Bản án 71/2024/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Công ty TNHH A1, địa chỉ trụ sở chính: D H, phường B, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh, được Sở Kế hoạch và đầu tư Thành phố H cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu ngày 11/01/2010, mã số doanh nghiệp: 0309721416, do bị cáo Trần Quốc C làm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty. Công ty TNHH A1 có 02 chi nhánh đặt tại Ấp C, xã T, huyện T, tỉnh Long An:

- Chi nhánh Công ty TNHH A1, mã số chi nhánh 0309721416-001 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh L cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 14/6/2010, đăng ký thay đổi lần thứ 4 ngày 10/6/2020. Chi nhánh hoạt động sản xuất phân bón NPK với công suất 9.500 tấn sản phẩm/năm.

- Chi nhánh 3 Công ty TNHH A1, mã số chi nhánh 0309721416-004 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh L cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 18/01/2017, đăng ký thay đổi lần thứ I ngày 25/5/2017. Chi nhánh hoạt động sản xuất nước ép trái cây công suất 12.000.000 lít/năm.

Công ty A1 không có hồ sơ năng lực về xử lý chất thải hữu cơ nhưng có Giấy phép sản xuất phân bón hữu cơ (sử dụng nguồn nguyên liệu là vỏ, hạt trái cây) và Báo cáo đánh giá tác động môi trường của Dự án bổ sung dây chuyền sản xuất phân bón NPK công suất 9.500 tấn sản phẩm/năm của Chi nhánh Công ty A1 theo Quyết định phê duyệt của Sở T số 919/QĐ-STNMT ngày 31/8/2016, có thể hiện nội dung “Nguyên liệu của quá trình ủ gồm các phế phụ phẩm nông nghiệp và rác thải sinh soạt dễ phân hủy không chứa các thành phần nguy hại (vỏ trái cây, bã mía, rơm rạ, mùn cưa…) sau khi nhập về được đem trộn đều với men vi sinh, các chất khoáng phụ gia, than bùn sau đó đem đi ủ”. Do đó, từ năm 2021, bị cáo Trần Quốc C với vai trò là Giám đốc Công ty A1, đã ủy quyền cho Chi nhánh Công ty A1, do bà Trần Phúc N (vợ của C, làm giám đốc chi nhánh), ký các hợp đồng xử lý chất thải hữu cơ với các Công ty sau để nhận nguồn nguyên liệu là vỏ, hạt trái cây sử dụng cho việc sản xuất phân bón:

1. Công ty TNHH D (Công ty D), MSDN: 1201535487 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh T cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 07/10/2016, địa chỉ: H khu tái định cư, xã T, thành phố M, tỉnh Tiền Giang. Ngành nghề kinh doanh chính: vận tải hàng hóa đường bộ (vận chuyển rác thải công nghiệp), thu gom rác thải không độc hại, xử lý và tiêu hủy rác thải không độc hại, do ông Dương Hoàng H1, sinh ngày 30/01/1986, nơi cư trú: 3 L, Phường I, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh làm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty.

2. Công ty TNHH X, MSDN: 1201665260 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh L cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 12/9/2022, địa chỉ: 1 Tổ C, ấp B, xã H, thành phố T, tỉnh Long An. Ngành nghề kinh doanh chính: chế biến nông sản (xoài sấy), do bà Huỳnh Ngọc Loan T9, sinh ngày: 14/11/1998, nơi cư trú: ấp B, xã B, huyện C, tỉnh Tiền Giang làm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty.

3. Chi nhánh Công ty TNHH K tại Đồng Tháp, MSDN: 0313538357-001 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đ cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 28/8/2020, địa chỉ: Tổ E, ấp B, xã B, huyện L, tỉnh Đồng Tháp. Ngành nghề kinh doanh chính: chế biến nông sản (cấp đông xoài, sấy xoài) do ông Nguyễn Long N4, sinh ngày: 07/01/1977, nơi cư trú: A M, phường T, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh, làm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty.

4. Công ty TNHH C3, MSDN: 1401877671, do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh L cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 28/9/2021, địa chỉ: Quốc lộ C, ấp B, xã B, huyện T, tỉnh Đồng Tháp. Ngành nghề kinh doanh chính: chế biến nông sản, do ông Võ Phát T10, ngày sinh: 02/8/1957, Quốc tịch: Đ2, địa chỉ liên lạc: 16 đường T, khóm M, thị trấn M, huyện C, tỉnh Đồng Tháp làm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty.

5. Công ty TNHH T11 - Chi nhánh L2, MSDN: 6001501899-002, do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh L cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu ngày 13/4/2021, địa chỉ: xã T, huyện T, Long An. Ngành nghề kinh doanh chính: chế biến nông sản (cấp đông xoài) do bà Phạm Thị Q, ngày sinh: 01/11/1989, địa chỉ: 3 B, Phường I, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh làm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty.

Qua điều tra xác định, từ năm 2021 đến ngày 29/5/2024, tổng khối lượng chất thải hữu cơ Công ty A1 đã tiếp nhận của 05 Công ty: 29.418.153 kg. Cụ thể: Công ty D 23.321.272 kg, Công ty X 3.095.677 kg, Công ty T11 1.610.264 kg, Công ty A2 761.470 kg, Công ty C3 629.470 kg.

Đầu năm 2024, bị cáo C hợp tác với ông Nguyễn Huy Đ1, sinh năm 1969, nơi cư trú: B Đường I, ấp B, xã T, huyện C, Thành phố H, để sấy vỏ, hạt trái cây phục vụ cho việc sản xuất phân bón, ông Đ1 là người chế tạo và vận hành máy sấy, bị cáo C góp mặt bằng. Tuy nhiên, quá trình vận hành chạy thử nghiệm không thành công, võ hạt soài không đạt độ ẩm để làm phân bón nhưng lúc này là thời điểm chín vụ, nguồn nguyên liệu, gồm: vỏ, hạt xoài nhiều, gây ứ đọng nên bị cáo C chỉ đạo nhân viên đổ, thải vỏ, hạt xoài ra khu vực phía sau Nhà máy sản xuất phân bón thuộc Chi nhánh Công ty TNHH A1, với khối lượng chất thải bị đổ, thải là: 2.814.280 kg, trên diện tích 2.911,3m2, không có giấy phép xây dựng, không lót đáy, không có mái che nên nước thải rò rĩ ra từ khối lượng lớn chất thải nói trên chưa qua xử lý theo đường ống chảy trực tiếp ra kênh L (kênh dẫn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp từ sông V thuộc địa bàn huyện T qua địa bàn huyện T, tỉnh Tiền Giang), qua ruộng, đất của các hộ dân lân cận gây nên ô nhiễm môi trường xung quanh. Trừ các chi phí bị cáo C thu lợi mỗi kg vỏ, hạt xoài là 200 đồng, tổng cộng bị cáo C thu lợi 562.856.000 đồng.

Phiếu kết quả thử nghiệm số 0344/2024/KS/PKQ(24.346), ngày 03/5/2024 của Trung tâm P2, môi trường - Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh L thể hiện: Mẫu nước thải từ Chi nhánh Công ty A1 trước khi tràn qua ao chứa của người dân (ông Nguyễn Thanh H3) có các thông số vượt nhiều lần (pH=3,8, BOD5 vượt 2.121 lần, COD vượt 2.514 lần, chất rắn lơ lửng vượt 96,1 lần, tổng Ni tơ vượt 3,3 lần, tổng Phốt pho vượt 44,9 lần, A vượt 4,4 lần, S1 vượt 1,18 lần) so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp QCVN 40/2011:BTNMT.

Phiếu kết quả thử nghiệm số 0396/2024/KS/PKQ(24.398) ngày 17/5/2024 của Trung tâm P2, môi trường - Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh L thể hiện: Mẫu nước thải tại cống thoát nước đường kính 90mm của Chi nhánh Công ty A1 xả ra kênh L có các thông số vượt nhiều lần (pH=4,2, BOD5 vượt 638,89 lần, COD vượt 493,67 lần, chất rắn lơ lửng vượt 16,22 lần, tổng Ni tơ vượt 1,11 lần) so với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp QCVN 40/2011:BTNMT.

Kết luận giám định tư pháp ngày 15/7/2024 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh, kết luận: Hạt, vỏ trái cây đổ thải tại khu vực phía sau nhà máy sản xuất phân bón của Chi nhánh Công ty TNHH A1, thuộc Nhóm chất thải từ hoạt động chế biến nông sản rau quả, dầu ăn, ngũ cốc, chè, cà phê, thuốc lá; sản phẩm bảo quản, sản phẩm lên men…., có mã chất thải là 14 04 và thuộc chất thải rắn công nghiệp thông thường được quy định tại Phụ lục III, Thông tư 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022 của Bộ trưởng Bộ T12 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường.

Tại bản Cáo trạng số 19/CT-VKSLA-P2 ngày 14 tháng 11 năm 2024 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An đã truy tố ra trước Tòa án nhân dân tỉnh Long An để xét xử Trần Quốc C về tội “Gây ô nhiễm môi trường”, quy định tại điểm d Khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa,

Bị cáo Trần Quốc C thừa nhận thực hiện hành vi phạm tội đúng như nội dung cáo trạng truy tố và xác định bị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An truy tố về tội “Gây ô nhiễm môi trường”, quy định tại điểm d Khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự là đúng, không oan. Bị cáo chỉ xin xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An phát biểu quan điểm luận tội:

Lời khai nhận của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của người làm chứng và các tài liệu, chứng cứ khác thu thập được trong quá trình điều tra thể hiện trong hồ sơ vụ án.

Hành vi của bị cáo Trần Quốc C đủ yếu tố cấu thành tội “Gây ô nhiễm môi trường” theo quy định tại khoản 3, Điều 235 Bộ luật Hình sự.

Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo hưởng các các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như: Bị cáo ăn năn hối cải, khắc phục hậu quả và nộp tiền thu lợi bất chính để xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Do bị cáo có hoàn cảnh khó khăn nên không áp dụng hình phạt bổ sung.

Từ những phân tích trên, đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố bị cáo Trần Quốc C về tội “Gây ô nhiễm môi trường”, quy định tại điểm d Khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự. Đề nghị Xử phạt bị cáo Trần Quốc C từ 800.000.000 đồng (tám trăm triệu đồng) đến 1.000.000.000 đồng (một tỉ đồng). Đề nghị xử lý vật chứng theo quy định pháp luật.

Người bào chữa cho bị cáo trình bày: Luật sư thống nhất với tội danh và điều luật mà Viện kiểm sát đã truy tố đối với bị cáo. Tuy nhiên, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự và có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như: Bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bản thân bị cáo có hoàn cảnh khó khăn. Đề nghị xem xét áp dụng các tình tiết giảm nhẹ tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự để giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo dưới mức phạt mà Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An đã đề nghị.

Bị cáo nói lời sau cùng: Bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Bị cáo C là Giám đốc, người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH A1, biết rõ vỏ, hạt trái cây là chất thải từ hoạt động chế biến nông sản rau quả,.. thuộc chất thải rắn công nghiệp thông thường, phải được chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo quy định pháp luật, không được chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường. Nhưng vì vụ lợi, bị cáo C đã chỉ đạo liên hệ ký hợp đồng thu gom vỏ, hạt trái cây của 05 công ty: (1) Công ty TNHH D, (2) Công ty TNHH X, (3) Chi nhánh Công ty TNHH K tại Đồng Tháp, (4) Công ty TNHH C3, (5) Công ty TNHH T11 - Chi nhánh L2, thu gom tổng cộng 29.418.153 kg vỏ, hạt trái cây, bị can C sử dụng 26.603.873 kg vỏ, hạt trái cây làm nguyên liệu ủ phân hữu cơ. Đến tháng 3/2024, số lượng vỏ, hạt trái cây tồn đọng nhiều, không nơi chứa nên bị cáo C chỉ đạo nhân viên đổ, thải trái pháp luật ra khu vực phía sau Nhà máy sản xuất phân bón thuộc Chi nhánh Công ty TNHH A1: 2.814.280 kg vỏ, hạt trái cây, là chất thải rắn công nghiệp thông thường, trên điện tích đất là 2.911,3m2, không có giấy phép xây dựng, không lót đáy, không có mái che nên nước thải rò rĩ ra từ khối lượng chất thải này chưa qua xử lý theo đường ống chảy trực tiếp ra kênh L, qua ruộng, đất của các hộ dân lân cận gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Bị cáo C thu lợi số tiền 562.856.000 đồng.

Hành vi của bị cáo Trần Quốc C có đủ yếu tố cấu thành tội “Gây ô nhiễm môi trường”, quy định tại điểm d Khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự, bị cáo biết rõ vỏ, hạt trái cây là chất thải từ hoạt động chế biến nông sản rau quả,.. thuộc chất thải rắn công nghiệp thông thường, phải được chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo quy định pháp luật, không được chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường gây ô nhiễm môi trường xung quanh và bị cáo C thu lợi số tiền 562.856.000 đồng nên Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An truy tố bị cáo về tội “Gây ô nhiễm môi trường”, quy định tại điểm d Khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật, không oan cho bị cáo.

Hoàn trả cho bị cáo Trần Quốc C:

- 01 CPU máy vi tính, màu đen, nhãn hiệu DELUXE, đã qua sử dụng.

- 01 đầu ghi dữ liệu camera giám sát an ninh của Nhà máy sản xuất phân bón (Công ty A1), nhãn hiệu “@hua”, đã qua sử dụng.

Tịch thu sung ngân sách nhà nước số tiền 562.856.000 đồng bị cáo thu lợi bất chính (bị cáo đã nộp xong theo biên lai thu số 0000586 ngày 26/12/2024 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An).

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố: Bị cáo Trần Quốc C phạm tội “Gây ô nhiễm môi trường”.

Áp dụng điểm d khoản 3 Điều 235; Điều 35, Điều 50; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54 của Bộ luật Hình sự;

Xử phạt: Bị cáo Trần Quốc C 800.000.000 đồng (Tám trăm triệu đồng).

2. Về xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 41 BLHS và Điều 106 BLTTHS.

Hoàn trả cho bị cáo Trần Quốc C:

- 01 CPU máy vi tính, màu đen, nhãn hiệu DELUXE, đã qua sử dụng.

- 01 đầu ghi dữ liệu camera giám sát an ninh của Nhà máy sản xuất phân bón (Công ty A1), nhãn hiệu “@hua”, đã qua sử dụng.

Các vật chứng trên do Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An đang quản lý theo biên bản giao nhận vật chứng ngày 15 tháng 11 năm 2024.

3. Tịch thu sung ngân sách nhà nước số tiền 562.856.000 đồng bị cáo thu lợi bất chính (bị cáo đã nộp xong theo biên lai thu số 0000586 ngày 26/12/2024 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An).

4. Về án phí: Áp dụng Điều 135, 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự và Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, buộc bị cáo Trần Quốc C phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

5. Án xử sơ thẩm công khai. Bị cáo có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo về những vấn đề trực tiếp liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo về những vấn đề trực tiếp liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án.

6. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự./.