Bản án 25/2022/KDTM-PT — Các tranh chấp trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 31/10/2020, trong quá trình tham gia tố tụng và tại phiên tòa sơ thẩm, Đại diện hợp pháp của nguyên đơn Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M trình bày: Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M (sau đây gọi tắt là Công ty D) là Chủ đầu tư Cụm Công nghiệp Thanh Vinh mở rộng, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Ngày 01/8/2008, Công ty D và Công ty TNHH T (sau đây gọi tắt là Công ty T) đã ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 10/HĐ/CQSDĐ đối với 02 lô đất có tổng diện tích 10.100m2, bao gồm: Lô A-11 với diện tích 5.050m2 và Lô A1-12 với diện tích 5.050m2, tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh mở rộng. Ngày 23/12/2008, hai bên đã ký Hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất số 13615 và Hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất số 13616 có xác nhận của Văn phòng Công chứng số 1 thành phố Đà Nẵng. Công ty T đã hoàn thành việc thanh toán tiền chuyển quyền sử dụng đất cho Công ty D và xây dựng nhà xưởng để sản xuất kinh doanh. Theo quy định tại Khoản 4 Điều II Hợp đồng số: 10/HD/CQSDD ngày 01/8/2008; Mục e Khoản 1 Điều 11, mục b Khoản 1 Điều 14 Quyết định số: 105/2009/QĐ-TTg ngày 19/8/2009 của Chính phủ về “Ban hành Quy chế quản lý Cụm Công nghiệp”; Khoản 4 Điều 20, khoản 2 Điều 24 Nghị định số: 68/2017/NĐ-CP ngày 25/5/2017 của Chính phủ “Về quản lý và phát triển Cụm Công nghiệp”, Công ty D được quyền thu và Công ty T có trách nhiệm thanh toán phí sử dụng hạ tầng (gồm: hệ thống giao thông, hệ thống thoát nước... ). Tuy nhiên, từ năm 2010 đến nay Công ty T vẫn không thực hiện. Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M yêu cầu Công ty T phải thanh toán: Phí sử dụng hạ tầng từ năm 2010 đến năm 2020 tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh mở rộng là 671.692.083 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán được tính trên số tiền phí sử dụng hạ tầng mà Công ty TNHH T chậm thanh toán theo thời gian chậm trả là 367.860.602 đồng. Tại phiên tòa sơ thẩm, Công ty D rút yêu cầu tính lãi chậm trả.

Theo văn bản ngày 27/11/2020, ngày 05/01/2021, Đơn yêu cầu phản tố ngày 05/01/2021, đơn bổ sung yêu cầu phản tố không ghi ngày tháng 01/2021, trong quá trình tham gia tố tụng và tại phiên tòa phúc thẩm đại diện hợp pháp của bị đơn Công ty TNHH T trình bày: Các bên có ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số: 10/HĐ/CQSDĐ ngày 01/8/2008 không công chứng nhưng chỉ là Hợp đồng thỏa thuận ban đầu giữa hai bên mang tính chất ghi nhận một số điều khoản thỏa thuận trong quá trình đàm phán thương lượng và có thể thỏa thuận thay đổi sao cho phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Công ty T được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng hai lô đất là theo Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số: 13615 và Hợp đồng công chứng số: 13616 do Văn phòng Công chứng số 01 thành phố Đà Nẵng công chứng vào ngày 23/12/2008. Do đó, Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 10 đã ký trước đó đương nhiên chấm dứt hiệu lực áp dụng, thực hiện đối với hai bên. Công ty T không chấp nhận các yêu cầu khởi kiện này của nguyên đơn. Công ty TNHH T có yêu cầu phản tố tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số: 10/HĐ/CQSDĐ được Công ty Đ - M và Công ty T ký ngày 01/8/2008 là vô hiệu và giải quyết hậu quả giao dịch vô hiệu: Công ty TNHH T không phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán tổng số tiền: 1.039.553.685 đồng theo khoản 4 Điều II Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số: 10/HĐ/CNQSDĐ ngày 01/8/2008 cho Công ty Đ-M, bao gồm các khoản: Phí sử dụng hạ tầng từ năm 2010 đến năm 2020 tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh mở rộng là 671.693.083 đồng. Bị đơn yêu cầu xem xét áp dụng thời hiệu đối với yêu cầu khởi kiện do tranh chấp Hợp đồng theo khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, Công ty Đ-M để sự việc kéo dài từ năm 2010 cho đến ngày 31/10/2020 mới tiến hành khởi kiện là hết thời hiệu theo Điều 429 Bộ Luật Dân sự 2015, khoản 2 Điều 184; đề nghị Tòa án áp dụng điểm e khoản 1 Điều 217 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015, đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện.

Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn thì Công ty D có ý kiến như sau: Hợp đồng số: 10/HĐ/CQSDĐ là Hợp đồng ban đầu để hai bên thỏa thuận, xác định và cam kết tất cả các nội dung về quyền, nghĩa vụ của mỗi bên theo quy định của pháp luật khi doanh nghiệp triển khai các bước để hoạt động sản xuất kinh doanh tại Cụm công nghiệp là cơ sở để hai bên tiếp tục ký các Hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất có xác nhận của Văn phòng Công chứng số 01 thành phố Đà Nẵng vào ngày 23/12/2008 và Công ty T mới đủ điều kiện thực hiện các thủ tục sang tên để nhận quyền sử dụng đất đối với 02 lô đất A-11 và A-12. Đây là một Hợp đồng kinh tế chứ không phải là Hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất. Tại Hợp đồng số: 10/HĐ/CQSDĐ; hai bên sẽ tiếp tục thực hiện như sau: Đối với các cam kết thuộc lĩnh vực, chuyên ngành mà quy định của pháp luật đối với lĩnh vực, chuyên ngành đó yêu cầu hoặc bắt buộc khi thực hiện cam kết cần phải có Hợp đồng được công chứng xác nhận thì hai bên sẽ tiếp tục thực hiện ký kết các Hợp đồng khác đối với nội dung cam kết đó và có xác nhận của công chứng. Hợp đồng số: 10/HĐ/CQSDĐ đã được đại diện có thẩm quyền của hai bên ký, đóng dấu và cho đến thời điểm hiện nay, không có bất kỳ một văn bản nào khác hoặc Hợp đồng nào khác ghi rõ Hợp đồng số: 10/HĐ/CQSDĐ đã được thay thế hoặc không còn hiệu lực. Trách nhiệm phải nộp phí sử dụng hạ tầng tại Cụm Công nghiệp Thanh Vinh mà rộng của Công ty T đã được quy định tại Điều 19 Nghị định số: 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư năm 2005. Yêu cầu phản tố của Công ty T là không có cơ sở.

Với nội dung vụ án như trên, Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 02/2022/KDTM-ST ngày 12 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng quyết định:

Căn cứ vào: Điều 30, 35, 39, 147, 271, 272 và 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 46 Luật Doanh nghiệp năm 2020; điểm b khoản 1 Điều 19 Nghị định số: 108/2006/NĐ - CP ngày 22 tháng 9 năm 2006 về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư 2005; điều 47 và khoản 2 Điều 48 Nghị định số: 118/2015/NĐ – CP ngày 12 tháng 11 năm 2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư 2014; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M đối với Công ty TNHH Thanh Phủ về việc “Tranh chấp Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” và không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn Công ty TNHH T đối với Công ty Cổ phần Đầu tư Đ – M về việc yêu cầu tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số: 10/HĐ/CQSDĐ ngày 01/8/2008 vô hiệu.

2. Buộc Công ty TNHH T phải trả cho Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M số tiền 671.692.083 đồng (Sáu trăm bảy mươi mốt triệu, sáu trăm chín mươi hai nghìn, không trăm tám mươi ba đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự.

3. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M đối với yêu cầu tính lãi chậm trả số tiền là 367.860.602 đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí kinh doanh, thương mại sơ thẩm, quyền kháng cáo, thi hành án dân sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 15/4/2022, Công ty TNHH T có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, vì lý do: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số: 10/HĐ/CQSDĐ không công chứng là vô hiệu về mặt hình thức theo điểm b khoản 1 Điều 127 Luật đất đai 2003, khoản 2 Điều 122 Bộ Luật Dân sự 2005, Điều 127 Bộ Luật dân sự 2005, khoản 1 Điều 131 Bộ Luật Dân sự 2015. Mức phí sử dụng hạ tầng mà Công ty Đ - M đưa ra là không phù hợp với khoản 1 Điều 15 Quyết định 105/2009/QĐ-TTg ngày 19/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Quy chế quản lý Cụm Công nghiệp do Công ty T không được hưởng các dịch vụ công cộng, tiện ích của Công ty Đ-M. Công ty D nêu có quyền kinh doanh các dịch vụ công cộng, tiện ích khác trong các Cụm Công nghiệp nhưng phí hạ tầng là mức phí thỏa thuận giữa các bên, không xác lập Hợp đồng ký kết “mức phí sử dụng” thì đơn vị kinh doanh không có cơ sở yêu cầu thu phí. Công ty Đ - M căn cứ khoản 2 Điều 24 và khoản 2 Điều 25 Nghị định số: 68/2017/NĐ-CP ngày 25/5/2017 của Chính Phủ về quản lý và phát triển Cụm Công nghiệp có hiệu lực thi hành ngày 15/7/2017 trong khi Cụm Công nghiệp Thanh Vinh mở rộng là Cụm Công nghiệp được hình thành trước khi Quy chế có hiệu lực. Nghị định này quy định về quyền và nghĩa vụ của các doanh nghiệp đầu tư theo hình thức thuê đất tại Cụm Công nghiệp nhưng Công ty T là đơn vị nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có đầu tư cơ sở hạ tầng thông qua Hợp đồng chuyển nhượng có công chứng. Mặt khác Lô đất A1-11, A1-12 được xác định tại địa chỉ Cụm Công nghiệp Thanh Vinh mở rộng, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang, Thành phố Đà Nẵng. Đây là Cụm Công nghiệp (không phải Khu Công nghiệp), ranh giới là đường số 11b; chịu sự điều chỉnh bởi các văn bản quy phạm pháp luật liên quan như QĐ 105 và NĐ 68; Văn bản 1409/BQL-QLDA ngày 24/9/2018 đã xác định 2 lô đất A1-11 và A1-12 của Công ty T “...nằm ngoài ranh giới Khu Công nghiệp Hòa Khánh và Khu Công nghiệp Hòa Khánh mở rộng”. Trong Đơn khởi kiện ngày (31/10/2020), Cty Đà Nẵng Miền Trung áp dụng đơn giá thu tiền sử dụng hạ tầng theo các QĐ 2201 (13/03/2008); 799 ( 20/01/2012); 272 ( 14/01/2016) của UBND thành phố Đà Nẵng, tuy nhiên các QĐ trên áp dụng cho các đối tượng thuộc Khu Công nghiệp do Thành phố Đà Nẵng đầu tư.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn Công ty T giữ nguyên kháng cáo. Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng phát biểu ý kiến kiểm sát tại phiên tòa:

Về thủ tục tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng tại cấp phúc thẩm đã thực hiện đúng, đầy đủ quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm.

Về nội dung: đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, giữ nguyên án sơ thẩm với nội dung không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Công ty T. Buộc Công ty T phải có nghĩa vụ trả cho Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M số tiền phí sử dụng hạ tầng là: 671.692.083 đồng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên toà, sau khi đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn đề nghị tạm ngừng phiên tòa để đưa UBND huyện Hòa Vang và chủ Đầu tư cũ là Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Đà Nẵng C.T (Dinco) vào tham gia tố tụng. Xét, như đã phân tích trên, các bên tranh chấp về nghĩa vụ thanh toán phí sử dụng hạ tầng, không tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của tổ chức kinh tế nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đồng thời theo Quyết định số 6748/QĐ – UBND ngày 28/8/2007 của UBND TP Đà Nẵng về việc thay đổi chủ đầu tư Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Cụm công nghiệp Thanh Vinh mở rộng, thành phố Đà Nẵng từ chủ đầu tư cũ Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Đà Nẵng C.T (Dinco) sang chủ đầu tư tới Công ty Cổ phần Đầu tư Đà Nẵng M.T (DMT) thì Công ty CT có trách nhiệm bàn giao toàn bộ hồ sơ liên quan của dự án cho DMT, DMT là chủ đầu tư có trách nhiệm quản lý thực hiện Dự án, tổ chức tiếp nhận, thanh quyết toán và hoàn trả các chi phí của Dự án mà CT đã thực hiện theo quy định. CT và DMT đã tiến hành bàn giao dự án theo Biên bản bàn giao ngày 31/10/2008. Như vậy, CT không còn quyền, nghĩa vụ liên quan đến dự án. Đề nghị đưa UBND huyện Hòa Vang và chủ Đầu tư cũ là Công ty Cổ phần Xây dựng và Đầu tư Đà Nẵng C.T (Dinco) vào tham gia tố tụng là không phù hợp với quy định tại Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

 Khoản 1 Điều 30, điểm g khoản 1 Điều 40, Điều 68, khoản 1 Điều 148, khoản 2 Điều 184 và khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

 Điều 127, khoản 2 Điều 122 và khoản 2 Điều 124, Điều 134, Điều 405, 423 Bộ luật Dân sự 2005;

 Điều 129, khoản 2 Điều 155, Điều 166, 429 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

 Khoản 26 Điều 4, khoản 2 Điều 46, 105, 106, 107, khoản 2 Điều 110, Điều 112, 127 Luật Đất đai số: 13/2003/QH11, được sửa đổi bổ sung theo Luật số 34/2009/QH12 và Luật số 38/2009/QH12.

 Khoản 24 Điều 3, 149, 166, 170, khoản 2 Điều 174, Điều 176 Luật Đất đai số: 45/2013/QH13

 Điểm b khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 19 Nghị định số: 108/2006/NĐ -CP ngày 22/9/2006 về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư;

 Điều 47, khoản 2 Điều 48 Nghị định số: 118/2015/NĐ – CP ngày 12/11/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư;

 Khoản 2 Điều 24, khoản 2 Điều 25, khoản 2 Điều 46, 47 Nghị định số: 68/2017/NĐ – CP ngày 25/5/2017 về quản lý, phát triển Cụm Công nghiệp.

 Điểm c, đ, e khoản 1 Điều 11, điểm b khoản 1 Điều 14, khoản 3, 4 Điều 20 Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg ngày 19/8/2009 của Chính phủ về “Ban hành Quy chế quản lý cụm công nghiệp”,

 Khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn Công ty TNHH T.

Giữ nguyên Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số: 02/2022/KDTM-ST ngày 12 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng;

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M đối với Công ty TNHH T về việc “Tranh chấp Hợp đồng kinh doanh hạ tầng Cụm Công nghiệp”.

Buộc Công ty TNHH T phải có nghĩa vụ trả cho Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M số tiền phí sử dụng hạ tầng là: 671.692.083 đồng (Sáu trăm bảy mươi mốt triệu, sáu trăm chín mươi hai nghìn, không trăm tám mươi ba đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

2. Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M về việc yêu cầu Công ty TNHH T phải trả số tiền lãi chậm trả là 367.860.602 đồng

3. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn Công ty TNHH T đối với Công ty Cổ phần Đầu tư Đ - M về việc yêu cầu tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số: 10/HĐ/CQSDĐ được ký kết giữa Công ty Đ - M và Công ty TNHH T ngày 01/8/2008 là vô hiệu và giải quyết hậu quả giao dịch vô hiệu: Công ty TNHH T không phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán tổng số tiền: 1.039.553.685 đồng theo khoản 4 Điều II Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 10/HĐ/CNQSDĐ ngày 01/8/2008 cho Công ty Đ-M, bao gồm các khoản: Phí sử dụng hạ tầng từ năm 2010 đến năm 2020 tại Cụm Công nghiệp Thanh Vinh mở rộng là 671.693.083 đồng.

4. Án phí

4.1. Án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm

a. Công ty TNHH T phải chịu: 33.867.683 đồng, nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 3.000.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0008996 ngày 29/01/2021 của Chi cục thi hành án dân sự quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Công ty TNHH T còn phải nộp số tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 30.867.683 đồng. (Ba mươi triệu tám trăm sáu bảy nghìn sáu trăm tám mươi ba đồng).

b. Hoàn trả lại cho Công ty Cổ phần Đầu tư Đ-M số tiền tạm ứng án phí đã nộp 21.593.000 đồng (Hai mươi mốt triệu năm trăm chín mươi ba nghìn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0002399 ngày 18/11/2020 của Chi cục thi hành án dân sự quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng.

4.2. Án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm: Công ty TNHH T phải chịu 2.000.000 đồng nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 2.000.000 đồng theo biên lai thu số 0004309 ngày 26/4/2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Như vậy, Công ty TNHH T đã nộp đủ án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hánh án theo quy định tại Điều 6,7,9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.