Bản án 23/2024/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa nguyên đơn bà Thạch Thị Ch trình bày:

Bà là vợ ông Đạt Văn Ph, sinh năm 1959; Địa chỉ: thôn Hiếu Lễ, xã Phước Hậu, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Vợ chồng bà có 07 người con chung gồm: Đạt Thị Kim N sinh năm 1979, Đạt Văn L sinh năm 1985, Đạt Văn N sinh năm 1988, Đạt Văn N sinh năm 1990, Đạt Văn X sinh năm 1995, Đạt Văn X sinh năm 1996, Đạt Thị Đ sinh năm 2000; Ông Đạt Văn Ph có mẹ là bà Thị L, sinh năm 1935; Địa chỉ: Thôn Phước Lập, xã Phước Nam, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận, còn cha ông Đ là Đạt Văn X đã chết trước năm 1975.

Vào ngày 28/9/2022, ông Ph lưu thông trên đường DT703 thì xảy ra tai nạn với ông Trần Bá Duy Ph, sinh năm 1979; Địa chỉ: Khu phố 3, phường Văn Hải, thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận; Hậu quả dẫn đến ông Ph chết.

Ngày 15 tháng 11 năm 2023 Cơ quan điều tra công an huyện Ninh Phước ra Quyết định không khởi tố vụ án số: 34/QĐ-CQĐT, về việc không khởi tố vụ án trên.

Sau khi ông Ph chết gia đình bà đã bỏ ra toàn bộ chi phí lo hậu sự cho ông Ph, chi phí lo hậu sự gồm các khoản sau: Sắm áo quần cho người chết vào hòm 7.000.000đ; Sắm áo quần phục tang cho gia đình: 4.000.000đ; Mua rượu và đồ cúng: 4.000.000đ; Dây trê làm hòm và người khiên đi thiêu: 2.000.000đ; Tiền thuê thầy cúng: 52.000.000đ; Tiền cơm nước làm đám: 20.000.000đ; Tiền cát lấp mộ, vật dụng, đào huyệt: 2.000.000đ; Tiền mua sáp 06 ký: 3.000.000đ; Tiền thuê bàn ghế, củi, cây môn: 10.000.000đ; Tiền bồi thường tổn thất tinh thần: 50.000.000đ

Tổng cộng bà yêu cầu bồi thường số tiền: 154.000.000đ (Một trăm năm mươi bốn triệu đồng).

Kể từ khi ông Ph bị thiệt mạng thì ông Trần Bá Duy Ph không đến thăm hỏi hay phúng điếu gì cả; Bà khởi kiện yêu cầu ông Trần Bá Duy Ph phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do tính mạng bị xâm phạm với tổng số tiền 154.000.000đ (Một trăm năm mươi bốn triệu đồng).

Tại phiên tòa, bà Thạch Thị Ch giữ nguyên yêu cầu trên.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Đạt Thị Kim N, Đạt Văn L, Đạt Văn N, Đạt Văn N, Đạt Văn X, Đạt Văn X, Đạt Thị Đ – Là 07 người con của ông Đạt Văn Ph trình bày: Các ông bà đều là con của ông Đạt Văn Ph và bà Thạch Thị Ch, ông Ph và bà Ch chỉ có 07 người con này ngoài ra ông Ph không có con riêng hay con nuôi nào khác.

Về ý kiến đối với vụ án: Các ông bà đều có cùng ý kiến với mẹ là bà Thạch Thị Ch và không có ý kiến gì khác.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Thị L trình bày: Bà là mẹ đẻ của ông Đạt Văn Ph, bà có cùng ý kiến với bà Thạch Thị Ch và không bổ sung gì khác.

- Bị đơn ông Trần Bá Duy Ph đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các thủ tục tố tụng theo quy định nhưng không đến Tòa nên không có lời trình bày.

Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa:

Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án: Quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng quy định của pháp luật.

- Việc chấp hành pháp luật của các đương sự trong vụ án: Nguyên đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng. Bị đơn chưa thực hiện đầy đủ các quyền của mình theo quy định của pháp luật.

- Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, theo đó đề nghị chấp nhận chi phí hợp lý cho việc mai táng ông Đạt Văn Ph là 84.000.000đ (theo kê khai của nguyên đơn trừ đi 20.000.000đ – Là tiền ăn uống); Đối với tổn thất tinh thần, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn là 50.000.000đ.

Tổng thiệt hại là: 84.000.000đ (Là chi phí hợp lý cho việc mai táng) + 50.000.000đ (tổn thất tinh thần) = 134.000.000đ.

Tỉ lệ lỗi ông Đạt Văn Ph là 80%, còn ông Trần Bá Duy Ph là 20%.

Vậy tổng số tiền ông Trần Bá Duy Ph phải bồi thường là 134.000.000đ x 20% = 26.800.000Đ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và sau khi nghe đương sự trình bày tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Đối với người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan gồm các ông bà: Đạt Thị Kim N, Đạt Văn L, Đạt Văn N, Đạt Văn N, Đạt Văn X, Đạt Văn X, Đạt Thị Đ và Thị L; Các ông bà này đều có lời khai giải quyết theo quy định pháp luật đồng thời đều yêu cầu giải quyết vắng mặt.

Đối với bị đơn ông Trần Bá Duy Ph: Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án đã triệu tập hợp lệ nhưng bị đơn ông Trần Bá Duy Ph vẫn không đến tham gia tố tụng và vắng mặt tại phiên tòa coi như bị đơn đã từ bỏ quyền và nghĩa vụ của mình. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

Theo tài liệu và chứng cứ do Cơ quan điều tra công an huyện Ninh Phước cung cấp, thể hiện rằng: Khoảng 15 giờ 30 phút ngày 28/9/2022 tại Km 6 + 100 trên tỉnh lộ 703 thuộc Khu phố 12, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước xảy ra vụ va chạm giao thông giữa xe mô tô biển số 85B1-77913 do ông Trần Bá Duy Ph điều khiển với xe mô tô biển số 52L7-2964 do ông Đạt Văn Ph điều khiển; Hậu quả ông Đạt Văn Ph chết tại chỗ, ông Trần Bá Duy Ph bị thương, hai xe bị hư hỏng nặng.

Tại Bản kết luận giám định pháp y về tử thi số: 120/TT, ngày 30/9/2022 của Trung tâm giám định y khoa – Pháp y thuộc Sở y tế Ninh Thuận đã kết luận: Dấu hiệu chính qua giám định: Đa tổn thương phần mềm cơ thể, gãy xương đòn trái. Nguyên nhân chết: Vì gia đình không đồng ý cho giải phẫu tử thi qua các dấu hiệu tổn thương khám bên ngoài không đủ yếu tố kết luận nguyên nhân chết.

Tại Kết luận giám định số: 5419/KL-KTHS, ngày 03/11/2022 của Phân viện khoa học hình sự tại thành phố Hồ Chí Minh thuộc Bộ công an đã kết luận: Mẫu máu được niêm phong gửi giám định có tìm thấy thành phần Ethanol, nồng độ Ethanol là 335,15mg/100ml máu, không tìm thấy thành phần các chất ma túy theo Nghị định 57/2022/NĐ-CP, đề ngày 25/8/2022 của Chính Phủ (Đây là mẫu máu của ông Đạt Văn Ph).

Tại biên bản lấy lời khai ngày 18/10/2022 của ông Trần Bá Duy Ph tại Cơ quan điều tra công an huyện Ninh Phước, ông Trần Bá Duy Ph khai nhận, ngay trước khi điều khiển xe mô tô thì ông Ph có uống rượu và ông Ph chưa được cấp giấy phép lái xe mô tô.

Tại Quyết định không khởi tố vụ án hình sự số: 34/QĐ-CSĐT, ngày 15/11/2022 của Cơ quan điều tra công an huyện Ninh Phước đã quyết định: Không khởi tố vụ án hình sự đối với vụ tai nạn giao thông đường bộ xảy ra tại Khu phố 12, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận ngày 28/9/2022 do không cấu thành tội phạm.

Tại sơ đồ hiện trường vụ tai nạn giao thông, ngày 28/9/2022 thể hiện: Vị trí số 05 – vết cày không liên tục; Vị trí số 05 này nằm trên phần đường lưu thông của ông Trần Bá Duy Ph.

Từ những căn cứ nêu trên Hội đồng xét xử thấy rằng nguyên nhân xảy ra tai nạn giao thông ngày 28/9/2022 giữa ông Đạt Văn Ph và ông Trần Bá Duy Ph thì nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn giao thông là do ông Đạt Văn Ph dùng rượu bia dẫn đến không điều khiển được tay lái và va vào xe mô tô do ông Trần Bá Duy Ph điều khiển đang lưu thông ngược chiều, hậu quả làm ông Đạt Văn Ph tử vong tại chỗ.

Tuy nhiên ông Trần Bá Duy Ph cũng có một phần lỗi, cụ thể: Không có giấy phép lái xe và ông Ph có sử dụng rượu ngay trước khi điều khiển xe mô tô tham gia giao thông, nếu như ông Ph đủ tỉnh táo thì hoàn toàn có thể tránh được tai nạn giao thông hoặc ít ra có thể hãm phanh xe từ đó giảm được thiệt hại của vụ tai nạn.

Tại khoản 2 Điều 8 của Nghị quyết số: 02/2022/NQ-HĐTP, ngày 06/9/2022 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về hướng dẫn một số quy định của Bộ luật dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng quy định: “Chi phí hợp lý cho việc mai táng đối với các khoản tiền: mua quan tài; chi phí hỏa táng, chôn cất; các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất hoặc hỏa táng nạn nhân theo phong tục, tập quán địa phương. Không chấp nhận yêu cầu bồi thường chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ, bốc mộ”.

Hội đồng xét xử thấy rằng, phong tục tập quán địa phương nơi nguyên đơn bà Thạch Thị Ch sinh sống có các công đoạn mai táng cho người chết đúng như nguyên đơn yêu cầu, điều này cũng hoàn toàn phù hợp với lời khai ngày 20/02/2024 của ông Quảng S - là thầy cúng đã tổ chức tế ma chay cho ông Đạt Văn Ph, phù hợp với nội dung xác minh ngày 27/02/2024 đối với ông Đổng Ph – Trưởng thôn Hiếu Lễ, xã Phước Hậu, huyện Ninh Phước vì vậy Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận toàn bộ số tiền mà nguyên đơn kê khai chi phí hợp lý cho việc mai táng cho ông Đạt Văn Ph là 104.000.000đ.

Đối với tổn thất tinh thần: Nguyên đơn bà Thạch Thị Ch yêu cầu ông Trần Bá Duy Ph bồi thường tổn thất tinh thần là 50.000.000đ.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 591 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định mức bồi thường tổn thất tinh thần do tính mạng bị xâm phạm như sau: “Nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá 100 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”.

Tại Nghị định số: 24/2023/NĐ-CP, ngày 14/5/2023 của Chính phủ, quy định tăng mức lương cơ sở lên 1.800.000đ. Do đó mức bồi thường tổn thất tinh thần do tính mạng bị xâm phạm do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá 180.000.000đ.

Do bị đơn không có thỏa thuận nào với nguyên đơn trong khi đó nguyên đơn yêu cầu bồi thương tổn thất tinh thần số tiền 50.000.000đ, số tiền này ít hơn mức tối đa do pháp luật quy định nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Vậy tổng thiệt hại của phía nguyên đơn là: 104.000.000đ (Là chi phí hợp lý cho việc mai táng) + 50.000.000đ (Là tổn thất tinh thần) = 154.000.000đ (Một trăm năm mươi tư triệu đồng).

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ vào:

- Khoản 6 Điều 26; Điểm a khoản 1 Điều 35; Điểm d khoản 1 Điều 40; Khoản 1 Điều 147; Điểm b khoản 2 Điều 227; Khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Điều 591 của Bộ luật dân sự;

- Khoản 2 Điều 8 của Nghị quyết số: 02/2022/NQ-HĐTP, ngày 06/9/2022 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;

- Khoản 2 Điều 26 và điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

2. Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Thạch Thị Ch về việc “Tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do tính mạng bị xâm phạm”. Buộc ông Trần Bá Duy Ph phải bồi thường cho hàng thừa kế thứ nhất của ông Đạt Văn Ph do bà Thạch Thị Ch đại diện nhận với tổng số tiền là 61.600.000đ (Sáu mươi mốt triệu sáu trăm nghìn đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án nộp đơn yêu cầu thi hành án, nếu người phải thi hành án chưa thanh toán xong số tiền phải thi hành án thì còn phải trả tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 và khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự tương ứng với số tiền và thời gian chậm trả.

3. Về án phí: Ông Trần Bá Duy Ph phải chịu 3.080.000đ (Ba triệu không trăm tám mươi nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Thạch Thị Ch được miễn án phí dân sự sơ thẩm.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.

Án xử sơ thẩm công khai có mặt nguyên đơn và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Đạt Văn L, quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (ngày 23/5/2024). Bị đơn và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan khác gồm các ông bà Đạt Thị Kim N, Đạt Văn N, Đạt Văn N, Đạt Văn X, Đạt Văn X, Đạt Thị Đ và Thị L vắng mặt, quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày được tống đạt hợp lệ bản án./.