Điều 11. Sử dụng chuyên gia
1. Mục đích
Trao đổi, thảo luận với chuyên gia giúp Trưởng đoàn và Kiểm toán viên nhà nước đưa ra các quyết định dựa trên nhận thức đúng đắn về các vấn đề chuyên môn sâu.
2. Hướng dẫn thực hiện
a) Xác định nguyên tắc tham vấn
Kiểm toán nhà nước sử dụng chuyên gia trong trường hợp xác định cần thiết phải sử dụng những người có kinh nghiệm chuyên môn đối với các lĩnh vực riêng biệt để thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp.
Chuyên gia tham gia vào cuộc kiểm toán hoạt động cần đảm bảo năng lực và kỹ năng cần thiết để thực hiện và hoàn thành cuộc kiểm toán: Năng lực chuyên gia đối với lĩnh vực chuyên môn cần sự hỗ trợ từ chuyên gia; Tính khách quan và độc lập; Tính bảo mật; Sự hiểu biết (các CMKTNN, môi trường hoạt động của Kiểm toán nhà nước…).
b) Xác định nội dung tham vấn
Tùy yêu cầu của từng cuộc kiểm toán, việc tham vấn có thể được thực hiện ngay từ giai đoạn đầu quá trình kiểm toán để giúp lập Kế hoạch kiểm toán tổng quát, cho đến bước thu thập bằng chứng kiểm toán, phân tích và đưa ra các kết luận kiểm toán, kiến nghị kiểm toán
c) Tổ chức, thực hiện tham vấn
- Xem xét (và văn bản hóa) việc lựa chọn chuyên gia
+ Chuyên môn của chuyên gia.
+ Năng lực của chuyên gia.
+ Tính liêm chính của chuyên gia.
- Kiểm toán viên nhà nước sẽ thảo luận và các vấn đề liên quan đến chuyên gia cần được văn bản hóa, cụ thể:
+ Nội dung, phạm vi và mục tiêu công việc của chuyên gia.
+ Vai trò trách nhiệm của Kiểm toán viên nhà nước và chuyên gia.
+ Nội dung, lịch trình và phạm vi cuộc trao đổi giữa Kiểm toán viên nhà nước và chuyên gia, bao gồm cả hình thức của báo cáo do chuyên gia cung cấp.
+ Sự cần thiết tuân thủ các quy định bảo mật thông tin với chuyên gia.
- Kiểm toán viên nhà nước đánh giá tính đầy đủ, thích hợp của công việc của chuyên gia bao gồm:
+ Tính phù hợp và hợp lý của các phát hiện và kết luận của chuyên gia.
+ Tính phù hợp và hợp lý của các giả định và phương pháp mà chuyên gia đã sử dụng.
+ Tính phù hợp, đầy đủ và chính xác của nguồn dữ liệu mà chuyên gia sử dụng.
- Những thủ tục cụ thể để đánh giá tính đầy đủ, thích hợp của công việc chuyên gia:
+ Phỏng vấn chuyên gia.
+ Soát xét báo cáo và giấy tờ làm việc chuyên gia.
+ Các thủ tục chứng thực (quan sát công việc của chuyên gia; kiểm tra những dữ liệu đã được công bố; xác nhận các vấn đề liên quan với bên thứ ba; thực hiện các thủ tục phân tích chi tiết; thực hiện việc tính toán lại…).
+ Thảo luận với chuyên gia khác có kinh nghiệm chuyên môn tương ứng khi những phát hiện và kết luận của chuyên gia không phù hợp với các bằng chứng kiểm toán thu thập được.