu vực trung tâm thành phố từ đường vành đai xanh với khu vực sinh thái núi Đại Bình;
+ Cửa ngõ phía Tây: Là cửa ngõ đô thị tiếp cận trung tâm giáo dục cấp vùng;
+ Khu Trung tâm hành chính - chính trị;
+ Các công trình biểu tượng tại các khu vực cửa ngõ vào thành phố Bảo Lộc;
+ Trung tâm văn hóa cấp đô thị; Tổ hợp thể dục thể thao cấp đô thị;
+ Trung tâm giáo dục đào tạo, nghiên cứu cấp vùng tại khu vực phía Tây;
+ Trung tâm thương mại dịch vụ mới cấp vùng.
- Hình thức kiến trúc công trình điểm nhấn phải có thẩm mỹ cao, đồng thời dành nhiều quỹ đất để tổ chức sân đường nội bộ, vườn hoa trước công trình.
- Bố trí công trình cổng chào tại các vị trí cửa ngõ đô thị: Hình thức kiến trúc cổng chào phải bảo đảm các tiêu chí về quy hoạch kiến trúc, quy hoạch giao thông, mang tính bền vững và tạo sự gắn kết hài hòa với không gian đô thị xung quanh, là điểm nhấn kiến trúc cảnh quan cho khu vực. Thể hiện được nét truyền thống, đồng thời đáp ứng tính văn minh, hiện đại, thể hiện được hình ảnh, đặc trưng riêng giá trị văn hóa, con người thành phố Bảo Lộc.
- Định hướng không gian mở, tầm nhìn đến các khu vực cảnh quan tự nhiên như đồi núi, mặt nước, hai bên tuyến đường, tuyến sông, như sau:
+ Các khu vực cảnh quan đô thị định hướng phát triển đô thị xanh, bảo tồn đan xen cảnh quan nông nghiệp và cảnh quan đô thị;
+ Định hướng xây dựng phát triển mô hình đô thị sinh thái nông nghiệp. Bảo tồn cảnh quan ven sông, suối, thác nước,… xây dựng các điểm du lịch sinh thái ven sông nhằm khai thác lợi thế cảnh quan, duy trì sự đa dạng sinh học và bảo đảm thoát lũ cho đô thị;
+ Bảo tồn không gian nông nghiệp để duy trì đa dạng cảnh quan, nông nghiệp;
+ Các khu vực trũng dành cho nông nghiệp đô thị; bảo vệ cảnh quan đồi chè, cà phê, dâu tằm, trang trại nông nghiệp,…
+ Bố trí các tiện ích đô thị, các hoạt động vui chơi giải trí, giao lưu văn hóa trên các tuyến hành lang xanh ven suối, trong các không gian xanh để nâng cao chất lượng môi trường sống đô thị, gắn kết cộng đồng dân cư. Thiết kế các tuyến đường xe đạp, đi bộ dọc theo các trục cảnh quan và các điểm du lịch, tổ chức các điểm cao ngắm cảnh toàn đô thị;
+ Bảo tồn các khu vực rừng phòng hộ, duy trì diện tích rừng sản xuất.
- Hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước:
+ Hệ thống không gian công cộng, không gian xanh cấp đô thị thành phố Bảo Lộc được quy hoạch phân tán để phục vụ người dân và khách du lịch, bao gồm: các quảng trường, vườn hoa, công viên chuyên đề, công viên ven các suối,...;
+ Hình thành các không gian xanh khác nhau của đô thị như công viên trung tâm hồ Nam Phương; vành đai xanh bao quanh; hành lang xanh cách ly của các khu, cụm công nghiệp; các công viên đô thị;
+ Giữ gìn tối đa mặt nước và kênh nước, vừa tạo cảnh quan vừa hỗ trợ tốt cho thoát nước đô thị;
+ Quản lý, sử dụng hợp lý không gian Núi Đại Bình, sông Đại Nga;
+ Bảo vệ cảnh quan tự nhiên, tạo bản sắc của cảnh quan đô thị;
+ Quản lý, không tác động thay đổi cảnh quan ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên, sinh thái;
+ Trồng các loại cây xanh phù hợp, bảo đảm môi trường sinh thái, tạo nét đặc trưng riêng cho đô thị;
+ Các không gian công cộng, không gian xanh đô thị phải bảo đảm diện tích và cách tổ chức không gian để có thể tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống cũng như hiện đại của địa phương.
b) Về kiến trúc:
- Kiến trúc trên các trục đường, tuyến phố chính:
+ Trục chính của đô thị trung tâm (trục Đông - Tây): Phát triển thương mại dịch vụ gắn với kiến trúc thấp tầng đa dạng của các khu dân cư hiện trạng. Trục Bắc - Nam phát triển thương mại dịch vụ gắn với phân khu hành chính theo định hướng kiến trúc hiện đại và cao tầng đáp ứng tính chất đô thị vùng của thành phố Bảo Lộc;
+ Các công trình điểm nhấn đô thị bố trí tại khu vực trung tâm có hình thức kiến trúc hiện đại, bảo đảm bán kính phục vụ và tính chất đô thị đa chức năng. Hình thức kiến trúc và chiều cao công trình hài hòa với cảnh quan và công trình xung quanh. Xây dựng các công trình tạo được dấu ấn kiến trúc đặc trưng gắn với khai thác các yếu tố bản sắc của địa phương (truyền thống văn hóa, cảnh quan,…). Sử dụng hệ thống chiếu sáng mỹ thuật, trang trí tạo vẻ đẹp và ấn tượng về ban đêm;
+ Hình thức kiến trúc công trình công cộng trên tuyến phố chính bảo đảm tính thẩm mỹ cao, hình khối công trình ấn tượng; diện tích đất xây dựng công trình công cộng phải đủ tạo không gian mở và tầm nhìn phía trước công trình; tầng cao phù hợp với quy hoạch;
+ Hình khối công trình khách sạn, văn phòng cơ bản theo dạng khối đế lớn và thu gọn dần về các tầng trên cao theo hình tháp để tạo điểm nhấn không gian cho đô thị, dành quỹ đất hợp lý để tổ chức sân đường nội bộ, vườn hoa trước công trình;
+ Đối với nhà phố nằm dọc hai bên tuyến đường chính, hình thức kiến trúc phải thống nhất, hiện đại, hài hòa với cảnh quan trục đường.
- Định hướng kiến trúc một số khu vực cửa ngõ:
+ Cửa ngõ phía Bắc: Xây dựng công trình cổng chào trước khi vào khu trung tâm hành chính. Hình thức cổng chào lớn, trang trọng, lịch sự và sử dụng ngôn ngữ thiết kế và vật liệu hiện đại;
+ Cửa ngõ phía Đông: Xây dựng công trình biểu tượng liên quan đến cảnh quan gắn với cảnh quan mặt nước, cảnh quan thiên nhiên;
+ Cửa ngõ phía Nam: Xây dựng công trình cổng chào, biểu tượng liên quan đến hình dáng núi rừng, gợi nhắc đến tính chất địa hình cảnh quan núi đồi;
+ Cửa ngõ phía Tây: Xây dựng công trình tổ hợp cung cấp thông tin về giáo dục, trung tâm thể thao, quảng trường sinh viên. Thiết kế công trình biểu tượng giáo dục; bố trí một số tượng đài, vật thể điêu khắc, các công trình kiến trúc nhỏ... tại các vị trí thích hợp, được chiếu sáng trang trí để tạo điểm nhấn, nâng cao chất lượng kiến trúc - cảnh quan.
- Định hướng kiến trúc tuyến vành đai xanh - kết nối và phát triển du lịch: Mật độ xây dựng tối đa 25%, tầng cao tối đa 3 tầng đối với công trình xây dựng mới; Đối với công trình cải tạo tầng cao tối đa 3 tầng, mật độ xây dựng tuân thủ theo quy định về công trình nhà ở tại mục 2.6.3 QCXDVN 01:2021. Cho phép xây dựng các dự án du lịch, dịch vụ, công cộng,… theo tiêu chí dự án xanh.
- Định hướng kiến trúc đối với các khu đô thị hiện hữu:
+ Cải tạo, chỉnh trang khu dân cư hiện hữu; đối với những khu vực lớp sau các trục đường chính được mở rộng sẽ theo hướng tăng mật độ xây dựng, xen cấy các nhà thấp tầng, nhà vườn, biệt thự. Hình thức kiến trúc phải phù hợp với cảnh quan chung khu vực; từng bước hoàn thiện bộ mặt kiến trúc đô thị;
+ Việc xây dựng mới, cải tạo sửa chữa công trình kiến trúc phải hài hòa với tổng thể chung, tính tương đồng về hình khối, màu sắc, phân vị công trình với các công trình kế cận, trừ một số trường hợp tuân thủ theo Thiết kế đô thị riêng hoặc đối với một số công trình đặc thù. Tổ chức các không gian mở trong các khu vực hiện hữu, hình thành các không gian cho hoạt động cộng đồng.
- Định hướng kiến trúc đối với các khu đô thị phát triển mới:
+ Các công trình được thiết kế hiện đại, có kiến trúc hài hòa với môi trường cảnh quan thiên nhiên, thân thiện môi trường, phù hợp với điều kiện tự nhiên từng khu vực, tạo lập được môi trường sống tốt và đặc trưng riêng của từng khu đô thị mới;
+ Các công trình kiến trúc đa chức năng, cao tầng, mật độ công trình cao dọc theo các trục đường chính đô thị, kết nối với các bến, trạm giao thông công cộng;
+ Tạo lập cảnh quan các khu vực cửa ngõ đô thị, các trục đường lớn, trục đường chính đô thị, khu vực đô thị mới khang trang, đồng bộ, hiện đại và hài hòa với môi trường, cảnh quan của từng khu vực;
+ Xây dựng hệ thống công trình biểu tượng cửa ngõ khu đô thị để tạo lập các không gian công cộng, đặc trưng của từng dự án, từng khu vực đô thị mới;
+ Xây dựng hệ thống chiếu sáng, trang trí nghệ thuật cho cây xanh, tiểu cảnh, tượng đài, kết hợp với hồ phun nước và các công trình kiến trúc đẹp tạo ra điểm nhấn tại các khu trung tâm. Sử dụng hệ thống chiếu sáng theo công nghệ tiên tiến, các hình thức quảng cáo hiện đại, tiết kiệm năng lượng, chống ô nhiễm ánh sáng.
- Định hướng kiến trúc đối với khu vực trung tâm đô thị:
+ Xây dựng tổ hợp các công trình hành chính, chính trị xung quanh quảng trường trung tâm;
+ Các khu cơ quan hành chính - chính trị phải có kiến trúc trang trọng, hiện đại, hài hoà với cảnh quan kiến trúc đô thị, tạo thành quần thể kiến trúc bề thế, tiêu biểu cho đô thị. Tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia đối với công trình hành chính: TCVN 4601:2012 - Công sở cơ quan hành chính nhà nước;
+ Các công trình đều có khoảng không gian thoáng, cây xanh sân vườn phù hợp với cảnh quan xung quanh;
- Định hướng kiến trúc đối với các khu, điểm du lịch:
+ Bảo đảm kết nối không gian các điểm du lịch với không gian mặt nước sông, hồ, công viên cây xanh và khu đô thị và với các điểm du lịch khác trong toàn vùng;
+ Đối với các công trình trọng điểm du lịch: Phải có khoảng không gian thoáng, cây xanh sân vườn phù hợp kết nối với không gian, cảnh quan điểm du lịch; kiến trúc công trình phù hợp với kiến trúc tổng thể điểm du lịch, hài hòa với kiến trúc cảnh quan đô thị; bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường.
+ Định hướng kiến trúc đối với các khu vực bảo tồn: Đối với công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được bảo vệ và quản lý theo Luật Di sản văn hóa và những quy định pháp luật liên quan khác.
- Định hướng khu vực công nghiệp và trang trại chăn nuôi:
+ Di dời hoặc chuyển đổi các cơ sở sản xuất công nghiệp và chăn nuôi không bảo đảm vệ sinh môi trường, gây ô nhiễm môi trường;
+ Nâng cấp hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp hiện hữu, đáp ứng yêu cầu mở rộng, nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm vệ sinh môi trường.
- Các khu vực dự trữ phát triển: Xây dựng phát triển khu ở, dịch vụ, du lịch… mật độ xây dựng thấp. Phát triển hệ thống hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật kết nối thuận lợi với khu vực ngoài đô thị Bảo Lộc và vùng phụ cận.