Quyết định 32/2025/QĐ-PT — Tranh chấp về ký gửi

[1] Diễn biến vụ án:

[1.1] Ngày 15/4/2021, tàu SITC Kawasaki của Công ty S đang trên đường hành trình từ C, Thái Lan đến cảng Thành phố H đã đâm va với tàu Khang Anh 189 của Công ty cổ phần V đang hành trình từ cảng H đến cảng C trên vùng biển Trà Vinh. Hậu quả tàu Khang Anh 189 bị chìm cùng toàn bộ hàng hóa, 01 thuyền viên bị chết. Võ tàu S1TC Kawasaki mạn phải khu hầm 03, 04, 05 bị trầy xước son và tôn võ, vách hầm số 02 bị biến dạng.

[1.2] Ngày 20/4/2023 đại diện ủy quyền của Công ty S nộp đơn khởi kiện tại Tòa án yêu cầu Công ty cổ phần V hoàn trả 7.739.500.000 đồng tiền ký quỹ và bồi thường thiệt hại bằng 4.559.337.850 đồng.

[1.4] Ngày 20/4/2023, đại diện ủy quyền của Công ty S nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh để yêu cầu giải quyết tai nạn đâm va.

[2] Xét nội dung kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Trà Vinh và kháng cáo của nguyên đơn:

[2.1] Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án với lý do nguyên đơn công ty S nộp đơn khởi kiện ngày 20/4/2023 là hết thời hiệu khởi kiện chỉ đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do tai nạn đâm va giữa tàu Khang Anh 189 với tàu SITC Kawasaki là phù hợp quy định tại khoản 1 Điều 290 Bộ luật hàng hải năm 2015.

[2.3] Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét đến yêu cầu đòi lại tiền ký quỹ của nguyên đơn công ty S, nhưng lại đình chỉ giải quyết toàn bộ vụ án và hậu quả không cho đương sự được quyền khởi kiện lại là giải quyết chưa hết yêu cầu của nguyên đơn Công ty S là vi phạm Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2.4] Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp là kinh doanh thương mại là không chính xác, vụ án này phải được xác định là “Vụ án dân sự”. Bởi lẽ, nguyên đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại do va chạm tàu gây ra và đòi lại tiền ký quỹ không phải là giao dịch dân sự theo ý chí của nguyên đơn, bị đơn mà là do sự cố gây ra. Hơn nữa, các bên không có tham gia ký kết hợp đồng và cả nguyên đơn, bị đơn đều không có mục đích lợi nhuận, nên chưa thỏa mãn theo khoản 1 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2.5] Ngoài ra, vụ án đang được Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý vụ án số 107/2024/TLST-KDTM ngày 24/5/2024 yêu cầu bồi thường thiệt hại của bị đơn trước khi Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh thụ lý, nhưng Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh ra Quyết định đình chỉ giải quyết toàn bộ vụ án và hậu quả của việc đình chỉ giải quyết vụ án là đương sự không có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết lại vụ án dân sự, nếu việc khởi kiện vụ án sau không có gì khác với vụ án trước về nguyên đơn, bị đơn và quan hệ pháp luật có tranh chấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 192, điểm c khoản 1 Điều 217 của Bộ luật Tố tụng dân sự và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật trùng lặp thẩm quyền giải quyết giữa Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh với Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

[2.6] Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết không hết yêu cầu của nguyên đơn SITC Kawasaki Shipping Company Limited và không cho đương sự được quyền khởi kiện lại vụ án làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.

[2.7] Từ những phân tích trên, Hội đồng phúc thẩm chấp nhận Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 01/QĐ-VKS-DS ngày 22/11/2024 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Trà Vinh, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn Công ty S và hủy Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án kinh doanh thương mại số 01/2024/QĐST-KDTM ngày 12 tháng 11 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh để giải quyết vụ án theo đúng qui định pháp luật. Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát về hướng giải quyết vụ án là hoàn toàn phù hợp nên được chấp nhận.

[3] Về án phí phúc thẩm: Do hủy quyết định sơ thẩm nên Công ty S không phải chịu án phí phúc thẩm theo qui định pháp luật.