Quyết định 15/2023/HS-GĐT: Hình sự — TAND cấp cao tại Đà Nẵng

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? án hình sự — "Nguyễn Quốc Tr - phạm tội hủy hoại rừng (điều 243 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS năm 2015)"
Tòa quyết gì? Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 07/2023/KN-HS ngày 15/5/2023 của Chánh án Toà án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng;
Căn cứ chính? Điều 382 Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 388 Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 391 Bộ luật Tố tụng hình sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO
TẠI ĐÀ NẴNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Quyết định số: 15/2023/HS-GĐT
Ngày 11 tháng 7 năm 2023

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

ỦY BAN THẨM PHÁN

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG

- Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: ông Nguyễn Văn Tiến.

Các thành viên Hội đồng giám đốc thẩm: ông Nguyễn Văn Tào và ông Đặng Kim Nhân.

- Thư ký phiên tòa: bà Lữ Thị Hằng - Thẩm tra viên.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa: ông Nguyễn Nam Anh - Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 11 tháng 7 năm 2023, tại Trụ sở, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án hình sự đối với:

* Người bị kết án: Nguyễn Quốc Tr, sinh năm 1958 tại Thanh Hoá; trú tại: tổ 19 phường HT, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng; nghề nghiệp: Giám đốc Công ty TNHH MTV TZ; trình độ văn hóa (học vấn): 12/12; quốc tịch: Việt Nam; dân tộc: Kinh, tôn giáo: không; con ông Nguyễn Văn V và bà Nguyễn Thị T (đều đã chết); có vợ là Đinh Thị T1 (sinh năm 1964) và 02 con; tiền án, tiền sự: không; biện pháp ngăn chặn bị áp dụng: cấm đi khỏi nơi cư trú.

(Trong vụ án còn có bị cáo Dương Văn N bị kết án về tội “Huỷ hoại rừng”).

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Ngày 16/3/2021, Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Phước Sơn (gọi tắt là chủ đầu tư) ký Hợp đồng số 01/2021/HĐ-XD về việc trồng rừng thay thế với Công ty TNHH MTV TZ, do Nguyễn Quốc Tr làm giám đốc (gọi tắt là đơn vị thi công). Ngày 16/3/2021, Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Phước Sơn ký hợp đồng số 02/2021/HĐ-TVGS về việc tư vấn giám sát trồng rừng với Công ty TNHH TM&DV ĐC do bà Trần Thị Tích Đ làm giám đốc (gọi tắt là đơn vị tư vấn giám sát).

Theo hồ sơ thiết kế kỹ thuật đã được UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt tại Quyết định số 186/QĐ-UBND ngày 19/01/2021, phương pháp xử lý thực bì là phát theo băng, băng chặt 5m, băng chừa 1m; băng chặt được bố trí song song với đường đồng mức, trên băng chặt phát dọn sạch thực bì, chiều cao gốc chặt dưới 10 cm, chừa lại toàn bộ cây gỗ tái sinh có tiêu chí phòng hộ lâu dài trên lô thiết kế trồng rừng. Quá trình xử lý thực bì, Nguyễn Quốc Tr không cung cấp hồ sơ thiết kế kỹ thuật, mà chỉ đạo Dương Văn N cứ triển khai cho nhân công phát thực bì theo phương pháp phát trắng, chỉ chừa lại những cây có mục đích tái sinh, rồi tiến hành đốt dọn thực bì. Vào ngày 08 và ngày 09/5/2021, Dương Văn N cùng nhân công tiến hành đốt diện tích rừng đã phát thực bì, do không thực hiện đúng các biện pháp bảo đảm an toàn phòng cháy rừng, nên đã gây cháy rừng.

Theo biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 28/5/2021, xác định: Tổng diện tích rừng phòng hộ bị cháy là 164.500m2, trong đó diện tích nằm trong thiết kế là 133.900m2; diện tích nằm ngoài thiết kế 30.600m2 (có 30.000m2 là rừng phòng hộ, 600m2 là rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp). Tổng thiệt hại lâm sản gồm 2.465 cây có khối lượng 245,575m3 gỗ tròn các loại (trong đó cây bị chặt hạ 557 cây, có khối lượng 17,466m3 gỗ tròn các loại; số cây trong khu vực trồng rừng thay thế 419 cây có khối lượng 12,646m3 gỗ tròn, nằm ngoài khu vực trồng rừng thay thế 357 cây có khối lượng 60,983m3 gỗ tròn; số cây bị cháy chết 1.908 cây có khối lượng 228,109m3 gỗ tròn các loại, trong khu vực trồng rừng thay thế 1.551 cây có khối lượng 167,126m3, nằm ngoài khu vực trồng rừng thay thế 357 cây có khối lượng 60,983m3).

Tại Kết luận định giá tài sản số 02/KL-ĐG ngày 01/3/2022 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam kết luận: giá trị thiệt hại khối lượng 245,575m3 gỗ tròn các loại là 479.026.000 đồng; thiệt hại về môi trường là 958.052.000 đồng.

Tại Bản kết luận điều tra số 16/KLĐT ngày 23/7/2022, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam truy tố Nguyễn Quốc Tr về tội “Hủy hoại rừng” theo khoản 3 Điều 243 của Bộ luật Hình sự và đề nghị truy tố Dương Văn N về tội “Hủy hoại rừng” theo khoản 2 Điều 243 của Bộ luật Hình sự.

Tại Cáo trạng số 18/CT-VKSPS-HS ngày 05/9/2022, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam truy tố Nguyễn Quốc Tr về tội “Hủy hoại rừng” theo điểm c khoản 3 Điều 243 của Bộ luật Hình sự và truy tố Dương Văn N về tội “Hủy hoại rừng” theo điểm e khoản 2 Điều 243 của Bộ luật Hình sự.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 24/2022/HSST ngày 30/9/2022, Tòa án nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam quyết định:

Tuyên bố bị cáo Nguyễn Quốc Tr phạm tội “Huỷ hoại rừng”.

Căn cứ điểm c khoản 3 Điều 243; điểm b, s, x khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; Điều 65 của Bộ luật Hình sự xử phạt Nguyễn Quốc Tr 03 năm tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 05 năm kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (30/9/2022).

Giao Nguyễn Quốc Tr cho Ủy ban nhân dân phường Hòa Thuận Tây, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng nơi bị cáo cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Nếu trường hợp bị cáo Nguyễn Quốc Tr đi khỏi nơi cư trú hoặc thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 Luật thi hành án hình sự.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về tội danh, hình phạt đối với Dương Văn N; quyết định về trách nhiệm dân sự; xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo.

Ngày 27/3/2023, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng nhận được Văn bản kiến nghị số 07/KN-TA ngày 21/3/2023, của Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 24/2022/HSST ngày 30/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam để điều tra, truy tố, xét xử lại vì các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm xác định diện tích rừng bị thiệt hại chưa đúng; mức hình phạt quá nhẹ, không đáp ứng được yêu cầu phòng chống tội phạm liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 07/2023/KN-HS ngày 15/5/2023, Chánh án Toà án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm hủy bản án sơ thẩm nêu trên hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 24/2022/HSST ngày 30/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam về phần trách nhiệm hình sự đối với Nguyễn Quốc Tr; giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng chấp nhận Quyết định kháng nghị của Chánh án Toà án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Ngày 19/01/2021, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định số 186/QĐ-UBND về việc phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật công trình trồng rừng thay thế diện tích rừng chuyển mục đích sử dụng khác năm 2020; tổng diện tích thiết kế trồng rừng là 20 ha, gồm 05 lô thuộc các khoảnh 3, 4 và 5 tiểu khu 689, xã Phước Kim, huyện Phước Sơn, do Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam làm chủ đầu tư. Theo Báo cáo kinh tế - kỹ thuật này, biện pháp kỹ thuật xử lý thực bì là phát theo băng: băng chặt 05m, băng chừa 01m; băng chặt được bố trí song song với đường đồng mức; trên băng chặt phát dọn sạch thực bì, chiều cao gốc chặt nhỏ hơn 10cm; chừa lại toàn bộ cây gỗ mục đích tái sinh (cây bản địa) có tiêu chí phòng hộ lâu dài (nếu có) trên lô thiết kế trồng rừng. Như vậy, theo hồ sơ thiết kế đã được duyệt, đơn vị thi công không được xử lý thực bì trên phần diện tích 22.316 m2 đã xác định là băng chừa, mà chỉ được xử lý trên phần diện tích 111.584 m2 được xác định là băng chặt.

Theo quy định tại Hợp đồng số 01/2021/HĐ-XD ngày 16/3/2021 về gói thầu trồng rừng được ký kết giữa Ban quản lý rừng phòng hộ Phước Sơn với Công ty TNHH MTV TZ, khi thi công gói thầu trồng rừng tại các khoảnh 3, 4 và 5 tiểu khu 689, xã Phước Kim, huyện Phước Sơn các bên liên quan phải thực hiện đúng theo quy định kỹ thuật tại hồ sơ Báo cáo kinh tế - kỹ thuật được duyệt. Nhưng Nguyễn Quốc Tr không cung cấp hồ sơ kỹ thuật về biện pháp xử lý thực bì cho Dương Văn N (nhân viên của Công ty Tuấn Zin, được Nguyễn Quốc Tr phân công làm Chỉ huy trưởng công trình), mà chỉ đạo cho Năm thuê nhân công, tiến hành phát trắng khi dọn thực bì (phát toàn bộ diện tích rừng đã được bàn giao) và phát ra ngoài diện tích đã được phê duyệt trong dự án, để bù vào diện tích rừng có tranh chấp.

Trong các ngày 08 và 09/5/2021, Dương Văn N cùng các nhân công tiến hành đốt toàn bộ diện tích rừng sau khi đã phát trắng theo như chỉ đạo của Nguyễn Quốc Tr, nhưng không thực hiện các biện pháp an toàn phòng cháy, dẫn đến cháy rừng. Tổng diện tích rừng bị cháy là 164.500m2, trong đó diện tích nằm trong thiết kế của công trình trồng rừng thay thế là 133.900m2, nằm ngoài thiết kế là 30.600m2 (600m2 là rừng ngoài quy hoạch lâm nghiệp). Tuy nhiên, theo hồ sơ thiết kế đã được duyệt, đơn vị thi công không được xử lý thực bì trên phần diện tích 22.316 m2. Do đó, các cơ quan tiến hành tố tụng huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam xác định Nguyễn Quốc Tr chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tổng diện tích rừng phòng hộ bị cháy là 52.316m2 (gồm có 22.316 m2 nằm trong thiết kế băng chừa và toàn bộ diện tích 30.000m2 rừng phòng hộ bị cháy lan), hậu quả gây thiệt hại về lâm sản là 245,575m3 gỗ tròn các loại là có căn cứ, đúng pháp luật.

Với hành vi, hậu quả như trên, Tòa án cấp sơ thẩm kết án Nguyễn Quốc Tr về tội “Huỷ hoại rừng” theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 243 của Bộ luật Hình sự là đúng pháp luật. Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt, Tòa án cấp sơ thẩm quá nhấn mạnh đến các tình tiết giảm nhẹ, xử phạt Nguyễn Quốc Tr 03 năm tù và cho hưởng án treo là không tương xứng với vai trò cũng như tính chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả của hành vi phạm tội và không đúng với các quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự và hướng dẫn tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về sửa đổi, bổ sung một số Điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 382; khoản 3 Điều 388; Điều 391; Điều 395 và Điều 396 của Bộ luật Tố tụng hình sự;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 07/2023/KN-HS ngày 15/5/2023 của Chánh án Toà án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng;

2. Hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 24/2022/HSST ngày 30/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam về phần trách nhiệm hình sự đối với Nguyễn Quốc Tr để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm;

3. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam để xét xử lại theo thủ tục chung quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự;

4. Quyết định của Hội đồng giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.

TM. ỦY BAN THẨM PHÁN