Điều 8. Bước II (Xây dựng phương án dồn thửa, đổi ruộng đất nông nghiệp):
Căn cứ vào tình hình, đặc điểm đất đai, kinh tế và nguyện vọng của nông dân, ban chỉ đạo dồn thửa đổi ruộng đất nông nghiệp cấp xã thị trấn phải nghiên cứu, vận dụng chủ trương của Đảng và Nhà nước về vấn đề đất đai để xây dựng phương án chuyển đổi ruộng đất cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương.
1- Trước hết phải tiến hành điều tra cơ bản (sưu tầm các tài liệu hiện có) gồm: tài liệu giao ruộng cho hộ nông dân theo Nghị quyết 03 của Ban thường vụ Tỉnh ủy Hải Hưng trước đây, các loại bản đồ địa chính, hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch sử dụng đất... Các báo cáo kết quả sản xuất các năm gần đây nhất (năng suất, sản lượng cây trồng ở các xứ đồng và mức thuế nông nghiệp đã được giao ổn định, tính đến từng xứ đồng, loại đất, hạng đất).
2- Xây dựng phương án dồn thửa, đổi ruộng đất nông nghiệp:
a) Rà soát lại quy hoạch, kế h oạch sử dụng đất, kiểm tra nắm chắc lại quỹ đất đã giao khoán ổn định cho hộ gia đình, quỹ đất công ích, đất quy hoạch cho giao thông, thủy lợi, xây dựng và các công trình văn hóa TDTT; phúc lợi công cộng, đất phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề nông thôn...Những cơ sở chưa quy hoạch sử dụng đất thì Phòng Địa chính các huyện tham mưu, giúp việc UBND huyện chỉ đạo, hướng dẫn các cã lập quy hoạch sử dụng đất gắn với quy hoạch lại đồng ruộng, thông qua HĐND xã để trình UBND huyện phê duyệt.
b) Xây dựng phương pháp dồn thửa, đổi ruộng đất nông nghiệp:
Phương pháp dồn thửa, đổi ruộng thống nhất thực hiện phương pháp rút bù diện tích (tức là quy đổi theo hệ số cho từng hạng đất). Bản chất của phương pháp này là khi dồn đổi hộ nhận đất tốt thì được nhận diện tích đất ít hơn mức bình quân chung, hộ nhận đất xấu thì được nhận diện tích đất nhiều hơn mức bình quân chung.
Căn cứ vào đặc điểm, tính chất đất đai, hạng, loại đất, các yếu tố về vị trí địa lý, điều kiện canh tác...để định và xếp các nhóm đất có giá trị cao, thấp khác nhau.
Tương ứng với các nhóm đất mà định những hệ số quy đổi về diện tích. Nên quy định từ 3 đến 4 nhóm giá trị đất để sau dồn thửa, đổi ruộng mỗi hộ gia đình nông dân nhận giao ổn định không quá 3 thửa ruộng.
Trên cơ sở đó Ban chỉ đạo xã và từng thôn phải tổ chức: thảo luận rộng rãi tới hộ gia đình để nông dân tự nguyện thực hiện đăng ký dồn thửa, đổi ruộng cho nhau, hoặc bắt thăm (các nhóm gia đình của từng thôn bắt thăm để xác định vị trí được giao theo nhóm giá trị đất, sau đó các hộ gia đình trong nhóm bắt thăm các thửa ruộng đất của nhóm).