Điều 8. Quy định đối với khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù — Quyết định 27/2024/QĐ-UBND

• Không gây ảnh hưởng bất lợi đến công trình bảo tồn.
• Chiều cao tối đa của tầng trệt công trình không cao hơn chiều cao tầng trệt của công trình bảo tồn. Chiều cao tối đa toàn công trình có thể cao hơn chiều cao đỉnh mái công trình bảo tồn trong trường hợp có bố trí khoảng lùi phù hợp và đảm bảo tuân thủ chỉ giới xây dựng.
• Kiến trúc công trình phải hài hòa với công trình bảo tồn nhưng không được phép sao chép nguyên bản kiến trúc công trình bảo tồn.
• Tuân thủ các quy định cụ thể khác đối với từng lô đất và thể loại công trình theo quy hoạch chi tiết được duyệt.
• Tuân thủ các quy định pháp luật về Di sản văn hóa.

1. Các công trình di tích, lịch sử đã được xếp hạng trên địa bàn, thực hiện quản lý theo Luật Di sản văn hóa và các quy định có liên quan nhằm bảo tồn, phát huy những giá trị cơ bản của các di tích trong khu vực như không gian, kiến trúc, cảnh quan; việc xây dựng, tôn tạo, tu bổ di tích phải có văn bản thỏa thuận của cơ quan có thẩm quyền. Xây dựng công trình tượng đài, công trình kỷ niệm hoặc tôn tạo, tu bổ phải tuân thủ theo quy hoạch và có sự phối hợp giữa chủ đầu tư với các họa sĩ, kiến trúc sư trong quá trình thiết kế, lấy ý kiến đóng góp của Nhân dân theo quy định.

1. Quy định về không gian kiến trúc đô thị

1. Quy định đối với các công trình di tích văn hóa lịch sử, công trình tượng đài, công trình kỷ niệm

• Không gian khu vực di tích văn hóa lịch sử, công trình tượng đài, công trình kỷ niệm phải được giữ gìn, phát huy giá trị đặc trưng của không gian, kiến trúc cảnh quan vốn có của khu vực.
• Hình thức kiến trúc, mặt đứng, vật liệu, màu sắc phù hợp với kiến trúc cảnh quan vốn có của khu vực, tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành về bảo tồn, cải tạo, xây dựng công trình di tích văn hóa lịch sử, tượng đài, công trình kỷ niệm.
• Các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc cụ thể về mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, tầng cao, chiều cao công trình, chỉ giới xây dựng, chỉ giới đường đỏ, khoảng lùi:

• Tuân thủ quy định của quy hoạch đô thị, quy hoạch, dự án bảo tồn, tôn tạo di tích văn hóa lịch sử; dự án đầu tư xây dựng công trình được duyệt.
• Đối với di tích văn hóa lịch sử, công trình tượng đài, công trình kỷ niệm thuộc khu vực chưa có quy hoạch, dự án được duyệt.
• Áp dụng các quy định của tiêu chuẩn, quy chuẩn, hiện hành liên quan.

• Đối với các công trình di tích văn hóa lịch sử:

• Bảo đảm giữ gìn tối đa các yếu tố nguyên gốc và các giá trị của di tích về các mặt: vị trí, cấu trúc, chất liệu, kỹ thuật truyền thống, chức năng, nội thất, ngoại thất, cảnh quan liên quan và các yếu tố khác của di tích nhằm bảo vệ và phát huy các giá trị của di tích.
• Bảo đảm sự hài hòa giữa di tích với môi trường cảnh quan đô thị xung quanh.
• Bảo đảm phát huy giá trị di tích phục vụ nhu cầu giải trí, văn hóa du lịch của nhân dân nhưng không làm tổn hại đến giá trị của di tích.
•  Việc bảo quản, tu bổ phục hồi các công trình di tích thực hiện theo Nghị định số 98/2010/NĐ-CP ngày 21 tháng 9 năm 2010 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Di sản văn hóa và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa và Nghị định số 166/2018/NĐ-CP ngày 25 tháng 12 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết về thẩm quyền, trình tự, thủ tục lập, phê duyệt quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.

• Đối với tượng đài, công trình kỷ niệm:

• Tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành và phù hợp với quy hoạch tượng đài và tranh hoành tráng được phê duyệt.
• Bảo đảm sự hài hòa với cảnh quan đô thị, nâng cao giá trị văn hóa, nghệ thuật của không gian đô thị.
• Việc đầu tư xây dựng tượng đài, công trình kỷ niệm thực hiện theo quy định pháp luật về xây dựng và Nghị định 113/2013/NĐ-CP ngày 02/10/2013 về hoạt động mỹ thuật.

1. Quy định đối với công trình quốc phòng, an ninh

• Được bảo vệ theo các quy định của Pháp lệnh bảo vệ công trình quốc phòng, khu quân sự; Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia và Nghị định của Chính phủ ban hành Quy chế bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia và các quy định có liên quan khác còn hiệu lực.
• Bảo đảm tính an ninh, quốc phòng, tính bí mật của công trình và đồng thời phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được duyệt.
• Bảo đảm hài hòa với không gian, kiến trúc cảnh quan chung đô thị.
• Hình thức kiến trúc, hình khối công trình và màu sắc công trình vừa phải đảm bảo tính uy nghiêm, bề thế, tính thích dụng và mỹ quan công trình.
• Đặc biệt đối với công trình quốc phòng, an ninh việc xây dựng hàng rào cần đảm bảo về hình thức và màu sắc phù hợp với kiến trúc cảnh quan đô thị theo quy hoạch được duyệt, và phù hợp với văn hóa kiến trúc địa phương.

1. Đối với khu vực dự trữ phát triển

• Tuân thủ theo quy hoạch được phê duyệt, không xây dựng công trình trái với chức năng sử dụng đất trong khu dự trữ phát triển.
• Có kế hoạch và phương án sử dụng đất hiệu quả trong thời gian chưa triển khai xây dựng theo các giai đoạn phát triển ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.
• Khi chưa có nhu cầu sử dụng vẫn tiếp tục canh tác nông nghiệp, trồng cây xanh hoặc xây dựng các công trình tạm, cho thuê ngắn hạn, dễ dàng tháo dỡ khi cần thiết và được giao cho đơn vị quản lý cụ thể.

1. Đối với khu vực trung tâm (vị trí các công trình trọng điểm quan trọng như các khối cơ quan hành chính, trung tâm thương mại, dịch vụ công cộng, các công trình hỗn hợp, quảng trường, công viên cây xanh): các khối công trình quan trọng, công trình điểm nhấn cần được nghiên cứu trên cơ sở phân tích về các điều kiện vi khí hậu của khu đất thiết kế, phải lựa chọn được, giải pháp tối ưu về bố cục công trình để hạn chế tác động xấu của hướng nắng, hướng gió đối với điều kiện vi khí hậu trong công trình, khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm và không gây ô nhiễm môi trường. Xây dựng quảng trường cây xanh ngay phía trước trung tâm hành chính để tổ chức, đón tiếp các hoạt động lễ hội trang trọng.

         Các công trình xây dựng mới cần bảo đảm giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa của địa phương, hài hòa với cảnh quan khu vực, duy trì các loại nhà ở nông thôn có giá trị đặc trưng kiến trúc truyền thống, khuyến khích xây dựng nhà vườn, nhà biệt thự, hạn chế nhà chia lô bảo đảm phù hợp với không gian cảnh quan của khu vực và giá trị văn hóa, phong tục tập quán của nhân dân địa phương.

1. Các công trình điểm nhấn

         Tạo không gian nổi bật được đặt tại vị trí các khu, trục trung tâm các đơn vị ở, các trục đường chính, cửa ngõ của đô thị với những hình ảnh đặc trưng về không gian kiến trúc nội ngoại thất về tầng cao và khối tích công trình. Gắn kết hợp lý giữa giao thông công cộng với các hoạt động thương mại đầu mối đồng thời tạo không gian linh hoạt rộng cho những sự kiện đa năng cả ngày và đêm. Các công trình xây dựng hiện đại, cao tầng được hợp khối thống nhất. Thiết kế kiến trúc và cảnh quan xung quanh phản ánh những đặc tính nổi bật, độc đáo tạo ra đặc trưng mang tính biểu tượng và gây ấn tượng trước công chúng. Tạo không gian quảng trường rộng trước các tòa nhà.

1. Các khu vực cửa ngõ đô thị

Toàn đô thị được tổ chức 04 cửa ngõ chính:

- Cửa ngõ số 1: hướng từ phía Đông theo tuyến QL.1 vào đô thị. Tại đây sẽ tổ chức quảng trường giao thông (giữa tuyến QL.1 với tuyến đường dẫn từ đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Cần Thơ vào thị xã) với đảo tròn tự hành lớn. Xây dựng công trình biểu tượng đón tầm nhìn vào đô thị, tạo dựng hình ảnh một đô thị hiện đại, đậm đà bản sắc gắn kết với các không gian chức năng công cộng dịch vụ, thương mại.

- Cửa ngõ số 2: hướng từ phía Nam theo tuyến ĐT.868 vào đô thị. Tại đây sẽ tổ chức quảng trường giao thông (giữa tuyến đường tránh QL.1 mới với tuyến ĐT.868 vào đô thị) với đảo tròn tự hành lớn. Tạo dựng hình ảnh cửa ngõ xanh bằng việc gìn giữ cảnh quan hệ sinh thái nông nghiệp quanh khu vực.

- Cửa ngõ số 3: hướng từ phía Tây theo tuyến QL.1 vào đô thị. Tạo dựng hình ảnh một cửa ngõ đô thị năng động đang phát triển mạnh mẽ trên cơ sở cải tạo các công trình nhà ở hiện hữu thành nhà ở kết hợp với thương mại để hình thành tuyến phố thương mại, dịch vụ và khai thác quỹ đất trống phía Nam để phát triển các tổ hợp công trình thương mại dịch vụ cùng với không gian mở phía trước các tổ hợp công trình để tạo dấu ấn mới hấp dẫn.

- Cửa ngõ số 4: hướng từ phía Bắc theo tuyến ĐT.868 vào đô thị. Tạo dựng hình ảnh một cửa ngõ đô thị sầm uất, hấp dẫn trên cơ sở cải tạo các công trình nhà ở hiện hữu thành nhà ở kết hợp với thương mại để hình thành tuyến phố thương mại, dịch vụ. Đồng thời chỉnh trang không gian hai bờ sông Ba Rài bằng hệ thống kè cảnh quan kết hợp với tuyến đường để hình thành thêm không gian xanh, gia tăng không gian mở hướng vào đô thị và hướng đến dòng sông.

1. Đối với khu trung tâm công cộng, quảng trường

Hiện tại, thị xã Cai Lậy chưa có quảng trường hoàn chỉnh. Các hoạt động cần sự tập trung đông người hoặc tổ chức các sự kiện quan trọng phải mượn không gian của khu vực sân vận động thị xã hoặc trong các công trình văn hóa, công cộng nhỏ - quy mô chưa xứng tầm. Vì vậy định hướng tổ chức không gian quảng trường chính đô thị sẽ được bổ sung tại 02 khu vực (i) Phía trước trung tâm hành chính mới của thị xã; (ii) Phía trước trung tâm TDTT mới của thị xã). Bên cạnh đó, khai thác không gian phía trước các công trình tổ hợp dịch vụ mới, công cộng mới để hình thành các quảng trường công cộng phục vụ cho các hoạt động từ cấp đô thị đến cấp khu vực.

Nguyên tắc chung để thiết kế, xây dựng các không gian công cộng:

• Các quảng trường này cần phải đảm bảo diện tích, cách tổ chức không gian và được trang bị đầy đủ các thiết bị đô thị đồng bộ, hiện đại để có thể tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống cũng như hiện đại của địa phương.
• Cần xanh hóa các không gian này bằng các hình thức cây xanh đa dạng, từ các hàng cây cao tạo tuyến hoặc cho bóng mát đến các mảng cây lớn hoặc trung bình tạo khối hay các mảng hoa, cỏ thấp dạng thảm. Khuyến khích sử dụng các loại thực vật bản địa nhằm tạo được bản sắc riêng cho đô thị.
• Bố trí một số tượng đài, vật thể điêu khắc, các công trình kiến trúc nhỏ, tại các vị trí thích hợp, được chiếu sáng trang trí để tạo điểm nhấn, nâng cao chất lượng kiến trúc - cảnh quan.
• Bố trí các công trình kiến trúc nhỏ, công trình kỹ thuật phụ trợ, trang bị đầy đủ, đồng bộ các loại thiết bị đô thị (thùng rác, ghế nghỉ, nhà vệ sinh công cộng, biển chỉ hướng, đèn chiếu sáng), đảm bảo cung cấp đầy đủ các dịch vụ thiết yếu để các hoạt động ngoài trời của người dân và du khách được thoải mái, dễ chịu và tiện nghi.
• Quy định chặt chẽ việc gắn biển quảng cáo, hạ ngầm các đường tuyến đường dây và cột kỹ thuật (điện, cáp viễn thông) để hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực về mỹ quan.

1. Công viên lớn

Hệ thống công viên giải trí, chuyên đề đáp ứng nhu cầu hoạt động vui chơi giải trí, nghỉ ngơi của người dân trong khu vực, kết hợp khai thác dịch vụ. Công viên giải trí chính tại thị xã Cai Lậy được quy hoạch tại 02 khu vực chính:

• Khu đô thị hiện hữu cải tạo gắn với kênh Lộ Dây Thép (phía Bắc).
• Khu đô thị hành chính phức hợp mới (phía Nam).

Bên cạnh đó còn có các vườn hoa, công viên khác trong từng khu.

Hệ thống công viên, vườn hoa, quảng trường này là nơi tập trung các loại cây xanh cảnh quan mang tính biểu trưng cho đô thị, đồng thời, là nơi tổ chức các sự kiện văn hóa, lịch sử, là không gian nghỉ ngơi, giải trí, tập luyện, giao lưu cộng đồng phục vụ người dân đô thị và khách du lịch.

Thiết kế đô thị riêng là trường hợp cá biệt, giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước về đô thị có cơ sở để quản lý kiến trúc cho khu vực, tuyến phố trong khu vực đô thị, nội thị, là cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước quản lý đầu tư xây dựng và cấp giấy phép xây dựng.

• Các trục đường chính:

• Trục không gian theo hướng Bắc Nam: bao gồm 02 trục đường là ĐT.868 (đoạn từ QL.1 đến cửa ngõ số 2) và đường tránh ĐT.868 mới được đầu tư xây dựng (đoạn từ đường Vành Đai Ngoài đến đường Vành Đai phía Nam). Mở hướng phát triển về hướng Bắc và hướng Nam đô thị để tạo động lực phát triển đô thị. Hình thành các chức năng để đô thị hóa khu vực phía Đông gắn với trục đường tránh ĐT.868 và phía Nam gắn với ĐT.868.
• Trục không gian theo hướng Đông Tây: bao gồm 02 trục đường chính là tuyến đường QL.1 (đoạn cửa ngõ số 1 đến cửa ngõ số 3) và tuyến đường tránh QL.1 (Đoạn từ ĐH.54 đến đường số 16). Đối với tuyến QL.1 hiện hữu - cải tạo chỉnh trang để trở thành trục cảnh quan trung tâm cho đô thị. Đối với tuyến đường tránh QL.1 hiện hữu - tạo động lực phát triển vùng phía Nam thị xã, đồng thời đến giai đoạn dài hạn sẽ trở thành trục cảnh quan cho đô thị.

Việc xây dựng công trình hai bên các tuyến đường cần tuân thủ về khoảng lùi của các công trình so với lộ giới đường quy hoạch được quy định tùy thuộc vào tổ chức quy hoạch không gian kiến trúc, chiều cao công trình và chiều rộng của lộ giới, nhưng khoảng lùi tối thiểu phải thỏa mãn quy định tại QCVN 01:2021/BXD. Để quản lý chặt chẽ chỉ giới đường đỏ và chỉ giới xây dựng trên 2 tuyến đường đảm bảo các chức năng khi xây dựng, phát triển tạo dựng được sự đồng bộ trên toàn tuyến. Tăng cường tiện ích đô thị dọc trục đường (chiếu sáng, cây xanh, biển quảng cáo,…). Các công trình khi tiến hành xây dựng, cải tạo, chỉnh trang theo hướng tạo dựng, gia tăng không gian thoáng, mở về hướng trục đường.

• Các công trình điểm nhấn:

• Tổ hợp trung tâm thương mại, dịch vụ hỗn hợp mới (gắn với trục ĐT.868, đường tránh ĐT.868; đường nối từ cao tốc thành phố Hồ Chí Minh - Cần Thơ vào thị xã; đường QL.1 và đường tránh QL.1 hiện hữu).
• Một số công trình kiến trúc cao tầng tại các cửa ngõ của đô thị.
• Do đô thị Cai Lậy là một đô thị có kiến trúc chủ yếu là dàn trải, thấp tầng, việc đề xuất các công trình kiến trúc điểm nhấn không nên có chiều cao quá lớn để vẫn đảm bảo hài hòa với khung cảnh kiến trúc xung quanh. Thay vào đó, có thể tìm kiếm sự nổi bật thông qua hình thức kiến trúc độc đáo, khác biệt, hấp dẫn.
• Các điểm nhấn cần tạo được dấu ấn riêng với việc khai thác các yếu tố bản sắc của địa phương.
• Có các thủ pháp tổ chức cảnh quan, không gian đô thị để phát huy được tối đa giá trị các góc nhìn toàn cảnh từ nhiều hướng tới công trình điểm nhấn và từ điểm nhấn tới các không gian xung quanh.
• Sử dụng hệ thống chiếu sáng mỹ thuật, trang trí tại khu vực công trình điểm nhấn  để tạo được vẻ đẹp và ấn tượng về ban đêm.

• Các khu vực trung tâm đô thị, trên các trục đường chính, nút giao thông giữa các trục đường chính có lộ giới từ 16 m trở lên, các tuyến đường vành đai của thị xã và các tuyến đường ven bờ sông.