Điều 10. Phân cấp quản lý di sản văn hóa vật thể
1. Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh, di tích thuộc Danh mục kiểm kê được Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt (gọi chung là di tích), các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích trên địa bàn.
2. Căn cứ vào hồ sơ khoa học xếp hạng di tích và địa bàn phân bố khu vực khoanh vùng bảo vệ yếu tố gốc cấu thành của di tích, đối với các di tích nằm trên địa bàn 02 xã, phường trở lên, Ủy ban nhân dân tỉnh giao cho Ủy ban nhân dân 01 (một) xã, phường thực hiện quản lý chính; các xã, phường còn lại thực hiện công tác phối hợp quản lý, bảo vệ.
3. Căn cứ loại hình, quy mô, giá trị, tính chất của di tích và tình hình thực tiễn của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm rà soát hiện trạng các di tích, bộ máy quản lý di tích để thành lập Ban Quản lý di tích theo quy định của pháp luật; kiện toàn Ban Quản lý di tích và ban hành nội quy, quy chế hoạt động của ban theo quy định:
a) Đối với địa phương đã thành lập Ban Quản lý di tích, là đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo 100% chi thường xuyên trước thời điểm quy chế này có hiệu lực thi hành thì được phép tiếp tục duy trì hoạt động cho đến khi có quy định mới.
b) Các địa phương còn lại rà soát hiện trạng di tích, bộ máy quản lý di tích nếu đáp ứng quy định thành lập Ban quản lý di tích chuyên trách là đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo 100% chi thường xuyên thì Uỷ ban nhân dân cấp xã
có trách nhiệm xây dựng đề án thành lập Ban Quản lý di tích chuyên trách là đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện quản lý trực tiếp các di tích trên địa bàn theo quy định tại Nghị định số 120/2020/NĐ-CP Quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 283/2025/NĐ-CP; Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND Về ban hành Quy định một số nội dung về quản lý tổ chức và cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lý của Uỷ ban nhân dân tỉnh Lào Cai, đảm bảo không chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ.
c) Trường hợp địa phương không đủ điều kiện thì thành lập Ban Quản lý kiêm nhiệm và giao cho phòng Văn hóa - Xã hội hoặc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp cấp xã là cơ quan thường trực, thực hiện quản lý chung các di tích trên địa bàn.
Phòng Văn hoá - xã hội cấp xã xây dựng đề án thành lập Ban Quản lý di tích kiêm nhiệm trình Uỷ ban nhân dân cấp xã phê duyệt, thành lập, gồm: Tên gọi của Ban quản lý di tích gắn với địa danh của xã, phường; trụ sở chính đặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã. Ban Quản lý di tích cấp xã trực thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã, thực hiện quản lý trực tiếp các di tích trên địa bàn. Cơ cấu tổ chức bộ máy gồm (01) một Trưởng ban là Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội hoặc Giám đốc Trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã; 01 (một) Phó Trưởng ban, các thành viên gồm: công chức văn hóa, xã hội, công chức địa chính; đại diện Mặt trận tổ quốc xã; Bí thư chi bộ/Trưởng thôn, bản, tổ dân phố, khu phố nơi có di tích; đại diện người có uy tín, người am hiểu về di tích; đại diện dòng họ, gia đình (đối với các di tích là từ đường, nhà thờ họ); người trực tiếp trông coi di tích (đối với các di tích là đình, đền, chùa, miếu, phủ...). Số lượng các thành viên tuỳ thuộc vào số lượng và tính chất phức tạp, địa bàn phân bố của di tích do Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định.
Trưởng ban quản lý di tích cấp xã căn cứ vào quy mô, tính chất, loại hình và điều kiện cụ thể của địa phương, quyết định việc thành lập Tiểu ban hoặc Tổ quản lý di tích cho từng di tích (đối với di tích là cơ sở tôn giáo thì cử người đại diện quản lý cơ sở tôn giáo làm Phó Tiểu ban Thường trực hoặc Tổ phó Thường trực).