Điều 9. Trách nhiệm của chủ đầu tư xây dựng công trình
Chủ đầu tư có nhiệm vụ tổ chức quản lý toàn diện chất lượng công trình xây dựng kể từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến khi nghiệm thu bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng bảo đảm chất lượng, hiệu quả và tuân thủ các quy định của Luật Xây dựng, Nghị định số 209/2004/NĐ-CP, Nghị định số 49/2008/NĐ-CP, Nghị định số 12/2009/NĐ-CP, Nghị định số 83/2009/ NĐ-CP, Nghị định số 112/2009/NĐ-CP và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, bao gồm:
1. Lựa chọn các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực theo quy định tại Nghị định số 12/2009/NĐ-CP, Nghị định số 83/2009/NĐ-CP, Nghị định số 112/2009/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan để quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; khảo sát xây dựng; lập dự án đầu tư xây dựng công trình; lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựng; lập thiết kế xây dựng công trình; thi công xây dựng công trình; giám sát thi công xây dựng công trình; kiểm tra, chứng nhận đủ điều kiện đảm bảo an toàn chịu lực; kiểm tra, chứng nhận sự phù hợp về chất lượng công trình xây dựng và các công việc tư vấn xây dựng khác.
Chủ đầu tư được tự thực hiện các công việc nêu trên nếu có đủ điều kiện năng lực theo quy định tại Nghị định số 12/2009/NĐ-CP, Nghị định số 83/2009/NĐ-CP, Nghị định số 112/2009/NĐ-CP và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
2. Trách nhiệm của chủ đầu tư trong giai đoạn thực hiện dự án xây dựng công trình gồm các nội dung chủ yếu sau:
a) Lập dự án đầu tư xây dựng công trình hoặc lập báo cáo kinh tế kỹ thuật xây dựng công trình (sau đây được gọi chung là lập dự án).
- Dự án đầu tư xây dựng công trình bảo đảm các yêu cầu chủ yếu sau đây:
+ Phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành và quy hoạch xây dựng;
+ Có phương án thiết kế và phương án công nghệ phù hợp;
+ An toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, an toàn phòng, chống cháy, nổ và bảo vệ môi trường;
+ Bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.
- Chủ đầu tư xây dựng công trình trong việc lập dự án đầu tư xây dựng công trình có nghĩa vụ:
+ Lựa chọn tư vấn lập dự án trong trường hợp không có đủ điều kiện năng lực lập dự án đầu tư xây dựng công trình để tự thực hiện;
+ Xác định nội dung nhiệm vụ của dự án đầu tư xây dựng công trình;
+ Cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến dự án đầu tư xây dựng công trình cho tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng công trình;
+ Tổ chức nghiệm thu; trình thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình;
+ Lưu trữ hồ sơ dự án đầu tư xây dựng công trình;
+ Bồi thường thiệt hại do sử dụng tư vấn không phù hợp với điều kiện năng lực lập dự án đầu tư xây dựng công trình, cung cấp thông tin sai lệch; nghiệm thu không theo đúng quy định và những hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;
+ Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
b) Khảo sát xây dựng công trình.
- Khảo sát xây dựng gồm khảo sát địa hình, khảo sát địa chất công trình, khảo sát địa chất thủy văn, khảo sát hiện trạng công trình và các công việc khảo sát khác phục vụ cho hoạt động xây dựng. Khảo sát xây dựng chỉ được tiến hành theo nhiệm vụ khảo sát đã được phê duyệt.
- Khảo sát xây dựng phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
+ Nhiệm vụ khảo sát phải phù hợp với yêu cầu từng loại công việc, từng bước thiết kế;
+ Bảo đảm tính trung thực, khách quan, phản ánh đúng thực tế;
+ Khối lượng, nội dung, yêu cầu kỹ thuật đối với khảo sát xây dựng phải phù hợp với nhiệm vụ khảo sát, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng;
+ Kết quả khảo sát phải được đánh giá, nghiệm thu theo quy định của pháp luật.
- Chủ đầu tư xây dựng công trình trong việc khảo sát xây dựng có nghĩa vụ:
+ Phê duyệt nhiệm vụ khảo sát do nhà thầu thiết kế hoặc nhà thầu khảo sát lập và giao nhiệm vụ khảo sát cho nhà thầu khảo sát xây dựng thực hiện;
+ Lựa chọn nhà thầu có đủ điều kiện năng lực phù hợp theo quy định để thực hiện khảo sát xây dựng công trình;
+ Cung cấp cho nhà thầu khảo sát xây dựng các thông tin, tài liệu có liên quan đến công tác khảo sát;
+ Xác định phạm vi khảo sát và bảo đảm điều kiện cho nhà thầu khảo sát xây dựng thực hiện hợp đồng;
+ Thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký kết;
+ Giám sát công tác khảo sát xây dựng theo quy định;
+ Tổ chức nghiệm thu và lưu trữ kết quả khảo sát;
+ Bồi thường thiệt hại khi cung cấp thông tin, tài liệu không phù hợp, xác định sai nhiệm vụ khảo sát và các hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;
+ Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
c) Thiết kế xây dựng công trình.
- Thiết kế xây dựng công trình phải đảm bảo các yêu cầu chung sau đây:
+ Phù hợp với quy hoạch xây dựng, cảnh quan, điều kiện tự nhiên và các quy định về kiến trúc; dự án đầu tư xây dựng công trình đã được phê duyệt;
+ Phù hợp với thiết kế công nghệ trong trường hợp dự án đầu tư xây dựng công trình có thiết kế công nghệ;
+ Nền móng công trình phải bảo đảm bền vững, không bị lún nứt, biến dạng quá giới hạn cho phép làm ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình, các công trình lân cận;
+ Nội dung thiết kế xây dựng công trình phải phù hợp với yêu cầu của từng bước thiết kế, thoả mãn yêu cầu về chức năng sử dụng; bảo đảm mỹ quan, giá thành hợp lý;
+ An toàn, tiết kiệm, phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng; các tiêu chuẩn về phòng, chống cháy, nổ, bảo vệ môi trường và những tiêu chuẩn liên quan; đối với những công trình công cộng phải bảo đảm thiết kế theo tiêu chuẩn cho người tàn tật;
+ Đồng bộ trong từng công trình, đáp ứng yêu cầu vận hành, sử dụng công trình; đồng bộ với các công trình liên quan.
- Đối với công trình dân dụng và công trình công nghiệp, ngoài các yêu cầu quy định nêu trên còn phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
+ Kiến trúc công trình phải phù hợp với phong tục, tập quán và văn hóa xã hội của từng vùng, từng địa phương;
+ An toàn cho người khi xảy ra sự cố; điều kiện an toàn, thuận lợi, hiệu quả cho hoạt động chữa cháy, cứu nạn; bảo đảm khoảng cách giữa các công trình, sử dụng các vật liệu, trang thiết bị chống cháy để hạn chế tác hại của đám cháy đối với các công trình lân cận và môi trường xung quanh;
+ Các điều kiện tiện nghi, vệ sinh, sức khoẻ cho người sử dụng;
+ Khai thác tối đa thuận lợi và hạn chế bất lợi của thiên nhiên nhằm bảo đảm tiết kiệm năng lượng.
- Chủ đầu tư xây dựng công trình trong việc thiết kế xây dựng công trình có nghĩa vụ:
+ Lựa chọn nhà thầu thiết kế xây dựng công trình trong trường hợp không đủ điều kiện năng lực hoạt động thiết kế xây dựng công trình, năng lực hành nghề phù hợp để tự thực hiện;
+ Xác định nhiệm vụ thiết kế xây dựng công trình;
+ Cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu cho nhà thầu thiết kế;
+ Thực hiện đúng hợp đồng đã ký kết;
+ Tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công theo quy định tại Điều 18 Nghị định số 12/2009/NĐ-CP; ký, đóng dấu xác nhận tính pháp lý của sản phẩm thiết kế;
+ Tổ chức nghiệm thu hồ sơ thiết kế;
+ Lưu trữ hồ sơ thiết kế;
+ Bồi thường thiệt hại khi đề ra nhiệm vụ thiết kế, cung cấp thông tin, tài liệu, nghiệm thu hồ sơ thiết kế không đúng quy định và các hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;
+ Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
d) Thi công xây dựng công trình.
- Công trình xây dựng chỉ được khởi công khi đáp ứng các điều kiện sau đây:
+ Có mặt bằng xây dựng để bàn giao toàn bộ hoặc từng phần theo tiến độ xây dựng do chủ đầu tư xây dựng công trình và nhà thầu thi công thỏa thuận;
+ Có giấy phép xây dựng đối với những công trình theo quy định phải có giấy phép xây dựng, trừ trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 68 của Luật Xây dựng;
+ Có thiết kế bản vẽ thi công của hạng mục, công trình đã được phê duyệt;
+ Có hợp đồng xây dựng;
+ Có đủ nguồn vốn để bảo đảm tiến độ xây dựng công trình theo tiến độ đã được phê duyệt trong dự án đầu tư xây dựng công trình;
+ Có biện pháp để bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường trong quá trình thi công xây dựng;
+ Đối với khu đô thị mới, tùy theo tính chất, quy mô phải xây dựng xong toàn bộ hoặc từng phần các công trình hạ tầng kỹ thuật thì mới được khởi công xây dựng công trình.
- Chủ đầu tư xây dựng công trình trong việc thi công xây dựng công trình có nghĩa vụ:
+ Lựa chọn nhà thầu có đủ điều kiện năng lực hoạt động thi công xây dựng công trình phù hợp để thi công xây dựng công trình;
+ Tham gia với Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền hoặc chủ trì phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền giải phóng mặt bằng xây dựng để giao cho nhà thầu thi công xây dựng công trình;
+ Tổ chức giám sát thi công xây dựng công trình;
+ Kiểm tra biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường;
+ Tổ chức nghiệm thu, thanh toán, quyết toán công trình xây dựng;
+ Xem xét và quyết định các đề xuất liên quan đến thiết kế của nhà thầu trong quá trình thi công xây dựng công trình;
+ Tôn trọng quyền tác giả thiết kế công trình;
+ Lưu trữ hồ sơ công trình;
+ Bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng làm thiệt hại cho nhà thầu thi công xây dựng công trình, nghiệm thu không bảo đảm chất lượng làm sai lệch kết quả nghiệm thu và các hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;
+ Chịu trách nhiệm về các quyết định của mình; chịu trách nhiệm về việc bảo đảm công trình thi công đúng tiến độ, chất lượng và hiệu quả;
+ Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
đ) Giám sát thi công xây dựng công trình.
- Việc giám sát thi công xây dựng công trình phải bảo đảm các yêu cầu sau:
+ Thực hiện ngay từ khi khởi công xây dựng công trình;
+ Thường xuyên, liên tục trong quá trình thi công xây dựng;
+ Căn cứ vào thiết kế được duyệt, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng;
+ Trung thực, khách quan, không vụ lợi.
- Chủ đầu tư xây dựng công trình trong việc giám sát thi công xây dựng công trình có nghĩa vụ:
+ Thuê tư vấn giám sát trong trường hợp không đủ điều kiện năng lực giám sát thi công xây dựng để tự thực hiện;
+ Thông báo cho các bên liên quan về quyền và nghĩa vụ của tư vấn giám sát;
+ Xử lý kịp thời những đề xuất của người giám sát;
+ Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã thỏa thuận trong hợp đồng giám sát thi công xây dựng;
+ Không được thông đồng hoặc dùng ảnh hưởng của mình để áp đặt làm sai lệch kết quả giám sát;
+ Lưu trữ kết quả giám sát thi công xây dựng;
+ Bồi thường thiệt hại khi lựa chọn tư vấn giám sát không đủ điều kiện năng lực giám sát thi công xây dựng, nghiệm thu khối lượng không đúng, sai thiết kế và các hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;
+ Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
3. Kiểm tra và thực hiện đầy đủ các điều kiện trước khi khởi công xây dựng công trình theo quy định tại Điều 72 Luật Xây dựng; có trách nhiệm thông báo khởi công xây dựng công trình với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi công trình chuẩn bị khởi công.
4. Lập hồ sơ hoàn thành công trình (theo phụ lục 1 của Quy định này) trước khi tiến hành nghiệm thu.
5. Thường xuyên kiểm tra và đôn đốc công tác giám sát thi công xây dựng do Ban quản lý dự án, tổ chức tư vấn quản lý dự án và nhà thầu giám sát thi công xây dựng thực hiện.
6. Tổ chức bàn giao công trình cho chủ sở hữu, chủ sử dụng công trình sau khi đã nghiệm thu hoàn thành công trình theo quy định. Chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu thiết kế, nhà sản xuất thiết bị công trình cung cấp quy trình vận hành, sử dụng, bảo trì công trình, thiết bị để giao cho chủ sở hữu, chủ sử dụng, phục vụ cho công tác vận hành, sử dụng, bảo trì công trình, thiết bị.
7. Tổ chức thực hiện bảo hành công trình xây dựng, bao gồm: kiểm tra tình trạng công trình, phát hiện tình trạng hư hỏng để yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng, nhà thầu cung ứng thiết bị công trình kịp thời sửa chữa, thay thế; giám sát và nghiệm thu công việc khắc phục, sửa chữa của nhà thầu thi công xây dựng và nhà thầu cung ứng thiết bị công trình; xác nhận hoàn thành bảo hành công trình xây dựng cho nhà thầu thi công xây dựng và nhà thầu cung ứng thiết bị công trình.
8. Giải quyết sự cố công trình xây dựng theo quy định tại Điều 35 và Điều 36 của Nghị định số 209/2004/NĐ-CP.
9. Chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện việc chứng nhận đủ điều kiện đảm bảo an toàn chịu lực, chứng nhận sự phù hợp về chất lượng công trình xây dựng theo quy định tại Thông tư số 16/2008/TT-BXD và các văn bản khác có liên quan.
10. Lập báo cáo về tình hình chất lượng công trình (theo mẫu phụ lục 4 kèm theo Quy định này), gửi cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng theo phân cấp để quản lý, theo dõi và kiểm tra.
11. Nhiệm vụ và quyền hạn của chủ đầu tư trong trường hợp áp dụng hình thức tổng thầu lập dự án đầu tư xây dựng công trình, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (hình thức tổng thầu chìa khóa trao tay):
Trường hợp này chủ đầu tư không trực tiếp quản lý việc thực hiện dự án đầu tư nhưng phải thực hiện các công việc sau:
- Phê duyệt nhiệm vụ thiết kế do tổng thầu lập.
- Kiểm tra điều kiện năng lực của nhà thầu so với hồ sơ dự thầu.
- Phê duyệt tiến độ thi công xây dựng công trình và thời điểm nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng.
- Tiếp nhận hồ sơ hoàn thành công trình, tổ chức kiểm định chất lượng công trình xây dựng nếu thấy cần thiết làm căn cứ để nghiệm thu hoàn thành công trình.
- Thực hiện các công việc khác khi cần thiết để kiểm tra chất lượng công trình nhưng phải được ghi trong hợp đồng xây dựng với tổng thầu.
- Nghiệm thu hoàn thành công trình theo quy định tại Điều 26 Nghị định số 209/2004/NĐ-CP.
- Yêu cầu tổng thầu tự quản lý chất lượng công tác khảo sát, thiết kế và thi công xây dựng công trình ngoài các việc chủ đầu tư đã thực hiện nêu trên.
12. Nhiệm vụ của chủ đầu tư trong trường hợp áp dụng hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT), Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao - Kinh doanh (BTO), Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT):
- Doanh nghiệp dự án (Nhà đầu tư) thực hiện toàn bộ nhiệm vụ quản lý chất lượng của chủ đầu tư theo quy định nêu tại Điều 4 và Điều 5 của Thông tư số 27/2009/TT-BXD.
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có nhiệm vụ:
+ Giám sát, kiểm tra thiết kế kỹ thuật do Doanh nghiệp dự án lập theo quy định hiện hành;
+ Tổ chức giám định chất lượng công trình để xác định các hư hại (nếu có) và yêu cầu Doanh nghiệp dự án thực hiện việc sửa chữa, bảo trì công trình theo quy định.
+ Chỉ nhận chuyển giao khi công trình và các thiết bị, tài sản liên quan đến việc vận hành công trình đã được bảo dưỡng, sửa chữa như đã thỏa thuận trong Hợp đồng dự án.
+ Phối hợp với nhà đầu tư lập hồ sơ bàn giao công trình làm căn cứ pháp lý cho việc chuyển giao công trình.
- Nhiệm vụ của Doanh nghiệp dự án và của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc quản lý chất lượng công trình xây dựng phải được xác định rõ trong trong Hợp đồng dự án được ký giữa cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư.