Điều 8. Xử lý vi phạm chính sách dân số.
1. Đối với các cơ quan, tổ chức:
Nếu trong năm có người vi phạm sinh con thứ 3 trở lên sẽ không được công nhận các danh hiệu thi đua và không công nhận đơn vị văn hoá, công đoàn vững mạnh. Đối với chi, đảng bộ có người vi phạm sinh con thứ 3 trở lên, đề nghị không công nhận chi, đảng bộ trong sạch, vững mạnh.
2. Đối với thôn, bản, tổ dân phố, xã, phường, thị trấn.
Nếu tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên của năm xét công nhận làng, xã văn hoá giảm dưới 2% so với năm trước đó (đối với thôn, bản, tổ dân phố, xã, phường, thị trấn đang có tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên dưới 25% ); hoặc giảm dưới 3% đối với thôn, bản, tổ dân phố, xã, phường, thị trấn đang có tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên dưới 35%, hoặc giảm dưới 5% đối với thôn, bản, tổ dân phố, xã, phường, thị trấn đang có tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên trên 35% thì không công nhận thôn, bản, tổ dân phố, xã, phường, thị trấn văn hoá.
3. Đối với gia đình: Nếu trong năm có vi phạm sinh con thứ 3 trở lên thì không công nhận gia đình văn hoá.
4. Đối với cá nhân:
a. Cá nhân là nhân dân ở các xã, phường, thị trấn :
Nhân dân các xã, phường, thị trấn ( gọi tắt là xã) cần tự nguyện thực hiện tốt các hương ước, quy ước của làng, xã và qui chế dân chủ ở cơ sở. Nếu vi phạm chính sách dân số thì căn cứ mức độ, tính chất vi phạm để có các hình thức xử lý:
a1. Phải kiểm điểm trước nhân dân trong làng, thôn, bản, tổ dân phố. Có trách nhiệm đóng góp vào quỹ phúc lợi xã hội của làng, thôn, bản, tổ dân phố. Mức đóng góp cụ thể được nhân dân bàn bạc thống nhất tại hương ước, qui ước hoặc qui chế dân chủ ở cơ sở đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
a2. Không được ưu tiên vay vốn ưu đãi, không được miễn giảm các khoản đóng góp xây dựng các công trình công cộng trong 3 năm.
a3. Không được ứng cử, đề cử vào các cơ quan dân cử trong thời hạn 5 năm kể từ ngày vi phạm (ngày sinh con thứ 3 trở lên).
b. Cá nhân là đảng viên vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình xử lý nghiêm theo quy định của Đảng.
c. Cá nhân là cán bộ công chức, viên chức, người lao động thuộc các cơ quan, tổ chức được qui định tại điều 2 nếu vi phạm chính sách dân số ngoài việc xử lý như nhân dân sống trên địa bàn cần phải xử lý theo các mức sau:
c1. Trường hợp sinh con thứ 3:
- Đối với cán bộ công chức, viên chức thì xử lý hình thức kỷ luật hạ một bậc lương; đồng thời, không được hưởng các khoản thưởng trong thời gian thi hành kỷ luật. Không cử đi học, không đề bạt trong thời hạn ít nhất 5 năm kể từ khi có quyết định thi hành kỷ luật.
- Đối với cán bộ, công chức giữ các chức vụ lãnh đạo ở các ngành, các cấp thì xử lý hình thức kỷ luật là cách chức, không cử đi đào tạo cán bộ lãnh đạo và quản lý, không ứng cử, đề cử và không xét đề bạt chức vụ tương đương trở lên trong thời hạn ít nhất 5 năm kể từ khi có quyết định thi hành kỷ luật.
- Đối với cán bộ công chức, viên chức dự bị, những người đang trong thời gian tập sự thì không tuyển dụng theo cam kết của cá nhân với cơ quan, tổ chức, và theo quy định chung của đơn vị.
- Đối với người lao động thì chuyển làm một công việc khác có mức lương thấp hơn trong thời hạn 3 năm; nếu người lao động đang trong thời gian hợp đồng có thời hạn thì không ký tiếp hợp đồng lao động theo cam kết của cá nhân với cơ quan, tổ chức, và theo quy định chung của đơn vị.
- Đối với đại biểu dân cử thì đề nghị lãnh đạo cơ quan dân cử xem xét bãi miễn nhiệm.
c2. Trường hợp sinh con thứ 4 trở lên: Đối với đại biểu dân cử thì đề nghị lãnh đạo cơ quan dân cử bãi miễn nhiệm. Đối với cán bộ công chức, viên chức, người lao động thì buộc thôi việc, hoặc chấm dứt hợp đồng lao động theo cam kết với cơ quan, tổ chức, và theo quy định chung của đơn vị.
c3. Trường hợp vi phạm mà cả vợ, chồng đều là CBCNVC thì xử lý cả hai. Nếu người chồng (vợ) ở cơ quan, tổ chức, địa phương khác, thì cơ quan, tổ chức, địa phương bên vợ (chồng) thông báo cho cơ quan, tổ chức, địa phương bên chồng (vợ) biết để kết hợp xử lý nghiêm túc người chồng (vợ).
5. Nếu người vi phạm chính sách DS-KHHGĐ là đoàn viên, hội viên ngoài hình thức xử lý như trên, tuỳ mức độ đề nghị tổ chức Đoàn, Hội xem xét có hình thức kỷ luật theo qui định của tổ chức Đoàn, Hội.
6. Thủ trưởng cơ quan, đơn vị, chủ tịch UBND huyện, thành phố và chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn nếu để tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ở đơn vị, địa phương mình tăng liên tục trong 2 năm liền, dung túng, bao che, không xử lý hoặc xử lý không nghiêm người vi phạm chính sách DS-KHHGĐ thì tuỳ theo mức độ phải chịu hình thức kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo.