Điều 17. Các biện pháp làm giảm nguồn vật liệu cháy
1. Dọn vệ sinh rừng:
a) Hàng năm vào đầu mùa khô (đầu tháng hai), ở những khu rừng dễ cháy, phải phát dọn thực bì theo giải, theo băng rộng từ 10 - 15 m dọc các đường giao thông, đường mòn, khu dân cư, kho tàng, ... Vật liệu khô được vun thành giải dài từ 6 - 8 m ở ngoài bìa rừng để đốt. Khi đốt, phải có người canh gác, đốt vào buổi sáng sớm hoặc buổi chiều lúc có gió nhẹ, đốt ngược chiều gió. Nhất thiết không được đốt vào lúc trưa hoặc thời điểm có gió mạnh.
b) Đối với rừng trồng trong giai đoạn chưa khép tán, hàng năm vào đầu mùa khô nóng phải tiến hành vệ sinh rừng, phát dọn sạch thực bì, dẫy cỏ quanh gốc cây trồng nhằm tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng và phát triển, đồng thời làm giảm nguồn vật liệu cháy.
c) Đối với khu rừng sau khai thác phải kết hợp chặt tu bổ với thu dọn cành nhánh, loại bỏ các cây già cỗi, cong queo, sâu bệnh, cây chết đứng và các loại vật liệu cháy khác dưới tán rừng để xử lý trước mùa khô.
2. Đốt trước nguồn vật liệu cháy:
Hàng năm, vào trước mùa khô tùy theo tình hình thời tiết quyết định đốt trước một số vật liệu cháy để làm giảm số lượng của chúng xuống đến mức khó xảy ra cháy và nếu có xảy ra cháy thì quy mô và tốc độ cháy không nguy hiểm lắm.
a) Xây dựng kế hoạch đốt trước: Kế hoạch đốt trước vật liệu cháy được xây dựng từ đầu năm cùng với kế hoạch thực hiện phương án phòng cháy, chữa cháy rừng. Nội dung kế hoạch phải thể hiện rõ:
- Hiện trạng rừng, lịch sử cháy rừng và đốt chủ động của vùng rừng dự kiến đốt trước trong vòng 3 năm trước đó;
- Xác định từng lô rừng để đốt trước:
Yêu cầu mô tả: tên lô, vị trí, phạm vi, diện tích, trạng thái rừng, loại và cấp thực bì, độ dốc, các đường ranh ngăn lửa tự nhiên và nhân tạo sẵn có, tình hình hoạt động phòng cháy, tình hình sản xuất, tác động của con người có liên quan đến yêu cầu phòng cháy, tình hình tái sinh tự nhiên (nếu có)...
- Lập thiết kế đốt dọn thực bì trên từng lô rừng, bao gồm:
+ Thời gian dự kiến đốt dọn.
+ Thời điểm đốt: giới hạn thời điểm đốt trong ngày.
+ Thiết lập đường ranh ngăn lửa cháy lan: vị trí, độ dài, bề rộng đường ranh.
+ Cách tiến hành: bố trí các điểm phát lửa, trình tự phát lửa từng vị trí trên lô.
+ Dự kiến thời gian tiêu hao để hoàn thành đốt dọn trên lô.
+ Biện pháp an toàn, dự phòng các bất trắc.
+ Nhu cầu nhân lực: số người tham gia, số công thanh toán.
+ Nhu cầu và trang thiết bị cần thiết.
+ Dự toán kinh phí cho các khoản nhân công, vật tư cần thiết, xây dựng hồ sơ quản lý.
Thành quả thiết kế đốt trước gồm: bản đồ thiết kế tỷ lệ 1/10.000 và bản thuyết minh thiết kế dự toán.
Thiết kế đốt chủ động trong phòng cháy rừng phải được phê duyệt, quản lý, thực hiện như đối với một công trình xây dựng cơ bản lâm sinh hiện hành.
b) Xác định phạm vi, đối tượng rừng đốt trước:
Đối tượng rừng được chọn để tiến hành đốt trước trong kỳ là:
- Rừng trồng trên 2 năm chưa xảy ra cháy hoặc chưa tiến hành đốt dọn.
- Không bố trí đốt liền vùng, liền đồi trên diện tích lớn hơn 20 ha, nhất là nơi có độ dốc trên 15 độ, mà phải chia nhỏ thành từng lô có diện tích từ 5 đến 10 ha. Trong từng khoảnh có diện tích khoảng 100 ha, diện tích đốt dọn trong kỳ không được vượt quá 50 % diện tích khoảnh.
c) Xác định thời điểm đốt trước:
- Tùy theo diễn biến tình hình thời tiết từng năm, trên từng địa bàn cụ thể mà xác định thời điểm đốt thích hợp. Thường thì thời điểm đốt thích hợp là từ cuối mùa mưa vào tháng đầu của mùa khô (từ tháng 12 năm trước đến giữa tháng 02 năm sau), không được phép kéo dài quá một tháng đầu mùa khô, nằm trong giới hạn dự báo cháy rừng cấp I đến cấp II.
- Thời điểm khống chế việc đốt trước trong ngày vào buổi sáng hoặc buổi chiều tối lúc gió nhẹ.
- Để xác định thời điểm đốt thích hợp phải đốt thử nghiệm để kiểm tra mức độ bắt lửa của vật liệu cháy, sao cho vật liệu tinh có thể cháy được và chiều cao ngọn lửa không quá 1m, tốc độ lan tràn dưới 0,2 km/giờ (3 m/phút).
d) Biện pháp an toàn trong đốt trước:
- Nếu chiều cao ngọn lửa và tốc độ lan tràn vượt quá giới hạn cho phép phải tạm ngưng việc đốt dọn hoặc làm dịu ngọn lửa bằng bơm xịt nước.
- Không đốt ngược từ dưới dốc lên đối với những nơi dốc trên 15 độ.
- Không đốt xuôi chiều gió, trừ trường hợp tốc độ lan tràn của lửa thấp hoặc đốt từ đỉnh dốc xuống.
- Phải bố trí đủ nhân lực đề phòng khi lửa cháy lan, vượt tầm khống chế cho phép và phải trang bị bảo hộ lao động, dụng cụ chữa cháy cần thiết.
- Đốt xong tới đâu phải dập tắt lửa tới đó. Sau khi đốt phải kiểm tra dập tắt hoàn toàn các ổ lửa có nguy cơ lây lan, như các gốc cây, cành gãy ...