Điều 7. Khảo sát, thu thập thông tin
Căn cứ vào quyết định của Tổng Kiểm toán nhà nước về việc giao nhiệm vụ kiểm toán, đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán tiến hành các bước công việc như sau:
1. Lập, phê duyệt và gửi Đề cương khảo sát
a) Lập Đề cương khảo sát
Đề cương khảo sát thường có một số nội dung chủ yếu sau: Các thông tin cơ bản cần thu thập theo tính chất của cuộc kiểm toán; các tài liệu, hồ sơ, báo cáo cần thu thập liên quan đến vấn đề được kiểm toán; tổ chức đoàn khảo sát; đơn vị được khảo sát chi tiết; thời gian khảo sát; dự toán kinh phí; các điều kiện vật chất cho hoạt động khảo sát (chỉ yêu cầu đơn vị được kiểm toán cung cấp các thông tin bổ sung thay đổi so với lần kiểm toán trước gần nhất và những thông tin chưa thu thập được từ các hình thức khác).
b) Phê duyệt Đề cương khảo sát
Kiểm toán trưởng phê duyệt Đề cương khảo sát trước khi gửi đơn vị được khảo sát và triển khai thực hiện khảo sát.
c) Gửi Đề cương khảo sát
Đề cương khảo sát gửi cho đơn vị được khảo sát kèm theo Công văn gửi Đề cương khảo sát trước khi thực hiện các thủ tục khảo sát, thu thập thông tin tại đơn vị.
2. Khảo sát và thu thập thông tin
a) Việc khảo sát và thu thập thông tin thực hiện theo các quy định và hướng dẫn của Kiểm toán nhà nước.
b) Khi tiến hành khảo sát, Đoàn khảo sát phải thực hiện theo đúng Đề cương khảo sát đã được phê duyệt.
c) Tiến hành thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán, môi trường hoạt động, tình hình tài chính và thông tin liên quan khác
- Tùy theo loại hình kiểm toán, mục tiêu và yêu cầu của cuộc kiểm toán để xác định các thông tin cần thiết thu thập, có thể bao gồm: Đặc điểm và tình hình hoạt động của đơn vị; các chính sách kế toán mà đơn vị đang áp dụng; các quy định về khuôn khổ lập và trình bày báo cáo tài chính; tình hình quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính; các thông tin liên quan đến quản lý tài chính, tài sản công khác có ảnh hưởng quan trọng; tình hình thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao; tình hình thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra (nếu có); các sự kiện pháp lý liên quan (nếu có).
- Phương pháp thu thập thông tin, thường gồm: Khai thác các tài liệu, quy định có liên quan; trao đổi, phỏng vấn trực tiếp với lãnh đạo và nhân viên có trách nhiệm của đơn vị hoặc với các cơ quan quản lý chuyên ngành, cơ quan quản lý nhà nước cấp trên trực tiếp; khai thác thông tin có liên quan đến đơn vị được kiểm toán từ các tài liệu lưu trữ của Kiểm toán nhà nước hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng; yêu cầu đơn vị được kiểm toán và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán báo cáo bằng văn bản hoặc cung cấp các thông tin, tài liệu theo mục tiêu kiểm toán...
d) Thu thập thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ
- Thông tin cần thu thập về hệ thống kiểm soát nội bộ thường bao gồm: Môi trường kiểm soát; quy trình đánh giá (quản trị) rủi ro của đơn vị; quy trình của đơn vị để giám sát hệ thống kiểm soát nội bộ; hệ thống thông tin và truyền thông; các hoạt động kiểm soát.
Khi tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị được kiểm toán, KTVNN thực hiện theo Hệ thống CMKTNN và các hướng dẫn có liên quan của Kiểm toán nhà nước.
- Các phương pháp thu thập thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ chủ yếu:
+ Trao đổi, phỏng vấn trực tiếp với lãnh đạo và nhân viên có liên quan của đơn vị;
+ Kiểm tra, phân tích các báo cáo và tài liệu có liên quan;
+ Quan sát trực tiếp một số khâu trong các hoạt động của đơn vị;
+ Quan sát thực địa (nếu cần thiết);
+ Thử nghiệm một số khâu của quy trình kiểm soát nội bộ (nếu có).