Quyết định 571 — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự

được thẩm tra tại phiên họp và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

1. Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án:

Quan hệ pháp luật của việc dân sự là: Tuyên bố một người mất năng lực

hành vi dân sự. Người bị yêu cầu có địa chỉ cư trú tại Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh. Do vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự thì vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Xét việc bà Vũ Tố B*** yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 12 tuyên bố

mất năng lực hành vi dân sự đối với bà Vũ Tố Ng.

Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần số: 2504/2019/KLGĐTC

ngày 27/5/2019 của Trung Tâm Pháp y Tâm Thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh – Sở Y Tế Thành phố Hồ Chí Minh đối với bà Vũ Tố Ng kết luận: “Về y học: Đương sự bị bệnh chậm phát triển tinh thần mức độ nặng/ Động kinh (F72/G40-ICD10); Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Từ các kết luận nêu trên đối chiếu quy định tại Điều 22 Bộ luật dân sự

năm 2015: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”, có đủ cơ sở tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với bà Vũ Tố Ng.

3. Xét việc bà Vũ Tố B*** và các đương sự khác cùng yêu cầu Tòa án

nhân dân Quận 12 chỉ định bà Vũ Tố B***, sinh năm 1969 là người giám hộ đối với bà Vũ Tố Ng;

3.1 Vợ chồng ông Vũ Văn Vân và bà Phạm Thị Tần (bà Tần chết năm

2017) có 04 người con chung:

+ Bà Vũ Tố B*** – Sinh năm 1969

+ Bà Vũ Tố N – Sinh năm 1973

+ Bà Vũ Bích Th – Sinh năm 1977

+ Bà Vũ Tố Ng – Sinh năm 1980

3.2 Theo Khoản 2, Điều 53 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định người

giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự: “Trường hợp cha và mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự hoặc một người mất năng lực hành vi dân sự, còn người kia không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì người con cả là người giám hộ”.

3.3 Còn theo Điều 49 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định các điều kiện

cá nhân làm người giám hộ “Có năng lực hành vi dân sự; Có tư cách đạo đức tốt và các điều kiện cần thiết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám hộ; Không phải là người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người khác”.

Như vậy, đối chiếu các phân tích tại tiểu mục 3.1, 3.2 và 3.3 vào Khoản

3, Điều 46 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về người giám hộ thì ông Vũ Văn Vân là “người giám hộ đương nhiên mà không đăng ký việc giám hộ thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ của người giám hộ”.

3.4 Tuy nhiên, ông Vân có văn bản từ chối thực hiện nghĩa vụ của

người giám hộ đương nhiên do đã cao tuổi; Bà Vũ Tố B*** là con cả tự nguyện nhận thực hiện nghĩa vụ của người giám hộ; Ông Vân cùng các người con còn lại là bà Th, bà N đều đề nghị Tòa chỉ định bà Vũ Tố B*** làm người giám hộ bà Vũ Tố Ng.

Tại Khoản 2, Điều 3 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định ” Cá nhân,

pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng.”. Do vậy, việc các đương sự cùng yêu cầu chỉ định người giám hộ là không trái quy định pháp luật đã được nêu tại Khoản 1, Điều 54 Bộ luật dân sự năm 2015 về cử, chỉ định người giám hộ “Trường hợp người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 52 và Điều 53 của Bộ luật này thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ có trách nhiệm cử người giám hộ. Trường hợp có tranh chấp giữa những người giám hộ quy định tại Điều 52 và Điều 53 của Bộ luật này về người giám hộ hoặc tranh chấp về việc cử người giám hộ thì Tòa án chỉ định người giám hộ.”.

Tại thời điểm yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

thì bà B*** có đủ các điều kiện cá nhân làm người giám hộ theo quy định tại Điều 49 Bộ luật dân sự năm 2015: “Có năng lực hành vi dân sự; Có tư cách đạo đức tốt và các điều kiện cần thiết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám hộ; Không phải là người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người bị kết án nhưng chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người khác”.

Do đó, từ các phân tích tại tiểu mục 3.4 thì Tòa án chấp nhận yêu cầu

chỉ định bà Vũ Tố B*** là người giám hộ bà đối với Vũ Tố Ng.

Như vậy, bà B*** còn có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ

theo quy định tại các Điều 58, Điều 59, Điều 60 Bộ luật dân sự năm 2015.

4. Xét việc bà Vũ Tố B*** và các đương sự khác cùng yêu cầu Tòa án

nhân dân Quận 12 chọn bà Vũ Bích Thủy, sinh năm 1977, là người giám sát việc giám hộ.

Ông Vân cùng các người con là bà B***, bà Nga đều đề nghị chọn bà

Vũ Bích Th là người giám sát việc giám hộ. Đồng thời, bà Th cũng đồng ý làm người giám sát việc giám hộ. Tại thời điểm yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì bà Th có đủ các điều kiện cá nhân làm người giám sát việc giám hộ theo quy định tại Khoản 3, Điều 51 Bộ luật dân sự năm 2015: “Người giám sát việc giám hộ phải là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ nếu là cá nhân”

Như vậy, việc các đương sự thống nhất chọn người giám sát việc giám

hộ là phù hợp với Khoản 1, Điều 51 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về giám sát việc giám hộ “Người thân thích của người được giám hộ thỏa thuận cử người giám sát việc giám hộ trong số những người thân thích hoặc chọn cá nhân, pháp nhân khác làm người giám sát việc giám hộ. Việc cử, chọn người giám sát việc giám hộ phải được sự đồng ý của người đó….. Trường hợp có tranh chấp về việc cử, chọn người giám sát việc giám hộ thì Tòa án quyết định.”

Theo Khoản 1, Điều 59 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Quản lý

tài sản của người được giám hộ “ Người giám hộ của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản của chính mình; được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người được giám hộ vì lợi ích của người được giám hộ.

Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt

cọc và giao dịch dân sự khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ. Người giám hộ không được đem tài sản của người được giám hộ tặng cho người khác. Các giao dịch dân sự giữa người giám hộ với người được giám hộ có liên quan đến tài sản của người được giám hộ đều vô hiệu, trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.”. Còn theo Khoản 4, Điều 51 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ “a) Theo dõi, kiểm tra người giám hộ trong việc thực hiện giám hộ; b) Xem xét, có ý kiến kịp thời bằng văn bản về việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự quy định tại Điều 59 của Bộ luật này; c) Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giám hộ xem xét thay đổi hoặc chấm dứt việc giám hộ, giám sát việc giám hộ”.

Như vậy, Tòa án nhân dân Quận 12 chấp nhận việc chọn bà Vũ Bích Th

là người giám sát việc giám hộ đối với bà Vũ Tố B*** theo quy định pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ các Điều 27, Điều 35, Điều 39, Điều 376, Điều 378 Bộ luật tố

tụng dân sự;

Căn cứ các Điều 22, Điều 49, Điều 1, Điều 53, Điều 54, Điều 58, Điều

59, Điều 60, Điều 61, Điều 63 Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015;

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Vũ Tố B***.

Tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với bà Vũ Tố Ng, sinh năm:

1980; Địa chỉ: *** tổ 31, khu phố 2, phường Trung Mỹ Tây, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chỉ định bà Vũ Tố B***, sinh năm 1969, địa chỉ cư trú: ****Chung cư

Mỹ Phước, Bùi Hữu Nghĩa, phường 2, quận B*** Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh là người giám hộ bà Vũ Tố Ng.

Bà Vũ Tố B*** thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ

theo luật định.

Chọn bà Vũ Bích Th, sinh năm 1977, địa chỉ: ***, đường Nguyễn Trãi,

phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh là người giám sát việc giám hộ nêu trên.

Bà Vũ Bích Th thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người giám sát

theo luật định.

2. Lệ phí giải quyết việc dân sự phải nộp: Bà Vũ Tố B*** phải chịu lệ

phí 300.000 (ba trăm nghìn) đồng và đã nộp xong theo biên lai thu số 0046895 ngày 23/01/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn

10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.