Quyết định 12/2026/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Hồ Thanh L"
Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Hồ Thanh L2 về việc yêu cầu tuyên bố chị Hồ Thị Thanh L1 là một người mất năng lực hành vi dân sự.
Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 161 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 19 Bộ luật Dân sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 1 - QUẢNG TRỊ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 12/2026/QĐST - VDS

Quảng Trị, ngày 18 tháng 8 năm 2026.

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - TỈNH QUẢNG TRỊ

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Tuyết Minh

Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Hòa – Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị tham gia phiên họp: Bà Trương Nhật Linh - Kiểm sát viên. Ngày 18 tháng 8 năm 2026, tại Trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 227/2026/TLST - VDS ngày 23 tháng 6 năm 2026 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 456/2026/QĐST-VDS ngày 04 tháng 8 năm 2026, giữa:

- Người yêu cầu: Ông Hồ Thành L; sinh ngày: 02/6/1947; CCCD số: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: N tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị. Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Bà Nguyễn Thị D, sinh ngày: 14/4/1950; CCCD số: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: N tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị. Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt tại phiên họp.

+ Chị Hồ Thị Hồng X, sinh ngày: 01/11/1972; CCCD số: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: N tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị. Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt tại phiên họp.

+ Anh Hồ Thanh H, sinh ngày: 22/8/1974; CCCD số: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: Tổ dân phố N, tỉnh Quảng Trị. Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt tại phiên họp.

+ Hồ Thị Thanh L1, sinh ngày: 21/4/1983, CCCD số: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: N tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị. Vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Hồ Thành L trình bày:

Ông và vợ là bà Nguyễn Thị D sinh ngày 14/4/1950, Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx do Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 17/5/2021 đã kết hôn vào năm 1971 và có tất cả 03 người con chung bao gồm: Chị Hồ Thị Hồng X, sinh năm 1972; anh Hồ Thanh H, sinh 1974; và chị Hồ Thị Thanh L1, sinh năm 1983. Người con thứ 3 là Hồ Thị Thanh L1 từ khi sinh ra đến nay đã bị thần kinh, tâm thần phân liệt nặng, không đi học được, không biết chữ, mất năng lực hành vi dân sự, khờ khạo, ngây ngô không như người bình thường. Mọi sinh hoạt phụ thuộc hoàn toàn vào người thân. Hiện tại đang hưởng chế độ người khuyết tật nặng, là bệnh nhân tâm thần phân liệt đang được quản lý và điều trị tại Trạm Y tế phường Đồng Thuận.

Vì vậy, ông có yêu cầu Toà án Nhân dân khu vực 1- Quảng Trị tuyên bố con gái là Hồ Thị Thanh L1, sinh ngày 21/4/1983; CCCD số xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: N tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị là người mất năng lực hành vi dân sự, mục đích để giải quyết các giao dịch dân sự liên quan đến quyền và nghĩa vụ của chị Hồ Thị Thanh L1. Căn cứ theo kết luận Giám định Pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 1757/KLGĐ ngày 22 tháng 7 năm 2026 của Trung tâm P: Hồ Thị Thanh L1: Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72); kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất năng lực hành vi dân sự.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan các ông bà: Nguyễn Thị D, Hồ Thanh H, Hồ Thị Hồng X thống nhất trình bày: Bà Hồ Thị Thanh L1 là con gái của bà D và là em gái của các ông Hồ Thanh H, bà Hồ Thị Hồng X. Từ khi sinh ra đến nay đã bị thần kinh, tâm thần phân liệt nặng, không đi học được, không biết chữ, mất năng lực hành vi dân sự, khờ khạo, ngây ngô không như người bình thường. Mọi sinh hoạt phụ thuộc hoàn toàn vào người thân. Hiện tại đang hưởng chế độ người khuyết tật nặng, là bệnh nhân tâm thần phân liệt đang được quản lý và điều trị tại Trạm Y tế phường Đồng Thuận.

Các ông, bà đều xác nhận tình trạng của bà L1 như ông L trình bày và nhất trí với đơn yêu cầu của ông Hồ Thanh L2 đề nghị Toà án tuyên bố bà Hồ Thị Thanh L1 là người mất năng lực hành vi dân sự.

- Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên họp: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán kể từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra quyết định giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng theo quy định tại khoản 2 Điều 366, Điều 377 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Tại phiên họp Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành các thủ tục đúng theo quy định của Điều 369 Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự, người yêu cầu; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã làm bản tự khai, tham gia phiên họp đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật.

Về nội dung vụ án: Căn cứ theo đơn yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của ông Hồ Thanh L2, các tài liệu có trong hồ sơ việc dân sự, lời khai đương sự và căn cứ theo kết luận Giám định Pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 1757/KLGĐ ngày 22 tháng 7 năm 2026 của Trung tâm P: Hồ Thị Thanh L1: Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72); kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất năng lực hành vi dân sự. Chấp nhận yêu cầu của ông Hồ Thanh L2.

Đề nghị Toà án tuyên bố bà Hồ Thị Thanh L1 mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của Điều 367, 369, 370, 376, 377, 378 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22, 53 Bộ luật dân sự.

Lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Hồ Thanh L2 là người cao tuổi và có đơn xin miễn lệ phí, nên thuộc đối tượng được miễn án phí, lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban Thường vụ Q.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của các đương sự và đại diện viện kiểm sát tại phiên họp Toà án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị nhận định:

[1] Về thẩm quyền và quan hệ pháp luật giải quyết việc dân sự: Ông Hồ Thanh L2 có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Hồ Thị Thanh L1 (là con đẻ) là một người mất năng lực hành vi dân sự. Chị Hồ Thị Thanh L1 hiện đang cư trú tại nhóm G tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, đây là việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị.

[2] Về nội dung yêu cầu giải quyết: Người yêu cầu; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều thống nhất bà Hồ Thị Thanh L1, sinh năm 1983 là em út trong gia đình; Từ khi sinh ra đến nay đã bị thần kinh, tâm thần phân liệt nặng, không đi học được, không biết chữ, mất năng lực hành vi dân sự, khờ khạo, ngây ngô không như người bình thường, khả năng suy luận rất kém; không có khả năng lao động hay thực hiện bất kỳ công việc nào để nuôi sống bản thân. Mọi sinh hoạt phụ thuộc hoàn toàn vào người thân. Hiện tại đang hưởng chế độ người khuyết tật nặng, là bệnh nhân tâm thần phân liệt đang được quản lý và điều trị tại Trạm Y tế phường Đồng Thuận.

Tại bản kết luận Giám định Pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 1757/KLGĐ ngày 22 tháng 7 năm 2026 của Trung tâm P: Hồ Thị Thanh L1:

a. Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD-10);

b. Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi.

[3] Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự; kết luận giám định pháp y tâm thần và đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị nhận thấy có đủ cơ sở chấp nhận đơn yêu cầu của ông Hồ Thanh L2 về việc yêu cầu tuyên bố chị Hồ Thị Thanh L1 là một người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự và các Điều 376, 377, 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

Việc xác định và đăng ký người giám hộ cho người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo luật Hộ tịch, Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

[4]. Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm: Ông Hồ Thanh L2 là người cao tuổi và có đơn xin miễn lệ phí, nên thuộc đối tượng được miễn án phí, lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban Thường vụ Q.

[5] Về chi phí trưng cầu giám định: Ông Hồ Thanh L2 phải chịu lệ phí trưng cầu giám định theo quy định pháp luật và đã nộp đủ.

[4]. Các đương sự có quyền kháng cáo quyết định theo quy định tại Điều 372 của Bộ luật tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm c khoản 2 Điều 39, Điều 149, 161; các Điều 367, 369, 370, 376, 377, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Áp dụng Điều 19, Điều 22, Điều 53 của Bộ luật dân sự;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Hồ Thanh L2 về việc yêu cầu tuyên bố chị Hồ Thị Thanh L1 là một người mất năng lực hành vi dân sự. 2. Tuyên bố: Chị Hồ Thị Thanh L1, sinh ngày 21/4/1983; CCCD số xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: N tổ dân phố I, phường Đ, tỉnh Quảng Trị, là một người mất năng lực hành vi dân sự.

3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Hồ Thanh L2 là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp lệ phí nên thuộc đối tượng được miễn án phí, lệ phí.

4. Về chi phí trưng cầu giám định: Ông Hồ Thanh L2 đã nộp đủ.

5. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự có quyền làm đơn kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định này trong hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.