Bản án 983/2019/KDTM-PT — Các tranh chấp trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm, nội dung vụ án như sau:

Đại diện nguyên đơn trình bày:

Ngày 18/7/2003, Công ty Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A (Công ty A) và Công ty Cổ phần B ký Hợp đồng số 30/HĐKT-2003 hợp tác đầu tư xây dựng khu công nghiệp và dân cư A(cụm 3), Quận S. Sau đó hai bên ký các phụ kiện hợp đồng 01, số 39/PKHĐ.2003 ngày 31/10/2003, phụ kiện hợp đồng 02, số 02/PKHĐ.INVESCO ngày 02/01/2007, phụ kiện hợp đồng 03 số 07A/PKHĐ.INVESCO ngày 05/5/2008, phụ kiện hợp đồng 04 số 08/PKHĐ.INVESCO ngày 31/5/2008, theo đó Công ty Cổ phần B đầu tư và thụ hưởng diện tích đất 17,31698ha, phần diện tích 80,61877ha sẽ do các cổ đông còn lại đầu tư và thụ hưởng.

Trên cơ sở Văn bản số 008-2013/CV-PG-TGĐ ngày 17/5/2013, và văn bản cam kết ngày 24/1/2014, nội dung cam kết chịu trách nhiệm giải quyết nội bộ nếu có tranh chấp xảy ra. Công ty A đã thực hiện việc chuyển nhượng hai lô đất H2-02 và H2-05 cho Công ty Cổ phần B theo Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 1046, 1047 ngày 27/01/2014 tại Văn phòng công chứng Bình Thạnh. Tuy nhiên, trong quá trình hợp tác đầu tư giữa các đơn vị đầu tư đã xảy ra tranh chấp, đã khiếu nại đến các cơ quan có thẩm quyền. Trên cơ sở văn bản ngày 8/7/2016 của Thanh tra Thành phố đề nghị Công ty A tổ chức cuộc họp với các cổ đông nhóm 1 (nhóm 3 Công ty Phú Gia) để phân chia trách nhiệm và sản phẩm thụ hưởng. Ngày 9/7/2016, Công ty A đã tổ chức cuộc họp bốc thăm phân chia sản phẩm, kết quả phân chia được thể hiện tại Biên bản làm việc ngày 9/7/2016. Theo đó, Công ty cổ phần phát triển bất động sản C đã bốc trúng lô đất H2-02 mà trước đó Công ty A đã hoàn tất việc chuyển nhượng cho Công ty Cổ phần B.

Thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố H tại Công văn số 1513/UBND-NCPC ngày 24/3/2017, yêu cầu Công ty A chủ trì phối hợp với các đơn vị hợp tác thực hiện các nội dung tại Biên bản làm việc ngày 9/7/2016. Trường hợp các bên không thực hiện thì khởi kiện tại Tòa án để xử lý theo thẩm quyền. Do đó, Công ty A yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Công ty Cổ phần B làm thủ tục để chuyển giao lại lô đất H2-02 cho Công ty A để Công ty A giao lại cho Công ty cổ phần phát triển bất động sản C.

Đại diện bị đơn trình bày:

Công ty Cổ phần B không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, vì những lý do sau: Ngày 27/01/2014, Công ty A đã chuyển nhượng lô đất H2-02 cho Công ty Cổ phần B theo Hợp đồng chuyển nhượng số công chứng 1047, Quyển số 01TP/CC/HĐGD. Ngày 30/5/2014, Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, số BP 635642, số vào sổ CT 34754, cho Công ty Cổ phần B đối với lô H2-02, thửa số 205, tờ bản đồ số 23, phường A, Quận S, Thành phố H. Việc Công ty A đưa lô đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của Công ty Cổ phần B ra bốc thăm và yêu cầu chuyển lại cho công ty khác là hoàn toàn không có căn cứ, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty Cổ phần B. Sau khi được nhận chuyển nhượng hợp pháp, Công ty Cổ phần B đã ký kết Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0645/16/HĐTC-BĐS/1500-5728 và Hợp đồng thế chấp sửa đổi, bổ sung số 0645/16/HĐTC-BĐS/1500-5728-01, thế chấp thửa đất trên, để đảm bảo cho khoản vay của Công ty Cổ phần dịch vụ điện tử V.

Mặt khác, theo hợp đồng hợp tác giữa Công ty Cổ phần Phú Gia và Công ty A, Công ty Cổ phần B sẽ nhận sản phẩm hợp tác tương ứng 172.169,8m2 đất dự án, tương ứng 73.406,33m2 đất thành phẩm. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, Công ty Cổ phần B mới nhận được hai lô đất H2-02, diện tích 7.988,9m2 và lô H2-05 diện tích 6.652m2, 427 nền đã giao cho khách hàng tương ứng 54.139m2, vẫn còn thiếu 1.997m2 đất thành phẩm. Ngoài ra, tại mục 3 của biên bản ngày 9/7/2016 thể hiện, phần chênh lệch diện tích và các vấn đề liên quan khác sẽ được Công ty A chủ trì các bên Công ty nhóm 1 (gồm: Công ty Cổ phần B, Công ty cổ phần phát triển bất động sản C, Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P) sau 45 ngày, kể từ ngày 9/7/2016, theo nguyên tắc nhận sản phẩm liền kề, các bên cùng có lợi. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay vẫn chưa thực hiện được. Công ty A không thực hiện trách nhiệm với tư cách là chủ đầu tư chủ trì phân chia đất cho các nhà đầu tư, đảm bảo quyền lợi của các nhà đầu tư.

Công ty Cổ phần B có đơn phản tố ngày 24/8/2018, tuy nhiên ngày 19/3/2019 đã có đơn đề nghị rút đơn yêu cầu phản tố, đề nghị Tòa án đình chỉ giải quyết yêu cầu phản tố theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P có ông Nguyễn Đức B là đai diện ủy quyền có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, nhưng tại các bản khai trình bày: Công ty không có ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Công ty có đơn yêu cầu độc lập ngày 19/7/2018, đơn bổ sung yêu cầu độc lập ngày 24/7/2018. Tuy nhiên, ngày 20/3/2019, đã có đơn rút yêu cầu độc lập. Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần phát triển bất động sản C có ông Đặng Ngọc Q là đại diện trình bày:

Việc Công ty A chuyển nhượng lô H2-02 cho Công ty Cổ phần B là trái pháp luật, vì lô đất này không thuộc quyền sử dụng của Công ty A. Mặt khác, theo quy định tại hợp đồng hợp tác và các phụ lục hợp đồng, vị trí phải được các bên góp vốn thỏa thuận thống nhất trước, sau đó mới thông báo cho Công ty A để giao đất. Việc Công ty A tự ý thực hiện việc chuyển nhượng cho Công ty Cổ phần B là không phù hợp. Kết quả bốc thăm thể hiện tại Biên bản ngày 9/7/2016 được các bên thừa nhận, khách quan, do đó đề nghị thực hiện kết quả đã bốc thăm. Công ty Cổ phần B phải trả lại lô H2-02 cho Công ty A, để Công ty A giao lại cho Công ty cổ phần phát triển bất động sản C. Còn phần đất còn thiếu của Công ty Cổ phần B sẽ được Công ty A giao lại phần đất khác trong tổng diện tích đất hợp tác.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng Thương mại D có bà Nguyễn Thị H đại diện trình bày:

Ngân hàng Thương mại D và Công ty Cổ phần B đã ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0645/16/HĐTC-BĐS/1500-5728 và Hợp đồng thế chấp sửa đổi, bổ sung số 0645/16/HĐTC-BĐS/1500-5728-01, thế chấp thửa đất thửa số 205, tờ bản đồ số 23, phường A, Quận S, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, số BP 635642, số vào sổ CT 34754, do Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố cấp cho Công ty Cổ phần B, để đảm bảo cho khoản vay của Công ty Cổ phần dịch vụ điện tử V. Hợp đồng thế chấp được công chứng và đăng ký thế chấp theo đúng quy định của pháp luật. Tổng cộng tiền gốc và lãi vay của Công ty Cổ phần dịch vụ điện tử V đến ngày 04/5/2019 là 105.382.191.772đồng, trong đó tiền gốc là 105.000.000.000đồng, tiền lãi là 382.191.772đồng.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty Cổ phần dịch vụ điện tử V có bà Trần Thị B đại diện ủy quyền trình bày: Công ty đã có bản khai nộp cho Tòa án, đề nghị không tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách là Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, và đề nghị được vắng mặt trong toàn bộ quá trình giải quyết vụ án. Công ty không khiếu nại hay có ý kiến đối với giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản thế chấp là thửa đất của Công ty Cổ phần B thế chấp tại Ngân hàng Thương mại D. Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, Công ty sẽ chấp hành bản án của Tòa án liên quan đến tài sản thế chấp trên.

Bản án sơ thẩm số 05/2019/KDTM-ST ngày 27/5/2019 của Tòa án nhân dân Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện nguyên đơn Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A: Buộc Công ty Cổ phần B tiến hành thủ tục chuyển trả lại lô đất H2-02 để Công ty A chuyển trả lại cho Công ty Cổ phần bất động sản Phú Gia.

2. Đình chỉ giải quyết yêu cầu phản tố của Công ty Cổ phần B: Buộc Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A chuyển nhượng cho Công ty Cổ phần Phú Gía diện tích đất còn thiếu 1.997m2, do rút yêu cầu.

3. Đình chỉ giải quyết yêu cầu độc lập của Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P: Buộc Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A và Công ty cổ phần phát triển bất động sản C phân chia và hoàn trả đầy đủ diện tích cho Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P theo biên bản ngày 9/7/2016 là 6.302,50m2, do rút yêu cầu.

Các bên Thi hành tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.

Ngày 06/6/2019, nguyên đơn Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A; Ngày 07/6/2019, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần phát triển bất động sản C có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Đại diện nguyên đơn trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, yêu cầu kháng cáo. Đại diện người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần phát triển bất động sản C trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Đại diện bị đơn đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm. Đại diện người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Ngân hàng Thương mại D và Công ty Cổ phần dịch vụ điện tử V vẫn giữ nguyên ý kiến đã trình bày tại cấp sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:

Qua kiểm sát vụ án từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm này thấy rằng Thẩm phán đã chấp hành đúng quy định về thẩm quyền giải quyết vụ án, Tòa án có quyết định đưa vụ án ra xét xử và gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu đúng thời hạn, cấp và tống đạt các văn bản tố tụng cho người tham gia tố tụng và Viện kiểm sát theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử: Tại phiên tòa hôm nay, phiên tòa tiến hành đúng trình tự pháp luật Tố tụng dân sự.

Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Từ khi thụ lý cũng như tại phiên tòa hôm nay nguyên đơn, bị đơn, đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: Không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần phát triển bất động sản C. Đề nghị hội đồng xét xử bác kháng cáo của Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A và Công ty cổ phần phát triển bất động sản C giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; nghe ý kiến tranh luận của các đương sự; của luật sư, nghe ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Công ty cổ phần phát triển bất động sản C (Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng giao thông T là tổ chức kế thừa), sửa bản án sơ thẩm phần án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Tuyên xử:

1.1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện nguyên đơn Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A về việc buộc Công ty Cổ phần B tiến hành thủ tục chuyển trả lại lô đất H2-02 để Công ty A chuyển trả lại cho Công ty Cổ phần bất động sản P.

1.2. Đình chỉ giải quyết yêu cầu phản tố của Công ty Cổ phần B về việc buộc Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A chuyển nhượng cho Công ty Cổ phần B diện tích đất còn thiếu 1.997m2 do rút yêu cầu.

1.3. Đình chỉ giải quyết yêu cầu độc lập của Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P về việc buộc Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A và Công ty cổ phần phát triển bất động sản C phân chia và hoàn trả đầy đủ diện tích cho Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P theo biên bản ngày 9/7/2016 là 6.302,50m2 do rút yêu cầu.

Các bên Thi hành tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.

2. Về án phí :

2.1. Án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm:

Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 3.000.000 (ba triệu đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng án phí Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A đã nộp là 68.000.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AE/2014/0008866 ngày 26/01/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh. Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A được nhận lại số tiền là 65.000.000 (sáu mươi lăm triệu đồng) theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AE/2014/0008866 ngày 26/01/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh.

Công ty Cổ phần B không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Hoàn trả cho Công ty Cổ phần B số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 60.000.000 (sáu mươi triệu đồng) theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2017/0015529 ngày 30/8/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh.

Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Hoàn trả cho Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư phát triển P số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 146.500.000 (một trăm bốn mươi sáu triệu năm trăm ngàn đồng) theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2017/0015463 ngày 13/8/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh.

2.2. Án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm:

Hoàn trả cho Công ty cổ phần đầu tư và dịch vụ A 2.000.000 (hai triệu đồng) tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tiền số AA/2017/0016417 ngày 10/6/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh.

Hoàn trả cho Công ty cổ phần phát triển bất động sản C (Công ty TNHH Sản xuất Xây dựng giao thông T là tổ chức kế thừa) 2.000.000 (hai triệu đồng) tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tiền số AA/2017/0016420 ngày 11/6/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận S, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trường hợp quyết định được thi hành theo Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.