Điều 7. An toàn phòng cháy và chữa cháy đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh
Điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh phải được đảm bảo và duy trì theo Khoản 2, Khoản 3, Khoản 4 Điều 7 Nghị định số 136/2020/NĐ-CP.
1. Đối với nhóm nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh có diện tích dùng để ở chiếm từ 70% trở lên so với tổng diện tích sàn xây dựng của nhà (không bao gồm các diện tích sàn dùng cho hệ thống kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy, gian lánh nạn và đỗ xe):
- Trường hợp nhà có chiều cao từ 6 tầng trở xuống hoặc có không quá 1 tầng hầm: các quy định về đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy đối với nhà này thực hiện theo Khoản 1 Điều 6 Quy định này; đồng thời, phải đáp ứng những yêu cầu sau đây:
- Bố trí mặt bằng, ngăn cháy, ngăn khói:
+ Tại tầng hầm không được bố trí các gian phòng có sử dụng hoặc lưu giữ chất khí, chất lỏng cháy hoặc vật liệu dễ bắt cháy; gian phòng để ở.
+ Gian phòng sản xuất, kinh doanh phải được ngăn cháy (bằng kết cấu ngăn cháy), ngăn khói với khu vực để ở của hộ gia đình, cầu thang bộ chung của các tầng và lối ra thoát nạn tại tầng 1 của nhà.
+ Gian phòng tồn chứa hàng hóa, vật liệu dễ cháy hoặc sử dụng nguồn
lửa, nguồn nhiệt có tính chất nguy hiểm cháy, nổ phải được ngăn cách với khu vực sản xuất, kinh doanh và những khu vực khác bằng kết cấu ngăn cháy.
- Giải pháp thoát nạn:
+ Nhà nhiều tầng có sử dụng chung cầu thang bộ thoát nạn thì gian phòng sản xuất, kinh doanh hoặc tồn chứa hàng hóa, vật liệu cháy được tại từng tầng nhà phải được ngăn cháy, ngăn khói với cầu thang bộ bằng kết cấu ngăn cháy, cửa ngăn cháy.
+ Tại mọi khu vực trong nhà, duy trì liên tục chiều rộng, chiều cao thông thủy của lối thoát nạn, đường thoát nạn và khoảng cách từ vị trí xa nhất đến lối thoát nạn của gian phòng, tầng nhà theo yêu cầu tại Mục 3 của QCVN 06:2021/BXD.
- Sắp xếp, bảo quản vật tư, hàng hóa:
+ Sắp xếp, bảo quản vật tư, hàng hóa theo từng loại có cùng tính chất, cùng đặc điểm; việc sắp xếp vật tư, hàng hóa trên bục, kệ, giá hoặc xếp chồng, đống phải vững chắc, gọn gàng, ngăn nắp.
+ Vật tư, hàng hóa, hóa chất dễ cháy hoặc dễ bắt cháy cần bố trí trong các khu vực, gian phòng riêng, không để lẫn với các vật tư hàng hóa khác và đảm bảo yêu cầu ngăn cháy lan. Không tập kết, bố trí vật tư, hàng hóa trên các tuyến đường gây cản trở giao thông và có thể làm ảnh hưởng đến việc triển khai lực lượng, phương tiện, thiết bị chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đến từng nhà.
- Quản lý sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt:
+ Không bố trí nơi đun nấu, thờ cúng trong khu vực sản xuất, kinh doanh, khu vực bảo quản vật tư, hàng hóa cháy được.
+ Khi việc sản xuất, kinh doanh có sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt thì phải bố trí cách xa vật tư, hàng hóa dễ cháy, phương tiện, dụng cụ có xăng dầu, chất lỏng, chất khí dễ cháy.
+ Khi dự trữ xăng, dầu, khí LPG, hóa chất dễ cháy, nổ phục vụ sản
xuất, phải bố trí khu vực bảo quản bên ngoài nhà bảo đảm yêu cầu thông
thoáng, cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt, tránh ánh nắng trực tiếp và không để gần lối ra thoát nạn.
- Lắp đặt, sử dụng hệ thống, thiết bị điện trong nhà:
+ Công tác thiết kế xây dựng mới hoặc cải tạo và sửa chữa hệ thống điện trong nhà ở phải tuân thủ theo quy định QCVN 12:2021/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống điện của nhà ở và nhà công cộng.
+ Hệ thống điện phải được thiết kế, lắp đặt riêng biệt giữa các khu vực với nhau (khu vực sản xuất, kinh doanh và khu để ở của nhà); phải có thiết bị bảo vệ chống quá tải (cầu chì, attomat...) cho hệ thống điện chung của tòa nhà, từng tầng nhà, từng phòng riêng trong nhà và từng nhánh thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn (điều hòa, bếp điện, lò nướng, ...); khi lắp đặt thêm thiết bị tiêu thụ điện
phải tính toán không gây quá tải cho hệ thống điện.
+ Tại khu vực có bảo quản, kinh doanh, sản xuất, sử dụng vật tư, hàng hóa, hóa chất dễ cháy phải sử dụng loại dụng cụ điện, thiết bị điện là loại an toàn cháy, nổ; thiết bị tiêu thụ điện lắp đặt trong kho phải được khống chế chung bằng thiết bị đóng ngắt tự động và đặt bên ngoài kho.
+ Thiết bị tiêu thụ điện có phát sinh nguồn nhiệt và không có biện pháp chụp bảo vệ phải bố trí, lắp đặt đảm bảo khoảng cách tối thiểu 0,5m đến vị trí để vật tư hàng dễ cháy và không lắp đặt phía trên nơi để vật tư hàng hóa dễ cháy.
- Trang bị phương tiện, thiết bị phòng cháy và chữa cháy:
+ Khu vực sản xuất, kinh doanh phải trang bị phương tiện, thiết bị phòng cháy và chữa cháy, đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn, hệ thống thông gió, chống tụ khói... bảo đảm theo quy định của TCVN 3890:2009 và các quy chuẩn, tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy hiện hành theo quy định.
+ Các phương tiện phòng cháy và chữa cháy trang bị phải được kiểm định và kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ theo quy định.
- Trường hợp nhà có chiều cao trên 6 tầng hoặc có quá 1 tầng hầm:
Các yêu cầu để đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy (bao gồm: giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; khoảng cách an toàn phòng cháy chống cháy; giải pháp bố trí mặt bằng, công năng sử dụng, bậc chịu lửa, diện tích khoang cháy, ngăn cháy lan; điều kiện về thoát nạn; giải pháp thông gió, chống tụ khói) của trường hợp nhà này phải đáp ứng đầy đủ theo QCVN 06:2021/BXD (áp dụng tương đương nhóm F1.4); đồng thời, phải đáp ứng những yêu cầu sau đây:
- Sắp xếp, bảo quản vật tư, hàng hóa:
+ Sắp xếp, bảo quản vật tư, hàng hóa theo từng loại, có cùng tính chất, cùng đặc điểm, việc sắp xếp vật tư, hàng hóa trên bục, kệ, giá hoặc chồng, đống phải vững chắc, gọn gàng, ngăn nắp, không cản trở lối đi, lối thoát nạn, đặc biệt là sảnh lối ra tại tầng 1.
+ Vật tư, hàng hóa, hóa chất dễ cháy hoặc dễ bắt cháy cần bố trí trong các khu vực, gian phòng riêng, không để lẫn với các vật tư hàng hóa khác và đảm bảo yêu cầu ngăn cháy lan. Không tập kết, bố trí vật tư hàng hóa trên các tuyến đường gây cản trở giao thông và có thể làm ảnh hưởng đến việc triển khai lực lượng, phương tiện, thiết bị chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đến từng nhà.
- Quản lý sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt:
+ Không bố trí nơi đun nấu, thờ cúng trong khu vực sản xuất, kinh doanh, bảo quản vật tư, hàng hóa cháy được.
+ Khi việc sản xuất, kinh doanh có sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt thì phải bố trí cách xa vật tư, hàng hóa dễ cháy, phương tiện, dụng cụ có xăng dầu, chất lỏng, chất khí dễ cháy.
+ Khi dự trữ xăng, dầu, khí LPG, hóa chất dễ cháy, nổ phục vụ sản xuất, phải bố trí khu vực bảo quản bên ngoài nhà bảo đảm yêu cầu thông thoáng, cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt, tránh ánh nắng trực tiếp và không để gần lối ra thoát nạn.
- Lắp đặt, sử dụng hệ thống, thiết bị điện trong nhà:
+ Hệ thống điện phải được lắp đặt riêng biệt cho khu vực sản xuất, kinh doanh và khu vực để ở của nhà (có cầu dao kiểm soát riêng).
+ Tại khu vực có bảo quản, kinh doanh, sản xuất, sử dụng vật tư, hàng hóa, hóa chất dễ cháy phải sử dụng loại dụng cụ điện, thiết bị điện là loại an toàn cháy, nổ; thiết bị tiêu thụ điện lắp đặt trong kho phải được khống chế chung bằng thiết bị đóng ngắt tự động và đặt bên ngoài kho.
+ Thiết bị tiêu thụ điện có phát sinh nguồn nhiệt không có biện pháp chụp bảo vệ thì không được bố trí gần (ít nhất 0,5m) và phía trên vật tư, hàng hóa cháy được.
- Trang bị phương tiện phòng cháy chữa cháy và hệ th ống kỹ thuật có liên quan về phòng cháy chữa cháy: Yêu cầu, định mức trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện phòng cháy chữa cháy, hệ thống kỹ thuật có liên quan về phòng cháy chữa cháy thực hiện theo QCVN 06:2021/BXD, TCVN 3890:2009 và các quy chuẩn, tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy liên quan.
2. Đối với nhóm nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh có diện tích dùng để ở chiếm không đến 70% so với tổng diện tích sàn xây dựng của nhà (không bao gồm các diện tích sàn dùng cho hệ thống kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy, gian lánh nạn và đỗ xe):
- Nhóm nhà này bao gồm nhà hỗn hợp (trong trường hợp không có công năng nào trong nhà chiếm từ 70% diện tích sàn trở lên) và nhà theo công năng sản xuất, kinh doanh (khi công năng sản xuất, kinh doanh đó chiếm từ 70% diện tích sàn trở lên).
- Các yêu cầu để đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy (bao gồm: giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; khoảng cách an toàn phòng cháy chống cháy; giải pháp bố trí mặt bằng, công năng sử dụng, bậc chịu lửa, diện tích khoang cháy, ngăn cháy lan; điều kiện về thoát nạn; giải pháp thông gió, chống tụ khói) của nhóm nhà này phải đáp ứng đầy đủ theo QCVN 06:2021/BXD (áp dụng theo công năng của nhà đó theo từng trường hợp cụ thể).
- Việc sắp xếp, bảo quản vật tư, hàng hóa; quản lý sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt; lắp đặt, sử dụng hệ thống, thiết bị điện trong nhà; trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy và hệ thống kỹ thuật có liên quan về phòng cháy, chữa cháy phải đảm bảo theo yêu cầu tại Điểm b Khoản 1 Điều 7 Quy định này.