Quyết định 12/2026/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 12 – Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

- Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Bà Phan Thị Minh H có đơn yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Thanh S, sinh ngày 01/01/1969, cư trú tại: Ấp T, xã C, Thành phố Hồ Chí Minh bị mất năng lực hành vi dân sự nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 12 – Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại Khoản 1 Điều 27, điểm a Khoản 2 Điều 35 và điểm a Khoản 2 Điều 39, Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Bà Phan Thị Minh H là vợ của ông Nguyễn Thanh S, do ông S bị chấn thương sọ não, liệt toàn thân nên không thể tự thực hiện các giao dịch dân sự. Do đó, việc bà H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Thanh S mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với quy định tại Khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về sự vắng mặt của các đương sự: Tại phiên họp các đương sự vắng mặt, có đơn xin vắng mặt. Căn cứ Khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt các đương sự.

Xét thấy: Người yêu cầu và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đều thống nhất: Năm 2003, ông S gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng và bị chấn thương sọ não, bị liệt nửa người, mất khả năng nói và phải sống phụ thuộc vào sự chăm sóc của người khác. Từ năm 2015 cho đến nay, tình trạng sức khỏe, thể chất và tinh thần của ông S ngày càng suy giảm, ăn uống kém và không còn khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của mình, không thể tự chăm sóc bản thân.

Vì vậy, bà Phan Thị Minh H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Thanh S mất năng lực hành vi dân sự để gia đình cử người đại diện cho ông S xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự liên quan đến quyền lợi ích hợp pháp của ông S.

Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 3377/KLGĐ ngày 13/5/2026 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H kết luận:

Căn cứ Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh theo Bảng phân loại quốc tế về bệnh tật lần thứ 10 của Tổ chức Y tế thế giới (ICD-10); Căn cứ Thông tư số 08/2026/TT-BYT ngày 24/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Y ban hành Hướng dẫn về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y.

Về y học: Đương sự bị sa sút tâm thần do di chứng chấn thương sọ não (F02.8 - ICD10).

Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Do đó căn cứ Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự có đủ cơ sở chấp nhận đơn yêu cầu của bà Phan Thị Minh H về việc tuyên bố ông Nguyễn Thanh S mất năng lực hành vi dân sự.

Bà Phan Thị Minh H và ông Nguyễn Thanh S có đăng ký kết hôn tại UBND xã C, huyện T, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là xã C, Thành phố Hồ Chí Minh) theo Giấy chứng nhận kết hôn số 88 ngày 05/9/2007.

Căn cứ vào Điều 46, Khoản 1 Điều 53 Bộ luật Dân sự thì bà Phan Thị Minh H (vợ) là người giám hộ đương nhiên của ông Nguyễn Thanh S.

Các ông/bà Phan Thị Minh H, Nguyễn Thị Lâm T, Nguyễn Thị Bích N1, Nguyễn Thị Bích L, Nguyễn Thanh Q cùng thống nhất bà Nguyễn Thị Lâm T là người giám sát việc giám hộ, bà Nguyễn Thị Lâm T đồng ý là người giám sát việc giám hộ.

Căn cứ Điều 51 Bộ luật Dân sự thì việc cử người giám sát việc giám hộ của các đương sự là phù hợp theo quy định của pháp luật nên chấp nhận.

Căn cứ Khoản 2 Điều 136 Bộ luật Dân sự, chấp nhận bà Phan Thị Minh H là người đại diện theo pháp luật của ông Nguyễn Thanh S.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 1 Điều 27, điểm a Khoản 2 Điều 35, điểm a Khoản 2 Điều 39, Khoản 1 Điều 149, các Điều 361, 371, 372, 376, 377, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Các Điều 22, 46, 51, 53, 57, 58, 59, 136, 141 Bộ luật Dân sự;

Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội;

1. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Phan Thị Minh H về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

1.1. Tuyên bố ông Nguyễn Thanh S, sinh ngày 01/01/1969, số CCCD: xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 27/12/2021; Địa chỉ: Ấp T, xã C, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.

1.2. Bà Phan Thị Minh H, sinh ngày 05/7/1970, số CCCD: xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 20/8/2021. Địa chỉ: Ấp T, xã C, Thành phố Hồ Chí Minh là người giám hộ đương nhiên của ông Nguyễn Thanh S. Bà H thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật cho đến khi có sự thay đổi khác.

Bà Phan Thị Minh H có nghĩa vụ liên hệ Ủy ban nhân dân xã C, Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện đăng ký giám hộ theo quy định của pháp luật về hộ tịch.

1.3. Cử bà Nguyễn Thị Lâm T, sinh ngày 05/7/1991, số CCCD: xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 02/7/2021; Địa chỉ: Ấp T, xã C, Thành phố Hồ Chí Minh là người giám sát việc giám hộ.

1.4. Căn cứ Khoản 2 Điều 136 Bộ luật Dân sự, bà Phan Thị Minh H là người đại diện theo pháp luật của ông Nguyễn Thanh S.

Phạm vi đại diện: Căn cứ Điều 141 Bộ luật Dân sự, bà Phan Thị Minh H có quyền xác lập, thực hiện mọi giao dịch dân sự vì lợi ích của ông Nguyễn Thanh S, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Bà H không được nhân danh người được đại diện để xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với chính mình hoặc với bên thứ ba mà mình cũng là người đại diện của người đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Bà H phải thông báo cho bên giao dịch biết về phạm vi đại diện của mình.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Phan Thị Minh H phải nộp số tiền 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) lệ phí giải quyết sơ thẩm việc dân sự, nhưng được khấu trừ vào số tiền 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) bà H đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 19296 ngày 30/3/2026 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh. Bà H đã nộp đủ lệ phí sơ thẩm việc dân sự.

3. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương sự có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định (đối với đương sự vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự).