Điều 12. Trình tự giải quyết bước đầu
1. Ngay sau khi nhận được thông báo có xảy ra đình công (ngừng việc tập thể), Chủ tịch UBND cấp huyện thành lập Đoàn công tác đến ngay hiện trường để ổn định tình hình an ninh trật tự và ngăn chặn kịp thời những trường hợp quá khích, không để gây rối, làm thiệt hại đến tài sản doanh nghiệp, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân phát sinh tranh chấp dẫn đến đình công để đưa ra biện pháp xử lý nhanh, đạt hiệu quả, không để lan rộng vụ đình công sang khu vực lân cận.
2. Trưởng Đoàn công tác phân công thành viên trong đoàn, chia thành các nhóm và thực hiện các bước như sau:
a) Bước 1: Nắm thông tin.
- Nhóm 1: Do Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì tiếp cận với chủ doanh nghiệp, nắm tình hình và những yêu cầu của tập thể lao động; phân định tranh chấp lao động tập thể về quyền hay về lợi ích hay tranh chấp hỗn hợp; đồng thời xác định nguyên nhân, qui mô, diễn biến vụ việc để tổ chức buổi gặp gỡ giữa người sử dụng lao động và đại diện tập thể lao động tiến hành thương lượng (tùy theo từng trường hợp có thể gặp riêng mỗi bên để trao đổi trước, sau đó tổ chức cuộc họp chung).
- Nhóm 2: Do Liên Đoàn Lao động chủ trì cùng với Công đoàn các Khu công nghiệp (đối với các doanh nghiệp trong Khu công nghiệp) phối hợp với Ban Dân Vận, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc, Công an (cùng cấp) và Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở (đối với các doanh nghiệp đã thành lập Công đoàn cơ sở) tiếp cận đại diện tập thể lao động hoặc đại diện nhóm người lao động để tìm hiểu vấn đề phát sinh (nguyên nhân tranh chấp, lợi ích các bên), nắm tâm tư, nguyện vọng và ghi nhận các kiến nghị, yêu cầu của tập thể lao động; tham gia ổn định trật tự; phát hiện, ngăn chặn kịp thời các biểu hiện quá khích.
Trong trường hợp chưa có đại diện tập thể lao động hoặc đại diện nhóm người lao động thì giải thích, vận động và đề nghị tập thể lao động đề cử đại diện để thực hiện thương lượng, thỏa thuận với chủ doanh nghiệp.
b) Bước 2: Tổ chức thương lượng.
- Nhóm 1: Sau khi nắm tình hình về những yêu cầu của tập thể lao động và việc thực hiện pháp luật lao động của doanh nghiệp liên quan đến nội dung tranh chấp:
+ Phân định tranh chấp lao động tập thể về quyền hay về lợi ích hay tranh chấp hỗn hợp, nguyên nhân dẫn đến tranh chấp; phân tích các yêu cầu của tập thể lao động trên cơ sở pháp luật lao động, Thỏa ước lao động, Nội quy lao động và các chính sách của doanh nghiệp ban hành để kiến nghị, vận động, thuyết phục chủ doanh nghiệp xem xét giải quyết các yêu cầu của tập thể lao động (Lưu ý không được áp đặt doanh nghiệp thực hiện mà chủ yếu gợi ý, đưa ra các giải pháp mang tính định hướng cho doanh nghiệp và đại diện tập thể lao động lựa chọn và nhanh chóng hỗ trợ doanh nghiệp ổn định sản xuất);
Đối với các yêu cầu của tập thể lao động cao hơn mức quy định của pháp luật hiện hành (yêu cầu về lợi ích), Đoàn công tác thống nhất phương án giải quyết để đưa ra trong cuộc họp giữa các bên tranh chấp.
+ Tiến hành tổ chức cho các bên thương lượng, thỏa thuận.
+ Lập biên bản làm việc về kết quả các bên thương lượng, thỏa thuận; trong đó nêu rõ các kiến nghị của tập thể lao động, phương án giải quyết của Đoàn công tác và những nội dung mà doanh nghiệp đã thương lượng, thỏa thuận, thời gian thực hiện để trên cơ sở đó doanh nghiệp thông báo, trả lời cho tập thể lao động.
Trong trường hợp một trong các bên tranh chấp không đồng ý theo phương án giải quyết và trong quá trình thương lượng cũng không thỏa thuận được thì Đoàn công tác đưa ra phương án giải quyết để hai bên xem xét; nếu hai bên vẫn không đồng ý với phương án giải quyết của Đoàn công tác thì hướng dẫn cho các bên thực hiện trình tự giải quyết tranh chấp lao động tập thể theo quy định của pháp luật lao động.
- Nhóm 2: Nắm chắc yêu cầu của người lao động cụ thể từng vấn đề, trường hợp tập thể lao động có đơn yêu cầu thì cũng phải tiếp xúc công nhân để nắm thêm ngoài những vấn đề trong đơn có yêu cầu gì thêm để trên cơ sở đó phối hợp với nhóm 1 để tổ chức thương lượng với doanh nghiệp.
Thực hiện công tác tuyên truyền vận động người lao động bình tĩnh, không được có những hành vi vi phạm pháp luật, hướng dẫn người lao động ổn định trật tự, trở lại làm việc, không được tụ tập, tràn ra bên ngoài gây mất an ninh trật tự và hạn chế lây lan sang doanh nghiệp khác.
- Công an cấp huyện, xã:
+ Cử người tham gia cùng với nhóm 1 để làm việc với doanh nghiệp.
+ Phân công lực lượng bên ngoài bảo vệ, nắm tình hình và báo cáo, xin ý kiến thủ trưởng đơn vị khi cần thiết.
+ Phối hợp với doanh nghiệp nắm chắc các đối tượng cầm đầu, gây rối và xử lý các trường hợp gây mất trật tự an ninh hoặc có hành vi quá khích, đập phá doanh nghiệp.
c) Bước 3: Đoàn công tác hướng dẫn và yêu cầu doanh nghiệp ra thông báo về kết quả thương lượng, giải quyết những yêu cầu của người lao động; vận động người lao động trở lại làm việc.
- Chủ doanh nghiệp: Trả lời trước toàn thể người lao động về quyết định giải quyết của doanh nghiệp đối với những yêu cầu hoặc kiến nghị của tập thể lao động; những cam kết nội dung đã thông báo; đồng thời, đề nghị người lao động trở lại làm việc. Thông báo bằng văn bản (ký tên đóng dấu) kết quả giải quyết các kiến nghị của tập thể lao động.
- Đoàn công tác: Phối hợp cùng với doanh nghiệp để giải thích, thuyết phục, vận động người lao động trở lại làm việc.
- Công an cấp huyện, xã: Tiếp tục phân công lực lượng bên ngoài bảo vệ, nắm tình hình và chỉ kết thúc nhiệm vụ khi người lao động đã trở lại làm việc bình thường.
Lưu ý:
- Trường hợp đã thực hiện xong bước 3 mà người lao động vẫn chưa đồng ý thì các cơ quan phối hợp tiếp tục làm việc, thương lượng với doanh nghiệp theo các bước trên cho đến khi nào công nhân trở lại làm việc bình thường.
- Tùy theo mức độ phức tạp của từng vụ việc hoặc trường hợp một lúc xảy ra nhiều vụ ngừng việc tập thể tại nhiều doanh nghiệp thì các cơ quan cứ thêm lực lượng cùng thành viên các nhóm tiếp tục thực hiện các bước nêu trên.
- Thành viên của các cơ quan phối hợp có trách nhiệm báo cáo về cơ quan đơn vị theo diễn biến và kết quả thương lượng được ghi trong biên bản làm việc giữa Đoàn công tác và doanh nghiệp.
3. Báo cáo kết quả giải quyết.
a) Đoàn công tác từ lúc bắt đầu thực hiện nhiệm vụ cho đến khi kết thúc nhiệm vụ thường xuyên thông tin nhanh về Chủ tịch UBND cấp huyện và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để theo dõi.
b) Khi vụ việc phức tạp kéo dài, vượt quá khả năng giải quyết thì Đoàn công tác báo cáo Chủ tịch UBND cấp huyện để báo về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đề nghị Đoàn công tác liên ngành cấp tỉnh gồm đại diện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động tỉnh, Công an tỉnh và các sở, ban, ngành có liên quan đến hỗ trợ giải quyết.
c) UBND cấp huyện tổng hợp kết quả giải quyết vụ tranh chấp lao động tập thể, lập báo cáo theo mẫu gửi Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Công an tỉnh, Liên đoàn Lao động tỉnh sau khi đã có kết quả giải quyết, đồng thời tiếp tục theo dõi việc tổ chức thực hiện những nội dung đã thương lượng, cam kết.