Điều 9. Nội dung hương ước
Tuỳ theo điều kiện cụ thể của từng cộng đồng dân cư mà nội dung của bản hương ước cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
1- Đề ra các biện pháp thích hợp để nhân dân thực hiện tốt quyền tự do, dân chủ ở cơ sở, động viên mọi người tự giác tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội ở địa phương.
2- Bảo đảm xây dựng gia đình văn hoá:
- Xây dựng gia đình hoà thuận, hạnh phúc và tiến bộ. Các thành viên trong gia đình có trách nhiệm chăm lo xây dựng mái ấm gia đình, đoàn kết và thương yêu, đùm bọc lẫn nhau.
- Xây dựng tình đoàn kết tương thân, tương ái giữa các cá nhân, hộ gia đình trong Thôn.
- Mỗi gia đình thực hiện tốt chế độ hôn nhân và kế hoạch hoá gia đình theo qui định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
- Mỗi cá nhân, hộ gia đình trong Thôn luôn nêu cao tinh thần chấp hành tốt các qui định pháp luật của Nhà nước trên mọi lĩnh vực của đời sống.
- Mỗi cá nhân, hộ gia đình tích cực tham gia sản xuất nhằm xoá đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất.
3- Góp phần xây dựng nếp sống văn hoá cộng đồng:
- Mọi người đều có trách nhiệm xây dựng nếp sống văn minh, lịch sự trong giao tiếp, ứng xử; nêu cao tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong Thôn, xây dựng lối sống hoà hợp và giải quyết các tranh chấp trên cơ sở hoà giải là chủ yếu.
- Nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình, đấu tranh loại bỏ các hủ tục ra khỏi đời sống cộng đồng; chống mê tín dị đoan; chống lối sống vị kỷ, lối giao tiếp, ứng xử thiếu lịch sự, thiếu văn hoá.
- Đảm bảo khu dân cư lành mạnh, không còn các tệ nạn xã hội.
4- Đảm bảo tiết kiệm, trang trọng và vệ sinh trong các ngày lễ như cưới xin, tang gia, giỗ tết, hội hè, hội đồng niên; cần thực hiện các tiêu chuẩn sau:
- Đảm bảo tính đơn giản, gọn nhẹ, tiết kiệm, lịch sự, vệ sinh trong việc tổ chức lễ hội, cưới xin, tang gia, giỗ tết, mừng thọ để không làm ảnh hưởng đến đời sống vật chất của các gia đình sau khi tổ chức.
- Đảm bảo tính văn minh, lịch sự và tinh thần gắn bó giữa các thành viên trong lễ hội truyền thống của cộng đồng. Việc tổ chức lễ hội không được trái pháp luật.
5- Đề ra các biện pháp thích hợp bảo vệ tài sản Nhà nước, xã hội và tài sản công dân, bảo vệ công trình công cộng, bảo vệ sản xuất, bảo vệ và phát triển rừng, bảo vệ môi trường và tương trợ phát triển kinh tế; bảo vệ mọi người trong cộng đồng:
- Đều có ý thức tôn trọng và bảo vệ tài sản chung, tài sản công cộng và tài sản của cá nhân; luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc bảo vệ các công trình của Nhà nước, của tập thể. Tích cực tham gia xây dựng các công trình công cộng khi Chính quyền hoặc Thôn phát động.
Tích cực đấu tranh, ngăn chặn các hành vi xâm phạm đến các công trình công cộng. Khi phát hiện có hành vi xâm phạm đến công trình hoặc vi phạm nội qui bảo vệ công trình công cộng thì kịp thời báo cho chính quyền hoặc người có thẩm quyền biết.
- Tăng cường tham gia sản xuất để tạo nguồn của cải vật chất nhằm nâng cao đời sống vật chất cho bản thân và cộng đồng.
Tích cực bảo vệ các công trình sản xuất, đấu tranh, ngăn chặn những hành vi xâm phạm đến công trình, thành quả sản xuất.
- Luôn nêu cao tinh thần bảo vệ và phát triển rừng; tích cực tham gia ngăn chặn, đấu tranh chống các hành vi chặt, đốt phá rừng trái phép.
- Có trách nhiệm xây dựng, giữ gìn và bảo vệ môi trường sống và giữ gìn vệ sinh môi trường.
- Luôn nêu cao tinh thần tương trợ, giúp đỡ nhau trong quá trình sản xuất, phát triển kinh tế nhằm từng bước xoá đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất của các thành viên trong cộng đồng.
- Tích cực tham gia phòng, chống thiên tai và khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.
6- Coi trọng sinh hoạt tinh thần, khuyến khích việc học hành, giúp đỡ những tài năng trẻ gặp khó khăn; khuyến khích đóng góp của mọi người vào việc xây dựng, tu bổ các công trình công cộng, di tích văn hoá.
- Mỗi thành viên trong Thôn luôn tham gia sinh hoạt văn hoá, văn nghệ lành mạnh do Thôn hoặc Chính quyền tổ chức; tích cực hưởng ứng, phát huy và duy trì truyền thống sinh hoạt văn hoá tinh thần tốt đẹp của Thôn.
- Luôn động viên con em mình đến trường, lớp; động viên, giúp đỡ bằng tinh thần hoặc vật chất đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn được đến trường, thành lập quỹ khuyến học trên cơ sở đóng góp tự nguyện của nhân dân nhằm khuyến khích, động viên học sinh có thành tích học tập giỏi.
- Tích cực tham gia hoặc đóng góp xây dựng, tu bổ các công trình phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân trong thôn (nếu có).
7- Động viên, tạo điều kiện cho mọi người thực hiện tốt các nghĩa vụ của người công dân cụ thể:
- Thực hiện nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành luật nghĩa vụ quân sự và pháp lệnh về lực lượng dự bị động viên.
- Thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ đóng thuế đối với Nhà nước theo quy định của pháp luật.
- Tích cực tham gia và thực hiện tốt nghĩa vụ lao động công ích theo qui định của pháp luật.
- Hàng hải thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
- Mọi người cần tích cực đấu tranh, phê bình và đề nghị xử lý đối với các trường hợp trốn tránh hoặc không thực hiện các nghĩa vụ của người công dân.
8- Đề ra những biện pháp cụ thể bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
- Mỗi thành viên trong cộng đồng luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện và giữ gìn an ninh, trật tự trị an trên địa bàn, tạo điều kiện ổn định để phát triển kinh tế, văn hoá ở địa phương.
- Qui định các biện pháp thích hợp phòng ngừa và đấu tranh chống các hành vi vi phạm và tội phạm trong tình hình mới, chú trọng chống các hành vi gây rối trật tự công cộng, phòng chống các tệ nạn xã hội như rượu chè bê tha, cờ bạc, trộm cắp, ma túy, mại dâm...
- Thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quyền tự do không tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật. Mọi người cần cam kết không tham gia các hoạt động tôn giáo trái phép và các hoạt động lợi dụng tôn giáo xâm hại đến an ninh Quốc gia, trật tự an toàn xã hội; bảo đảm sinh hoạt tín ngưỡng và tôn giáo không làm ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất và sinh hoạt bình thường của nhân dân. Đề ra các biện pháp đấu tranh chống các hành vi lợi dụng các hình thức hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng để hành nghề mê tín dị đoan.
- Thực hiện đầy đủ, kịp thời những quy định về đăng ký quản lý hộ khẩu, hộ tịch, khai báo kịp thời những thay đổi nhân khẩu trong gia đình.
- Khi phát hiện có trường hợp vi phạm an ninh và trật tự an toàn trên địa bàn Thôn phải báo cho trưởng thôn hoặc chính quyền xã biết để xử lý.
9- Đề ra những biện pháp khen thưởng và xử lý vi phạm như:
- Cá nhân, hộ gia đình nào thực hiện tốt các qui định của bản hương ước, thì được khen thưởng với những hình thức, biện pháp thích hợp do cộng đồng thỏa thuận trong bản hương ước như ghi tên vào sổ vàng truyền thống; nếu gương người tốt việc tốt; bình xét công nhận gia đình văn hoá hay các hình thức khen thưởng khác hoặc đề nghị chính quyền khen thưởng theo chế độ chung của nhà nước.
- Cá nhân, hộ gia đình nào cố tình không thực hiện, thực hiện không đúng các quy định của Bản hương ước, sẽ bị Trưởng thôn đưa ra kiểm điểm công khai trước nhân dân Thôn. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng các qui định của hương ước thì trên cơ sở thảo luận thống nhất tập thể các thành viên trong Thôn, có thể buộc thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm trong phạm vi cộng đồng hoặc áp dụng các biện pháp phạt nhưng không đặt ra các biện pháp xử phạt nặng nề xâm phạm đến tính mạng, sức khoẻ, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân. Đối với các hành vi vi phạm pháp luật phải do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật, không được quy định phạt trong hương ước.