Quyết định 69/2025/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TOÀ ÁN NHÂN DÂN QUẬN THANH XUÂN - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Hoàng Thị Thu Hiền

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Anh Minh - Thư ký Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân quận Thanh Xuân tham gia phiên họp:

Bà Nguyễn Thị Tố Lan - Kiểm sát viên.

Ngày 11 tháng 6 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 167/2025/TLST - VDS, ngày 04/12/2024, về việc "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi" theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2025/QĐST- VDS, ngày 28 tháng 5 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Anh Đặng Đức C, sinh năm 1980

Nơi thường trú: 1607 – tòa Golden Palace, 54 Lê Văn Lương, phường N, quận T, thành phố Hà Nội.

Nơi cư trú: P503 – tòa Golden Palace, 54 Lê Văn Lương, phường N, quận T, thành phố Hà Nội.

- Người bị yêu cầu: Chị Thẩm Thị Thu T, sinh năm 1982

Nơi thường trú: 1607 – tòa Golden Palace, 54 Lê Văn Lương, phường N, quận T, thành phố Hà Nội.

Nơi cư trú: P503 – tòa Golden Palace, 54 Lê Văn Lương, phường N, quận T, thành phố Hà Nội.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Thẩm Văn Đ, sinh năm 1959

2. Bà Vũ Thị M, sinh năm 1958

Cùng địa chỉ: Tổ 22 phường L, quận L, thành phố Hà Nội.

3. Chị Thẩm Thị Thuỳ D, sinh năm 1990; địa chỉ: (là em gái chị T)

Cùng địa chỉ: Tổ 22 phường L, quận L, thành phố Hà Nội; Hiện ở: P2008 Chung cư 319 – HC H, Tổ 10 phường B, quận L, thành phố Hà Nội;

4. Cháu Đặng Ngọc Khánh L, sinh năm 2006

5. Cháu Đặng Hoàng Y, sinh năm 2008

6. Cháu Đặng Kim K, sinh năm 2012

Cùng địa chỉ tại: P503 – tòa Golden Palace, 54 Lê Văn Lương, phường N, quận T, thành phố Hà Nội.

Tại phiên họp có mặt anh C, chị T, ông Đ . Các đương sự khác có đơn xin vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và quá trình giải quyết vụ án, anh Đặng Đức C trình bày:

Anh và chị Thẩm Thị Thu T kết hôn trên cơ sở tự nguyện, tìm hiểu, có đăng ký kết hôn ngày 09 tháng 02 năm 2006 theo giấy chứng nhận đăng ký kết hôn số: 14/2006 tại UBND phường Long Bên, quận Long Biên, TP Hà Nội.

Quá trình tìm hiểu, kết hôn, tình trạng sức khoẻ, tinh thần của chị T hoàn toàn bình thường. Vợ chồng chung sống hạnh phúc một thời gian sau khi kết hôn và lần lượt có 03 người con chung là các cháu: Đặng Ngọc Khánh L, sinh ngày: 06/09/2006, Đặng Hoàng Y, sinh ngày 16/09/2008 và cháu Đặng Kim K, sinh ngày 09/12/2012.

Đến năm 2015, chị T có biểu hiện bất ổn về tâm lý. Từ năm 2015 đến nay, anh và gia đình đưa chị T khám và điều trị ở Bệnh viện Tâm thần H, có thời gian điều trị ở Bệnh viện Tâm thần K, nhưng tình trạng bệnh vẫn không thuyên giảm. Sau thời gian điều trị ở bệnh viện về, tình trạng của chị T có ổn hơn, nhưng khi về nhà một thời gian bệnh lại tái phát, không làm chủ được hành vi, khiến gia đình luôn sống trong tình trạng căng thẳng, áp lực… Mọi việc trong gia đình, chăm sóc, nuôi dạy các con đều do một mình anh thực hiện.

Để giải quyết các thủ tục hành chính, anh C nộp đơn đề nghị Tòa án tuyên bố chị Thẩm Thị Thu T mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Hiện nay anh chị không sống cùng nhau, chị T đang sống cùng bố mẹ đẻ chị T là ông Thẩm Văn Đ và bà Vũ Thị M. Trường hợp Toà án tuyên bố chị T mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, anh đề nghị Toà án cử ông Thẩm Văn Đ - bố đẻ chị T là người giám hộ cho chị Thẩm Thị Thu T để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp tốt nhất cho chị T.

Ngoài ra, anh C không yêu cầu Toà án giải quyết nội dung nào khác.

* Chị Thẩm Thị Thu T có ý kiến: Chị không đồng ý với yêu cầu của anh Đặng Đức C. Từ năm 2015, do sau khi chị sinh con, sức khoẻ yếu, anh C không chia sẻ với chị nên dẫn đến việc chị suy nghĩ nhiều và thường xuyên mất ngủ. Từ đó đến nay thỉnh thoảng chồng chị đưa chị vào Bệnh viện tâm thần điều trị. Sau khi điều trị hiện tại sức khoẻ của chị hoàn toàn bình thường, hiện chị đang mở trung tâm tiếng anh. Chị đề nghị Toà án căn cứ Kết luận giám định sức khoẻ tâm thần đối với chị để giải quyết. Trường hợp Toà án tuyên bố chị là mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi dân sự thì chị đề nghị Toà án chỉ định ông Thẩm Văn Đ là bố đẻ chị là người giám hộ cho chị.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Ông Thẩm Văn Đ, bà Vũ Thị My – là bố mẹ đẻ của chị Thẩm Thị Thu Thuỷ, chị Thẩm Thị Thuỳ Dung – em gái chị T đều thống nhất trình bày: Chị Thẩm Thị Thu Thuỷ từ khi sinh ra và lớn lên sức khoẻ hoàn toàn bình thường. Đến năm 2006 chị T và anh Đặng Đức C kết hôn và lần lượt có với nhau 03 người con chung là các cháu Đặng Ngọc Khánh L, sinh ngày: 06/09/2006, Đặng Hoàng Y, sinh ngày 16/09/2008 và cháu Đặng Kim K, sinh ngày 09/12/2012. Sau khi sinh, sức khoẻ yếu và thương con nên chị T nghỉ dạy ở nhà chăm sóc con cái. Trong thời gian này, chị T suy nghĩ nhiều và thường xuyên mất ngủ, có biểu hiện bất ổn về tâm lý. Từ năm 2015 đến nay, gia đình đưa chị T khám và điều trị ở Bệnh viện Tâm thần H, có thời gian điều trị ở Bệnh viện Tâm thần K. Sau điều trị, tình hình sức khoẻ của chị T cũng tạm ổn và hiện chị đang ở cùng ông Thẩm Văn Đ và bà Vũ Thị M. Anh Đặng Đức C có đơn đề nghị Toà án tuyên bố chị T mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi dân sự thì ông Đ, bà M và chị D đề nghị Toà án căn cứ vào Kết luận giám định sức khoẻ tâm thần đối với chị T để giải quyết. Trường hợp Toà án tuyên bố chị T là mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi dân sự thì ông Đ, bà M và chị D đề nghị Toà án chỉ định ông Thẩm Văn Đ là bố đẻ chị là người giám hộ cho chị. Bà M và chị D có đơn xin vắng mặt.

- Các cháu Đặng Ngọc Khánh L, Đặng Hoàng Y và Đặng Kim K đều thống nhất đề nghị Toà án căn cứ vào Kết luận giám định sức khoẻ tâm thần đối với mẹ các cháu để giải quyết. Trường hợp Toà án tuyên bố mẹ các cháu là mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi dân sự thì các cháu đề nghị Toà án chỉ định ông ngoại là Thẩm Văn Đ là người giám hộ cho mẹ Thẩm Thị Thu T. Các cháu có đơn đề nghị được vắng mặt.

Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 141/2025/KLGĐ ngày 19/5/2025 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương kết luận: “Thời điểm giám định, đối tượng Thẩm Thị Thu T có bệnh Rối loạn phân liệt cảm xúc loại hưng cảm, giai đoạn bệnh thuyên giảm. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F25.0. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

*Tại phiên họp:

- Anh Đặng Đức C vẫn giữ nguyên lời khai và đề nghị Tòa án căn cứ vào Kết luận giám định, tuyên bố chị Thẩm Thị Thu T có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đề nghị Toà án chỉ định ông Thẩm Văn Đ là người giám hộ cho chị T.

- Chị Thẩm Thị Thu Tcó ý kiến: Chị nhất trí với kết luận giám định sức khoẻ tâm thần đối với chị. Trường hợp Toà án tuyên bố chị có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi dân sự thì chị đồng ý để ông Thẩm Văn Đ là bố đẻ chị là người giám hộ cho chị.

- Ông Thẩm Văn Đ có ý kiến: Gia đình ông nhất trí với kết luận giám định sức khoẻ tâm thần đối với chị T. Trường hợp Toà án tuyên bố chị T có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi dân sự thì ông và gia đình ông đề nghị Toà án chỉ định ông Đ là người giám hộ cho chị T. Ông sẽ thực hiện việc giám hộ cho chị T theo đúng quy định của pháp luật.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân quận Thanh Xuân phát biểu:

+ Về tố tụng và việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán và Thư ký và những người tham gia tố tụng: Từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm mở phiên họp, Thẩm phán, Thư ký phiên họp và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 363; Điều 367, Điều 369 Bộ luật Tố tụng dân sự.

+ Về quan điểm giải quyết việc dân sự: Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 141/2025/KLGĐ ngày 19/5/2025 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương kết luận: “Thời điểm giám định, đối tượng Thẩm Thị Thu T có bệnh Rối loạn phân liệt cảm xúc loại hưng cảm, giai đoạn bệnh thuyên giảm. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F25.0. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”. Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của anh Đặng Đức C về việc tuyên bố chị Thẩm Thị Thu T có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Theo quy định pháp luật, anh Đặng Đức C là chồng chị T là giám hộ đương nhiên của chị T. Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ việc, anh Đặng Đức C và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều có ý kiến đề nghị Toà án chỉ định ông Thẩm Văn Đ là người giám hộ cho chị T. Yêu cầu của các đương sự phù hợp với quy định của pháp luật. Căn cứ các điều 23, 46, 47, 48, 49, 51, 53, 54 Bộ luật Dân sự; các điều 149, 370, 371, 372, 376, 377, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự, Nghị quyết 326/2016/UBTVQH của uỷ ban Thường vụ Quốc hội: Đề nghị Toà án chấp nhận yêu cầu của anh Đặng Đức C, tuyên bố chị Thẩm Thị Thu T có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và ghi nhận ý kiến của anh C và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về việc đề nghị Toà án chỉ định ông Thẩm Văn Đ là người giám hộ của chị Thẩm Thị Thu T. Đặng Đức C phải chịu án phí, lệ phí. Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.