Quyết định 09/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố Nguyễn Thị Cẩm T mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Cẩm Th: Tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm T, sinh năm 1965; Căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx; cư trú tại: TB/B, đường LLQ, khu phố PC 3, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.
Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 15
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 09/2025/QĐST-VDS

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11 tháng 12 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 15 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Thế Vọng.

Thư ký phiên họp: Ông Trần Đình Anh - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Đặng Thị Thanh Trúc - Kiểm sát viên.

Ngày 11 tháng 12 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 441/2025/TLST-VDS ngày 20 tháng 10 năm 2025, về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 19/2025/QĐST-DS ngày 08 tháng 12 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị Cẩm Th, sinh năm 1970; cư trú tại: Số nhà TB/B, đường LLQ, khu phố PC 3, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị Cẩm T, sinh năm 1965; Căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx; cư trú tại: Số nhà TB/B, đường LLQ, khu phố PC 3, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 08 tháng 10 năm 2025 và trong quá trình giải quyết vụ việc, người yêu cầu bà Nguyễn Thị Cẩm Th trình bày:

Bà Nguyễn Thị Cẩm Th là em ruột của bà Nguyễn Thị Cẩm T. Trong khoảng thời gian từ năm 2020, bà Nguyễn Thị Cẩm T có dấu hiệu hay quên, nói năng không rõ ràng và có lúc cũng không nói được, nên gia đình bà Nguyễn Thị Cẩm Th có đưa bà Nguyễn Thị Cẩm T đến Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Đa khoa Medic Bình Dương thăm khám thì phát hiện bà Nguyễn Thị Cẩm T mắc phải chứng bệnh “Teo tùy thái dương hai bên; Bệnh Alzheimer; bệnh Parkinson”, sau đó gia đình cũng có đưa bà Nguyễn Thị Cẩm T đến nhiều bệnh viện để điều trị nhưng tình trạng bệnh của bà Nguyễn Thị Cẩm T mỗi lúc một nặng hơn. Hiện nay, bà Nguyễn Thị Cẩm T không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, cần có sự giúp đỡ của gia đình.

Ngày 27/10/2025, được sự ủy quyền của Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh thì bà Nguyễn Thị Cẩm Th đã đưa bà Nguyễn Thị Cẩm T đến Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa để tiến hành kiểm tra; ngày 02/12/2025, Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa ban hành Kết luận Giám định Pháp y Tâm thần theo trưng cầu số 429/KL-VPYTW kết luận: bà Nguyễn Thị Cẩm T mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Do đó, bà Nguyễn Thị Cẩm Th đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh xem xét, giải quyết tuyên bà Nguyễn Thị Cẩm T bị mất năng lực hành vi dân sự để bà Nguyễn Thị Cẩm Th cùng gia đình có thể bổ sung hồ sơ giải quyết các công việc khác, thực hiện các loại giấy tờ liên quan đến quyền nhân thân của bà Nguyễn Thị Cẩm T nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị Cẩm Th và gia đình.

- Phát biểu ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp:

+ Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh đã thực hiện việc thụ lý và giải quyết đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết và tại phiên họp, Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành đúng, đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định tại Điều 369 và Điều 377 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

+ Ý kiến về việc giải quyết việc dân sự: Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 429/KL-VPYTW ngày 02/12/2025 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa, kết luận bà Nguyễn Thị Cẩm T bị bệnh: Mất trí nhớ trong bệnh Alzheimer khởi phát sớm. Theo bảng phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F00.0 mất trí mức độ nặng, hiện đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự, thì yêu cầu của bà Nguyễn Thị Cẩm Th là có căn cứ, vì vậy đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Cẩm Th về việc tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm T mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

Về tố tụng:

Về quyền yêu cầu: Bà Nguyễn Thị Cẩm Th là em ruột của bà Nguyễn Thị Cẩm T, điều này phù hợp với Sổ hộ khẩu của bà Nguyễn Thị Cẩm T. Vì vậy, bà Nguyễn Thị Cẩm Th có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm T mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về thẩm quyền: Do người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Cẩm T đang cư trú tại phường T, Thành phố Hồ Chí Minh nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh tỉnh Bình Dương theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 của Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của người yêu cầu, xét thấy: Quá trình giải quyết, bà Nguyễn Thị Cẩm Th có đơn yêu cầu Tòa án Trưng cầu Giám định Pháp y tâm thần đối với bà Nguyễn Thị Cẩm T. Trên cơ sở đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị Cẩm Th, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 441/2025/QĐ-TCGĐ ngày 27/10/2025 để trưng cầu Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa thực hiện việc giám định pháp y tâm thần đối với bà Nguyễn Thị Cẩm T. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 429/KL-VPYTW ngày 02/12/2025 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa, kết luận: Bà Nguyễn Thị Cẩm T bị bệnh: Mất trí nhớ trong bệnh Alzheimer khởi phát sớm. Theo bảng phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F00.0, mất trí mức độ nặng; về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Bà Nguyễn Thị Cẩm T mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Vì vậy, việc bà Nguyễn Thị Cẩm Th yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm T mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự nên Tòa án chấp nhận.

Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên họp về việc tuân theo pháp luật tố tụng và quan điểm giải quyết việc dân sự là có cơ sở, phù hợp với nhận định của Tòa án.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Cẩm Th phải chịu 300.000 đồng quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 370, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 của Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Cẩm Th: Tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm T, sinh năm 1965; Căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx; cư trú tại: TB/B, đường LLQ, khu phố PC 3, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Cẩm Th phải nộp 300.000đ (ba trăm ngàn đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) bà Nguyễn Thị Cẩm Th đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0024495 ngày 09 tháng 10 năm 2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định; Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.