Điều 6. Định hướng kiến trúc, không gian cảnh quan
1. Định hướng chung
a) Định hướng chung về kiến trúc cho toàn đô thị
- Kiến trúc công trình cần tuân thủ định hướng phát triển không gian đô thị trong đồ án quy hoạch chung được duyệt, có sự đầu tư tương xứng về thiết kế và xây dựng, để trở thành các tài sản đô thị có giá trị lâu dài. Xây dựng kiến trúc đô thị hiện đại, năng động kết hợp với việc gìn giữ, kế thừa các công trình kiến trúc lịch sử, lưu giữ những dấu ấn các giai đoạn hình thành và phát triển của đô thị, xây dựng nên niềm tự hào người dân thị trấn Vĩnh Bình.
- Ưu tiên tạo lập cảnh quan phục vụ công cộng ở nhiều cấp độ (cấp đô thị, cấp đơn vị ở và nhóm nhà ở) đảm bảo khang trang, đồng bộ, hiện đại và thân thiện với môi trường, tăng không gian xanh.
- Khuyến khích quy hoạch và trồng cây xanh tán lớn, thảm cỏ, kết hợp tổ chức các không gian công cộng, vườn hoa, đài phun nước, tượng đài, phù điêu, tiểu cảnh nhỏ trong các khu vực trung tâm công cộng, dọc hai bên bờ kênh, rạch.
- Công trình kiến trúc phải phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, đảm bảo mật độ xây dựng, khoảng lùi, diện tích sân bãi trồng cây xanh, tiểu cảnh. Thiết kế kiến trúc cần thân thiện môi trường hướng đến kiến trúc xanh.
- Kiến trúc công trình dọc khu vực kênh, rạch phải hài hòa với không gian mặt nước, tạo sự đặc trưng đô thị.
- Cấu trúc đô thị chia làm 3 khu đô thị
+ Khu đô thị I: giới hạn từ phía Nam Quốc lộ 50 đến Bắc kênh An Thạnh Thủy với diện tích 231,28 ha. Gồm một phần các khu phố 5, khu phố 6, nằm dọc trục Quốc lộ 50, đang phát triển khá nhanh, cần được chỉnh trang và hình thành các khu ở mới tại các khu đất trống, là điểm đến từ TP. Mỹ Tho, thị xã Gò Công, là bộ mặt của thị trấn, gồm nhiều khu chức năng như: khu dân cư chỉnh trang xây dựng mới, giáo dục, công viên cây xanh.
+ Khu đô thị II: giới hạn từ phía Nam kênh An Thạnh Thủy đến phía Bắc rạch Vàm Giồng với diện tích 271,28ha. Gồm khu phố 3 và một phần các khu phố 4, 5, 6 tiếp nối khu đô thị I về phía Nam đến giới hạn phía Bắc rạch Vàm Giồng. Phát triển hai bên đường Nguyễn Văn Côn ra đến đường tránh phía Đông và Đường Nguyễn Hữu Trí phía Tây. Gồm các khu chức năng như: khu dân cư hiện hữu chỉnh trang và xây dựng mới, khu hành chánh, văn hóa, giáo dục, thể dục thể thao, công viên cây xanh.
+ Khu đô thị III: giới hạn từ phía Nam rạch Vàm Giồng đến ranh thị trấn phía Nam với diện tích 260,85 ha. Gồm một phần các khu phố 1, khu phố 2, và một phần khu phố 4, nằm về phía Nam rạch Vàm Giồng đến hết ranh giới thị trấn về phía Nam. Phát triển hai bên đường Nguyễn Văn Côn, đường tỉnh 872 đến giới hạn đường tránh phía Đông và đường dọc kênh Bà Rem. Gồm các khu chức năng như: khu dân cư hiện hữu chỉnh trang và xây dựng mới, thương mại – dịch vụ, y tế, giáo dục, hành chánh, công viên cây xanh.
b) Định hướng chung kiến trúc khu trung tâm
- Đô thị phát triển dọc các trục Bắc Nam (gồm đường Nguyễn Hữu Trí, đường Nguyễn Văn Côn và đường tránh phía Đông).
- Khu vực trung tâm sẽ phát triển trên cơ sở tuyến đường Nguyễn Văn Côn ra 2 bên (phía Đông, phía Tây) đến đường tránh phía Đông và đường Nguyễn Hữu Trí phía Tây. Bao gồm các khu chức năng trung tâm hành chính huyện, trung tâm thương mại, dịch vụ, văn hóa, thể dục thể thao, các công trình dịch vụ công cộng.
+ Khu đô thị I: có các công trình công cộng như Bảo hiểm xã hội, Chi cục thuế huyện, Trường mầm non Ánh Dương, Trường tiểu học Bùi Thanh Liêm trên đường QL50, Trường THPT Nguyễn Văn Thìn, Cửa ngõ phía Bắc (cổng chào), Nghĩa trang liệt sĩ, Ngân hàng chính sách xã hội, Liên đoàn Lao động huyện, Mặt trận tổ quốc huyện, Ngân hàng Nông nghiệp phát triển Nông thôn trên đường Nguyễn Văn Côn, Công viên cây xanh trên đường Nguyễn Hữu Trí và đường tránh phía Đông.
+ Khu đô thị II: có các công trình công cộng như Trung tâm văn hóa huyện, Sân vận động, Ủy ban nhân dân huyện, Bưu điện, Huyện Ủy, Trường tiểu học Nguyễn Hữu Trí trên đường Nguyễn Hữu Trí, Trường mầm non Măng Non trên đường Phạm Đăng Hưng.
+ Khu đô thị III: có các công trình công cộng như chợ, Ủy ban nhân dân thị trấn trên đường Đặng Khánh Tình, Bệnh viện huyện, Công viên cây xanh (cửa ngõ phía Nam) trên đường Nguyễn Văn Côn, TT Bồi dưỡng chính trị, Trường THCS Nguyễn Văn Thiền, trường mầm non Vĩnh Bình trên đường Sư Thiện Chiếu.
c) Định hướng chung kiến trúc khu vực đô thị hiện hữu
- Phát triển khu vực hiện hữu theo hướng từng bước bổ sung cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội, nhất là bổ sung nâng cấp mở rộng hệ thống giao thông đồng bộ về kiến trúc cảnh quan đô thị cho từng khu vực. Khuyến khích các dự án cải tạo chỉnh trang đô thị trọn một ô phố, tạo thêm các không gian công cộng, bãi đậu xe, mảng xanh, kết nối đồng bộ với không gian đô thị hiện hữu. Đẩy mạnh bảo tồn công trình kiến trúc có giá trị.
d) Định hướng chung khu vực phát triển mới
- Bao gồm khu dọc tuyến tránh phía Đông, đường Nguyễn Hữu Trí, và khu vực cửa ngõ phía Nam. Định hướng khu vực đô thị mới hiện đại đầu tư đồng bộ về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và thân thiện với môi trường, cảnh quan hài hòa với điều kiện tự nhiên từng khu vực.
đ) Định hướng chung khu vực nông nghiệp thuộc đô thị
- Định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao. Gìn giữ cảnh quan thiên nhiên, tạo lập cảnh quan hài hòa có bản sắc. Kiến trúc nhà ở đáp ứng yêu cầu hiện đại nhưng vẫn gìn giữ phát huy những giá trị kiến trúc truyền thống.
- Hạn chế san lấp sông rạch, khống chế chỉ giới xây dựng. Khuyến khích trồng cây bóng mát phù hợp điều kiện thổ nhưỡng tự nhiên và khí hậu địa phương, bảo quản chăm sóc các cây cổ thụ lâu năm hiện có.
- Khuyến khích các hoạt động đầu tư, thiết kế và xây dựng nhà vườn tạo ra phong cách sống cân bằng với thiên nhiên.
e) Định hướng chung khu đất xây dựng hỗn hợp - bến bãi
- Khu 1 nằm giữa hai trục đường Nguyễn Hữu Trí và đường Nguyễn Văn Công (5,93 ha), khu 2 (10ha) phía Đông tuyến đường Tránh, bãi trung chuyển trên đường tránh phía Đông, phát triển các loại hình kinh doanh, cơ sở sản xuất, kho tàng phải không gây ô nhiễm môi trường và tác động xấu đến môi trường khu dân cư lân cận.
2. Định hướng cụ thể
a) Về không gian cảnh quan đô thị
- Các vị trí điểm nhấn về cảnh quan đô thị
+ Khu đô thị I: cổng chào trên đường Nguyễn Văn Côn kết nối với QL 50 cửa ngõ vào đô thị từ hướng Bắc, Nghĩa trang liệt sĩ huyện, Công viên trên đường Nguyễn Hữu Trí, các công trình hạ tầng xã hội cấp huyện trên trục đường Nguyễn Văn Côn.
+ Khu đô thị II: Trung tâm văn hóa, sân vận động huyện, Ủy ban nhân dân huyện….
+ Khu đô thị III: cầu và cảnh quan hai bên Rạch Vàm Giồng, Công viên kết hợp Cổng chào cửa ngõ phía Nam trên đường Nguyễn Văn Côn.
- Không gian mở, tầm nhìn đến các khu vực cảnh quan tự nhiên như hai bên các tuyến kênh An Thạnh Thủy, Rạch Vàm Giồng, kênh Bà Rem, kênh Sáu Biếu.
- Hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước
+ Khu đô thị I: xây dựng 2 Công viên phía đường Nguyễn Hữu Trí và tuyến đường tránh, cảnh quan cây xanh hai bên kênh An Thạnh Thủy.
+ Khu đô thị II: công viên Nguyễn Văn Côn trên đường Nguyễn Văn Côn.
+ Khu đô thị III: công viên kết hợp cổng chào cửa ngõ phía Nam trên đường Nguyễn Văn Côn, cảnh quan cây xanh hai bên kênh Vàm Giồng, kênh Bà Rem, kênh Sáu Biếu.
+ Phát triển hoàn thiện hệ thống công viên cây xanh trên các trục đường, xây dựng hành lang cây xanh và công trình chống sạt lở kênh rạch, tạo ra nhiều không gian mở trong đô thị để phát triển bền vững.
+ Khuyến khích chăm sóc, bảo vệ, trồng mới cây xanh có tán lớn, có giá trị môi trường, bảo tồn cảnh quan, cây xanh đặc trưng của khu vực.
+ Công viên công cộng bố trí hàng rào thưa, thấp, thoáng, tăng sự tiếp cận tạo sự thân thiện với người dân, tăng cường chiếu sáng các khu công viên để đảm bảo an ninh, mỹ quan đô thị.
+ Tổ chức khai thác các khu cây xanh cảnh quan phục vụ vui chơi giải trí, thiết kế cây xanh cách ly kết hợp che chắn các hạng mục công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, tạo cảnh quan đô thị đẹp, thân thiện.
b) Về kiến trúc
- Trên các tuyến đường chính, liên khu vực, đường chính khu vực:
+ Sử dụng hình thức kiến trúc công trình phù hợp công năng sử dụng, hài hòa với không gian xung quanh; khuyến khích tạo không gian mở hoặc tạo khoảng lùi tầng trệt để làm không gian xanh, bố trí chỗ đỗ xe. Công trình xây dựng tại góc đường phố phải đảm bảo tầm nhìn, an toàn, thuận lợi cho người tham gia giao thông.
+ Không gian kiến trúc cần có một số nguyên tắc thống nhất (về màu sắc, tầng cao, vật liệu….) để tạo nên tính đặc trưng và liên tục cho dãy phố.
+ Nhà ở riêng lẻ khi xây dựng, chỉnh trang phải phù hợp với quy hoạch, quy định chung, đồng thời phải phù hợp với cao độ nền, chiều cao từng tầng, mốc giới xây dựng, chiều cao ban công, chiều cao và độ vươn của ô văng, màu sắc của nhà xây trước đó đã được cấp phép và đã xây dựng để tạo sự hài hòa, thống nhất trên toàn tuyến.
+ Cải tạo chỉnh trang hệ thống vỉa hè, giảm bê tông hóa kết hợp bổ sung các tiện ích đô thị như cây xanh đô thị, bồn hoa, ghế ngồi, thùng rác công cộng, bảng thông tin, nhà vệ sinh công cộng phục vụ cho người dân, đặc biệt là người già, trẻ em, người khuyết tật.
- Khu vực hiện hữu: (Phụ lục 8)
+ Tổ chức kiến trúc đô thị hài hòa về phong cách kiến trúc, chiều cao, khoảng lùi, chi tiết, màu sắc, chất liệu của các công trình và nhà ở riêng lẻ trên các tuyến phố. Khuyến khích việc nhập các thửa đất nhỏ thành các lô đất lớn hơn và hợp khối các công trình kiến trúc có quy mô nhỏ để tổ chức bộ mặt kiến trúc chung của đô thị khang trang hơn.
+ Tạo điều kiện để các chủ đầu tư xây dựng chỉnh trang, cải tạo khu vực đô thị cũ. Khuyến khích các dự án cải tạo chỉnh trang đô thị đồng bộ, hạn chế các dự án quy mô nhỏ.
+ Nhà ở riêng lẻ khi xây dựng phải phù hợp quy hoạch, tuân thủ các quy định: chỉ giới xây dựng, khoảng lùi, góc vát tầm nhìn, mật độ xây dựng, độ cao nền, chiều cao các tầng, chiều cao ban công, chiều cao và độ vươn của ô văng, của nhà trước đó đã được cấp phép để tạo sự hài hòa, thống nhất toàn tuyến. Đồng thời bảo đảm yêu cầu kết nối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật chung của khu vực.
+ Việc xây dựng mới, cải tạo sửa chữa công trình kiến trúc phải hài hòa với tổng thể chung, phải có tính tương đồng về hình khối, màu sắc, phân vị công trình với các công trình kế cận, trừ một số trường hợp tuân thủ theo thiết kế đô thị riêng hoặc đối với một số công trình đặc thù. Tổ chức các không gian mở trong các khu hiện hữu, khi cấp phép xây dựng cần xem xét tạo khoảng lùi, hình thành các không gian cho hoạt động cộng đồng.
- Khu đô thị mới:
+ Các công trình được thiết kế văn minh, hiện đại, có kiến trúc hài hòa với môi trường cảnh quan thiên nhiên, thân thiện môi trường. Cảnh quan hài hòa với điều kiện tự nhiên từng khu vực, tạo lập được môi trường sống tốt và đặc trưng riêng của từng khu đô thị mới.
+ Tạo lập cảnh quan khu vực cửa ngõ đô thị, các trục đường lớn, trục đường chính đô thị, khu đô thị mới khang trang, đồng bộ, hiện đại và hài hòa với môi trường xung quanh, cảnh quan khu vực.
+ Xây dựng hệ thống các tượng đài, biểu tượng cửa ngõ đô thị, vườn hoa, vòi phun nước để tạo lập các không gian công cộng, đặc trưng của từng dự án, từng khu vực đô thị mới.
+ Đầu tư quỹ phát triển nhà ở xã hội thực hiện theo quy định của pháp luật.
+ Tại các khu đô thị mới quản lý theo đồ án quy hoạch được duyệt và có cơ chế khuyến khích chủ đầu tư xây dựng theo tiêu chí khu đô thị kiểu mẫu.
+ Không xây dựng công trình công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp gây ô nhiễm môi trường. Không xây dựng các công trình nhà ở tranh tre, nứa lá, vách tôn trong khu quy hoạch nhà ở mới.
- Khu vực dự trữ phát triển sản xuất nông nghiệp
+ Hạn chế mở rộng khu dân cư trên đất nông nghiệp, đặc biệt đất nông nghiệp năng suất cao, phù hợp với định hướng quy hoạch chung. Tạo cảnh quan nông thôn hài hòa có bản sắc.
+ Cải tạo chỉnh trang các tuyến dân cư hiện hữu, xây dựng phù hợp chỉ giới xây dựng, nghiêm cấm lấn chiếm, san lấp kênh rạch. Khuyến khích các mẫu nhà phù hợp, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm thiểu của tác động của thiên tai.
+ Chuyển dịch sản xuất nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị hiệu quả cao. Không xây dựng công trình công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp gây ô nhiễm môi trường.
- Khu vực bảo tồn
+ Khu vực cần bảo tồn di sản kiến trúc, lịch sử, cảnh quan, cần rà soát, giữ nguyên các công trình, biệt thự có kiến trúc đặc thù có giá trị. Việc cải tạo, sửa chữa thực hiện trên nguyên tắc giữ gìn, duy trì, phát huy giá trị đặc trưng của không gian, kiến trúc cảnh quan vốn có của khu vực (chiều cao, mặt đứng các hướng, hình thức, vật liệu, màu sắc tường, mái, cổng, tường rào). Việc phá dỡ công trình (kể cả phần cổng, tường bao) phải có ý kiến bằng văn bản của cơ quan quản lý chuyên ngành. Công trình xây dựng mới hoặc cải tạo hài hòa với kiến trúc, không gian đặc thù trong phạm vi ảnh hưởng của công trình.
- Khu vực đất xây dựng hỗn hợp - bến bãi
+ Khuyến khích giải pháp kiến trúc xanh, tiết kiệm năng lượng, hình thức hiện đại, tối đa hóa màng xanh, đảm bảo vệ sinh môi trường.
+ Cần xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, trang bị hệ thống phòng cháy chữa cháy hiện đại để đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ.
+ Tận dụng các khoảng lùi công trình, sân bãi, hoa viên để trồng cây xanh thảm cỏ, cải thiện vi khí hậu.