Bản án 42/2022/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Công ty TNHH A được Sở kế hoạch đầu tư tỉnh Hà Nam cấp chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu ngày 25/9/2020, trụ sở chính tại Đội M, xã Y, thị xã D, tỉnh Hà Nam, với 02 thành viên sáng lập gồm: Phan Hữu C Chủ tịch hội đồng thành viên, kiêm Giám đốc, đại diện theo pháp luật của công ty với tỷ lệ vốn góp là 52% và ông Vũ Văn H với tỷ lệ vôn góp là 48% cổ phần. Sau khi được thành lập, Công ty A ký hợp đồng thuê 13.996m² diện tích đất, mặt bằng nhà xưởng của Công ty cổ phần H để sản xuất các loại gạch không nung. Tháng 9/2021 Công ty A chính thức đi vào sản xuất, quá trình sản xuất, kinh doanh gạch không nung đã phát sinh các loại chất thải gồm: Các loại gạch vỡ, gạch hỏng, gạch thải loại cùng một số loại tạp chất đất, đá, bụi bẩn. Sau mỗi ngày làm việc, công nhân thu gom và dồn vào một vị trí trong xưởng. Do mặt bằng diện tích sân, kho, bãi, nhà xưởng hạn chế nên từ tháng 9/2021 đến ngày 15/12/2021 mỗi khi thấy chất thải do công nhân dồn ra nhiều, Phan Hữu C đã trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn cho Kim Ngọc Ch (là lái máy xúc) dùng máy xúc lật để vận chuyển ra đổ trái phép tại 02 khu vực diện tích đất trước cổng Công ty A. Mặc dù Ch biết đây không phải là đất thuộc quyền quản lý của Công ty mà thuộc quyền quản lý của Uỷ ban nhân dân xã L, huyện K, tỉnh Hà Nam nhưng Ch vẫn dùng máy xúc lật đổ trái phép chất thải rắn công nghiệp ra 02 vị trí trên. Ngày 15/12/2021, Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Hà Nam phát hiện 02 bãi chất thải trên đã tiến hành lập biên bản xác định vụ việc; biên bản khám nghiệm hiện trường, thu giữ, niêm phong mẫu vật, sau đó chuyển hồ sơ vụ việc và vật chứng đã thu giữ đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam để điều tra, giải quyết theo thẩm quyền.

Vật chứng thu giữ:

- 119.090 kilôgam chất thải rắn thu tại vị trí bãi đổ chất thải thứ nhất bao gồm: Gạch vỡ (gạch lát vỉa hè, gạch block), cát, đá mạt lẫn tạp chất thải.

- 53.600 kilôgam chất thải rắn thu tại vị trí bãi đổ chất thải thứ hai bao gồm: Gạch vỡ (gạch lát vỉa hè, gạch block), cát, đá mạt lẫn tạp chất thải.

- 01 chiếc máy xúc lật, nhãn hiệu LiuGong ZL30E, sơn màu vàng; Xuất xứ: Trung Quốc; Số máy: YC6105QC*1648C-0100003*; Số Serial number: 152397, Sản xất năm 2009, máy cũ đã qua sử dụng.

Ngày 24/12/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Kim Bảng trưng cầu Viện Khoa học hình sự Bộ Công an giám định đối với các loại chất thải thu giữ tại 02 vị trí đổ thải trái phép của Công ty An Thịnh.

Kết luận giám định số 9450/C09-P4 ngày 21/01/2022 của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an kết luận: "Các mẫu chất thải gửi giám định đều có tính chất nguy hại (tính kiềm, tính axít); các thành phần nguy hại vô cơ nhỏ hơn ngưỡng chất thải nguy hại quy định tại Bảng 1: các tính chất nguy hại, Bảng 2: các thành phần nguy hại vô cơ theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về ngưỡng chất thải nguy hại QCVN 07:2009/BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, do đó đều không phải chất thải nguy hại. Căn cứ điểm a, Khoản 1, Điều 3, Nghị định số 40/2019/NĐ-CP ngày 13/5/2019 của chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24/4/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải và phế liệu thì các mẫu chất thải gửi trưng cầu giám định đều là chất thải rắn công nghiệp thông thường".

Tại bản Cáo trạng số 45/CT-VKSKB ngày 04/5/2022 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam đã truy tố các bị cáo Phan Hữu C, Kim Ngọc Ch về tội "Gây ô nhiễm môi trường" theo điểm g khoản 1 Điều 235 Bộ luật Hình sự. Tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kim Bảng vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố các bị cáo và đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ điểm g khoản 1 Điều 235; các điểm i, s khoản 1 Điều 51; Điều 17; Điều 58; Điều 50; Điều 35 Bộ luật Hình sự đối với cả hai bị cáo và thêm khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo C, xử phạt bị cáo C từ 60 đến 80 triệu đồng; xử phạt bị cáo Ch từ 50 đến 60 triệu đồng; miễn hình phạt bổ sung cho các bị cáo. Về vật chứng: Đề nghị tịch thu nộp ngân sách Nhà nước 01 chiếc máy xúc lật nhãn hiệu LiuGong ZL30E; tịch thu tiêu hủy 172.690 kilôgam chất thải rắn công nghiệp thông thường.

Tại phiên tòa, các bị cáo Phan Hữu C, Kim Ngọc Ch đều khai nhận toàn bộ hành vi đã thực hiện của mình đúng như nội dung bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam đã truy tố và nhất trí với lời luận tội của Kiểm sát viên; các bị cáo đều xin Hội đồng xét xử xem xét cho được hưởng mức án nhẹ nhất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Hội đồng xét xử thấy đã có đủ căn cứ để xác định: Do quá trình sản xuất gạch không nung của Công Ty A đã phát sinh các loại chất thải gồm: Các loại gạch vỡ - hỏng, gạch thải loại cùng một số loại tạp chất đất, đá, bụi bẩn trong khi mặt bằng diện tích sân, kho, bãi, nhà xưởng hạn chế. Phan Hữu C là Giám đốc công ty đã trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn cho Kim Ngọc Ch (là lái máy xúc) dùng máy xúc lật để vận chuyển đổ thải trái phép 172.690 kilôgam chất thải rắn công nghiệp thông thường tại 02 khu vực trước cổng công ty là diện tích đất thuộc quyền quản lý của Uỷ ban nhân dân xã L, huyện K, tỉnh Hà Nam.

Tính chất, mức độ tội phạm các bị cáo gây ra là nguy hiểm cho xã hội, thực hiện với lỗi cố ý, làm biến đổi tính chất vật lý, hóa học, sinh học của thành phần môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, sinh vật và tự nhiên.

Do vậy, hành vi của các bị cáo đã phạm vào tội "Gây ô nhiễm môi trường" được quy định tại điểm g khoản 1 Điều 235 Bộ luật Hình sự. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam truy tố đối với các bị cáo là có căn cứ, đúng pháp luật.

Về vai trò: Trong vụ án này bị cáo Phan Hữu C là người trực tiếp chỉ đạo việc đổ chất thải nên giữ vai trò chính, bị cáo Kim Ngọc Ch giữ vai trò đồng phạm.

Về nhân thân: Cả hai bị cáo đều có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, lần đầu phạm tội.

Về tình tiết tăng nặng: Cả hai bị cáo đều không phải chịu tình tiết nào.

Về tình tiết giảm nhẹ: Cả hai bị cáo đều phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; quá trình điều tra và tại phiên toà đều khai báo thành khẩn nên đều được hưởng 02 tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Ngoài ra, đối với bị cáo C có ông nội được Nhà nước tặng thưởng Huân chương, Huy chương nên C được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

- Hình phạt chính: Từ những phân tích nêu trên, xét thấy bị cáo Phan Hữu C và bị cáo Kim Ngọc Ch đều phạm tội ít nghiêm trọng, có nhân thân tốt, được hưởng nhiều tình tiết giảm nhẹ. Vì vậy, thấy cần áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền đối với cả hai bị cáo nhằm mục đích giáo dục, cải tạo các bị cáo và răn đe, phòng ngừa chung trong xã hội.

- Hình phạt bổ sung: Hội đồng xét xử thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm g khoản 1 Điều 235; các điểm i, s khoản 1 Điều 51; Điều 17; Điều 58; Điều 50; Điều 35 Bộ luật Hình sự đối với cả hai bị cáo. Căn cứ thêm khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo Phan Hữu C. Căn cứ Điều 47 Bộ luật Hình sự; các điểm a, c khoản 2 Điều 106; khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Toà án:

1. Về hình sự: Tuyên bố các bị cáo Phan Hữu C, Kim Ngọc Ch phạm tội "Gây ô nhiễm môi trường".

- Xử phạt bị cáo Phan Hữu C số tiền 70.000.000đ (bảy mươi triệu đồng).

- Xử phạt bị cáo Kim Ngọc Ch số tiền 60.000.000đ (sáu mươi triệu đồng).

2. Về xử lý vật chứng:

- Tịch thu, tiêu huỷ 172.690 kilôgam chất thải rắn công nghiệp thông thường thu giữ từ 02 bãi chất thải của Công ty TNHH A.

- Tịch thu, nộp ngân sách Nhà nước 01 chiếc máy xúc lật, nhãn hiệu LiuGong ZL30E, sơn màu vàng; xuất xứ: Trung Quốc; số máy: YC6105QC *1648C-0100003*; số khung: 3000059 HL0900874; sản xuất năm 2009; SERIAL NUMBER: 152397, máy cũ đã qua sử dụng.

(Tình trạng, đặc điểm vật chứng nêu trên theo Biên bản giao, nhận đồ vật, tài liệu, vật chứng ngày 05/5/2022 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam với Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam và Biên bản làm việc ngày 05/5/2022 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, Viện kiểm sát nhân dân huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, Ủy ban nhân dân xã Liên Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam).

3. Về án phí: Buộc các bị cáo Phan Hữu C, Kim Ngọc Ch mỗi bị cáo phải chịu 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

Báo cho các bị cáo biết có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Đối với trường hợp khoản tiền phải thu nộp vào ngân sách Nhà nước mà pháp luật có quy định nghĩa vụ trả lãi thì quyết định kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.