Quyết định 20/2019/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ Q, TỈNH N

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Túc

Thư ký phiên họp: Ông Đinh Hồng Buôi

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Q tham gia phiên họp: Bà Huỳnh Thị Thanh Tài – Kiểm sát viên.

Ngày 31 tháng 12 năm 2019 tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Q mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 321/2019/TLST – VDS ngày 16 tháng 12 năm 2019 về việc: “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự 639/2019/QĐST – VDS ngày 24 tháng 12 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Bùi Long M, sinh năm 1957. Địa chỉ cư trú: 70/1 đường M, phường 26, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh (Có mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Bùi Thị H, sinh năm 1950.

Địa chỉ cư trú: Thôn K, xã K, thành phố Q, tỉnh N.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 20/9/2019, biên bản tự khai ngày 18/12/2019, và tại phiên họp người yêu cầu ông Bùi Long M trình bày: Cha mẹ ông là ông Bùi H (chết năm 1990) và mẹ là bà Đặng Thị T (chết năm 1990) đã sinh ra bốn người con tên là Bùi M (đã chết), Bùi Văn G, Bùi Thị H, Bùi Long M. Qúa trình sinh đẻ, phát triển về thể chất và tâm thần của bà Bùi Thị H là hoàn toàn bình thường. Bà H học đến lớp 2 thì nghỉ học do hoàn cảnh gia đình khó khăn, sau đó bà H ở nhà, phụ giúp gia đình làm ruộng, nội trợ. Đến năm 18 tuổi bà H cùng gia đình vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và từ đó có biểu hiện rối loạn tâm thần: ít ngủ, nói nhảm, nói nhiều, cười một mình, gây gổ với hàng xóm, không chú ý vệ sinh cá nhân, ăn mặc luộm thuộm, nhiều lần bỏ nhà đi lang thang gia đình phải tìm về, gia đình đã điều trị nhiều nơi nhưng bệnh không thuyên giảm. Năm 1975, bà H trở về N sinh sống và tiếp tục điều trị tại Bệnh viện tâm thần N. Bà H sinh sống cùng cha mẹ đến năm 1990 cha mẹ đều chết nên bà H sinh sống một mình tại ngôi nhà cha mẹ đẻ ở tại thôn K, xã K, Thành phố Q, Tỉnh N. Bà H có hộ khẩu riêng, không có chồng con. Hiện nay, bà H tiếp tục điều trị nhưng trình trạng bệnh vẫn tiến triển cầm chừng: ít tiếp xúc với mọi người, hay ngồi một mình, ít vận động, ăn uống thất thường, đêm ít ngủ.

Ngày 10/8/2015, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Q ra Quyết định trợ cấp xã hội số 3273/QĐ –UBND cho bà Bùi Thị H vì bà H thuộc diện người khuyết tật dạng thần kinh, tâm thần, mức độ đặc biệt nặng, thuộc hộ nghèo.

Ngày 12/11/2019 Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Miền trung đã có văn bản số 1061/KLGĐYC kết luận giám định pháp y tâm thần đối với bà Bùi Thị H tại thời điểm hiện tại về mặt y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, từng giai đoạn với thiếu sót ổn định. Về mặt năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi.

Trong đơn khởi kiện ông Bùi Long M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Bùi Thị H mất năng lực hành vi dân sự nhưng ngày 18/2/2019 và tại phiên họp ông M thay đổi yêu cầu của mình, yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Bùi Thị H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Ông M yêu cầu Tòa án chỉ định ông M là người giám hộ cho bà H, mục đích ông M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là để giải quyết những vấn đề liên quan đến việc chia di sản thừa kế của cha mẹ ông M, bà H.

Căn cứ vào các chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự và kết luận giám định của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Miền Trung đã đủ cơ sở xác định bà Bùi Thị H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi cũng như ý kiến của Đại diện viện kiểm sát tại phiên họp là phù hợp.

Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Theo Quy định tại Điều 149 Bộ luật tố tụng dân sự, Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí. Tòa án đã giải thích cho ông Bùi Long M thuộc trường hợp là người cao tuổi nên được miễn nộp lệ phí. Nhưng ngày 13/12/2019 ông M có đơn tự nguyện nộp tạm ứng lệ phí, lệ phí và ông M đã tự nguyện nộp đủ 300.000 đồng lệ phí theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số AA/2018/0003122 ngày 13/12/2019 tại Chi cục thi hành án dân sự Thành phố Q.