Điều 6. An toàn phòng cháy và chữa cháy đối với nhà ở riêng lẻ
Điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với nhà ở riêng lẻ phải được đảm bảo và được chủ hộ gia đình tổ chức thực hiện và duy trì theo Khoản 1 Điều 17 Luật Phòng cháy và chữa cháy; Khoản 1 Điều 7 Nghị định số 136/2020/NĐ-CP ngày 24 tháng 11 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật phòng cháy và chữa cháy và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy và chữa cháy (Nghị định số 136/2020/NĐ-CP); đồng thời phải đảm bảo các yêu cầu an toàn phòng cháy và chữa cháy thực tế của nhà như sau:
1. Đối với nhà ở riêng lẻ có chiều cao từ 6 tầng trở xuống hoặc có không quá 1 tầng hầm:
- Bố trí mặt bằng, ngăn cháy, ngăn khói:
- Gian phòng để ở cần bố trí tại tầng thấp, gần cầu thang, lối ra thoát nạn và ngăn cách với khu vực, gian phòng có bảo quản vật dụng, thiết bị dễ cháy, nổ và sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt; không bố trí gian phòng bảo quản, tích trữ xăng, dầu, hóa chất dễ cháy, nổ trong nhà.
- Gian phòng, khu vực để ô tô, xe máy, máy phát điện dự phòng và phương tiện, thiết bị khác có sử dụng nhiên liệu là xăng, dầu phải được ngăn cách hoặc có khoảng cách an toàn đến lối ra thoát nạn và nơi có nguồn lửa, nguồn nhiệt của nhà nhằm giảm thiểu nguy cơ gây cháy, cháy lan, bảo đảm an toàn thoát nạn cho người; trường hợp các gian phòng, khu vực bố trí trong không gian kín phải duy trì thường xuyên giải pháp thông gió phù hợp với đặc điểm của nhà.
- Nhà có tầng hầm, tầng bán hầm, cần có giải pháp ngăn cháy, ngăn khói lan lên tầng trên qua cầu thang bộ, giếng thang máy, trục kỹ thuật của nhà.
- Biển quảng cáo lắp đặt bên ngoài nhà phải bảo đảm yêu cầu về an toàn phòng cháy và chữa cháy, không cản trở lối ra thoát nạn và lối ra thứ 2 của nhà qua ban công, lô gia (theo QCVN 17:2018/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng và lắp đặt phương tiện quảng cáo ngoài trời).
- Giải pháp thoát nạn:
- Nhà có 01 lối ra thoát nạn, cần bố trí thêm 01 lối ra thứ 2 qua ban công, lô gia, cửa sổ có mặt ngoài thông thoáng, lối lên mái nhà hoặc bằng thang sắt, ống tụt, thang dây, dây cứu hộ ngoài nhà...để thoát nạn khi cần thiết; trường hợp lối thoát qua lồng sắt, lưới sắt, cần có ô cửa có kích thước đủ rộng để cho người di chuyển thuận lợi.
- Trên đường, lối đi, cầu thang thoát nạn không được sử dụng vật liệu dễ cháy để thi công, lắp đặt, trang trí; không bố trí, lắp đặt vật dụng, thiết bị nhô ra khỏi mặt tường có độ cao dưới 2m; không lắp đặt gương soi trên đường, lối đi, cầu thang bộ thoát nạn; chiều rộng của lối đi, vế thang thoát nạn phải bảo đảm cho người di chuyển thuận lợi (chiều rộng tối thiểu là 0,7m).
- Lối ra tại tầng 1 cần thoát trực tiếp ra ngoài; trường hợp thoát qua gian phòng khác, phải duy trì chiều rộng lối đi và khoảng cách an toàn đến các vật dụng, thiết bị dễ cháy, nổ, nguồn lửa, nguồn nhiệt; không bảo quản vật dụng, thiết bị dễ cháy, nổ, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt trong gầm cầu thang, buồng thang bộ, trên hoặc liền kề với đường, lối thoát nạn. Cửa đi trên lối thoát nạn tại tầng 1, trong trường hợp sử dụng cửa cuốn phải có bộ lưu điện và bộ tời bằng tay để mở khi mất điện hoặc hỏng động cơ.
- Bố trí nơi để chìa khóa cửa, dụng cụ phá dỡ thông thường (búa, rìu, xà beng, kìm cộng lực...) ở nơi dễ thấy, dễ lấy và thông tin cho mọi thành viên trong nhà biết để kịp thời mở cửa khi có sự cố cháy nổ xảy ra.
- Sắp xếp vật dụng, thiết bị trong nhà:
- Tài sản, vật tư, chất cháy phải được bố trí, sắp xếp gọn gàng, không cản trở lối và đường thoát nạn, bảo đảm việc thoát nạn cho người và sơ tán tài sản nhanh chóng, an toàn; không để gần nguồn lửa, nguồn nhiệt, ổ cắm điện, aptomat, cầu dao, thiết bị tiêu thụ điện có sinh nhiệt...
- Không bố trí, sử dụng các thiết bị có áp lực, dễ nổ (bình xịt diệt côn trùng, bình gas mini...) gần vị trí sử dụng ngọn lửa trần để đun nấu, thiết bị điện có sinh nhiệt.
- Quản lý, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt:
Việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt trong nhà phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn phòng cháy và chữa cháy như sau:
- Khi trong nhà có sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt phải có người trông nom giám sát chặt chẽ; khi đun nấu cần có người trông coi và có biện pháp ngăn tàn lửa để chống cháy lan.
- Bếp sử dụng khí LPG: cần bố trí trên mặt sàn bằng phẳng, thông thoáng, cách xa thiết bị điện và lắp đặt thiết bị báo dò khí LPG tại khu vực sử dụng khí LPG; thường xuyên kiểm tra tình trạng của van khóa, dây dẫn và đóng van bình chứa LPG sau khi sử dụng; không sử dụng các bình LPG mini đã qua sử dụng và các bình, bếp, dây dẫn khí LPG không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Khi phát hiện có mùi đặc trưng của khí LPG: Phải giữ nguyên hiện trạng của hệ thống điện, thiết bị tiêu thụ điện, tuyệt đối không bật, tắt các công tắc thiết bị tiêu thụ điện; không dùng ngọn lửa trần (bật lửa, diêm, đèn dầu, hương, nến.); đồng thời, mở ngay cửa sổ, cửa chính (tránh làm phát sinh tia lửa) để thoát khí LPG; khóa ngay van bình và báo cho đại lý cung cấp LPG gần nhất.
- Bếp điện: cần lắp đặt, sử dụng dây dẫn điện và thiết bị bảo vệ phù hợp với công suất của bếp và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
- Bếp dầu: cần bố trí trên mặt sàn bằng phẳng, không dùng xăng hoặc xăng pha dầu để đun bếp dầu; không rót thêm dầu vào bếp khi đang đun nấu; tắt bếp sau khi sử dụng.
- Thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã: vách, trần, vật liệu trang trí khu vực
thờ cúng là loại không cháy hoặc khó cháy; không thắp hương khi không có người trong nhà; khi đốt vàng mã cần có người trông coi và có biện pháp ngăn tàn lửa để chống cháy lan. - Việc hàn cắt phải thực hiện đúng quy trình, quy định; có người giám sát, có biện pháp che chắn không để vảy hàn tiếp xúc với các chất dễ cháy; bố trí các bình chữa cháy tại khu vực hàn cắt để kịp thời xử lý khi xảy ra cháy, nổ.
- Lắp đặt, sử dụng hệ thống, thiết bị điện trong nhà:
- Hệ thống điện được lắp đặt bảo đảm đủ công suất tiêu thụ của các thiết bị điện; có thiết bị bảo vệ, đóng ngắt chung cho hệ thống, từng tầng, nhánh và thiết bị tiêu thụ điện có công suất tiêu thụ lớn. Khi lắp đặt thêm các thiết bị tiêu thụ cần tính toán công suất của hệ thống điện để tránh quá tải và không câu mắc dây dẫn điện cấp cho thiết bị, vị trí lắp đặt, bố trí thiết bị phải bảo đảm yêu cầu về an toàn phòng cháy và chữa cháy.
- Dây dẫn điện đặt trong nhà phải bảo đảm yêu cầu về an toàn phòng cháy và chữa cháy (đặt trong ống gen, máng cáp; tại vị trí tiếp giáp với thiết bị, vật dụng dễ cháy, nổ phải ngăn cách bằng vật liệu không cháy, ...); không sử dụng nhiều thiết bị tiêu thụ điện trong cùng 01 ổ cắm; trước khi ra khỏi nhà hoặc khi đi ngủ phải kiểm tra, tắt nguồn điện tới các thiết bị tiêu thụ điện không sử dụng.
- Thường xuyên tổ chức tự kiểm tra để phát hiện, sửa chữa, thay thế các thiết bị điện hư hỏng, không đảm bảo an toàn. Đường dây dẫn điện và các thiết bị điện hư hỏng phải được sửa chữa khắc phục ngay hoặc ngắt nguồn điện đến đường dây và thiết bị không an toàn.
- Khi sạc pin các thiết bị điện (pin ô tô, xe máy, xe đạp điện, điện thoại, máy tính bảng...) phải đảm đảm bảo các điều kiện an toàn phòng cháy, chống cháy lan, không để các thiết bị này tiếp xúc hoặc để gần các vật liệu dễ cháy, có khả năng cháy lan trong ngôi nhà.
g) Trang bị phương tiện, thiết bị phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ:
- Căn cứ theo điều kiện thực tế về quy mô, tính chất, đặc điểm nguy hiểm cháy, nổ của ngôi nhà, chủ hộ gia đình phải trang bị ít nhất 01 bộ dụng cụ phá dỡ thông thường (búa, rìu, xà beng, kìm cộng lực...), tại mỗi tầng của ngôi nhà phải trang bị ít nhất 01 bình chữa cháy bằng bột loại 4kg hoặc bình chữa cháy bằng khí loại 3kg đảm bảo phù hợp chữa các đám cháy chất rắn, chất lỏng, chất khí và đám cháy điện. Các dụng cụ phá dỡ thông thường và phương tiện chữa cháy phải được đặt tại vị trí dễ thấy, dễ lấy, thuận tiện cho việc sử dụng để kịp thời chữa cháy, thoát nạn khi sự cố cháy, nổ xảy ra.
- Có thể trang bị bổ sung hệ thống, thiết bị báo cháy tự động, hệ thống chữa cháy bằng nước, hệ thống đèn chỉ dẫn thoát nạn và chiếu sáng sự cố, mặt nạ phòng độc, thang dây, ống tụt cứu người để tăng cường giải pháp an toàn cho ngôi nhà.
2. Đối với nhà ở riêng lẻ có chiều cao trên 6 tầng hoặc có trên 1 tầng hầm:
Các yêu cầu để đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy cho nhà ở riêng lẻ (nhóm F1.4) có chiều cao trên 6 tầng hoặc có trên 1 tầng hầm (bao gồm: giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; khoảng cách an toàn phòng cháy chống cháy; giải pháp bố trí mặt bằng, công năng sử dụng, bậc chịu lửa, diện tích khoang cháy, ngăn cháy lan; điều kiện về thoát nạn; giải pháp thông gió, chống tụ khói) phải đáp ứng đầy đủ theo QCVN 06:2021/BXD Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình; đồng thời, phải đáp ứng những yêu cầu sau đây:
- Sắp xếp vật dụng, thiết bị trong nhà: thực hiện theo Điểm c Khoản 1 Điều này.
- Quản lý, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt: thực hiện theo Điểm d Khoản 1 Điều này.
- Lắp đặt, sử dụng hệ thống, thiết bị điện trong nhà: thực hiện theo Điểm e Khoản 1 Điều này.
- Trang bị phương tiện phòng cháy và chữa cháy, hệ thống kỹ thuật có liên quan về phòng cháy và chữa cháy: yêu cầu, định mức trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện phòng cháy và chữa cháy, hệ thống kỹ thuật có liên quan về phòng cháy và chữa cháy thực hiện theo QCVN 06:2021/BXD, TCVN 3890:2009 và các quy chuẩn, tiêu chuẩn về phòng cháy và chữa cháy liên quan.