Quyết định 03/2025/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát nhân dân tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Chị Vũ Thị O, sinh ngày 04/10/1987, ngụ tại địa chỉ tổ A, ấp C, xã V, huyện V, tỉnh Đồng Nai. Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì yêu cầu yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Nguyễn Thị N thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân huyện V, tỉnh Đồng Nai.

Về y học: Hiện nay đương sự bị bệnh Chậm phát triển tâm thần mức độ vừa. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F71.

Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay đương sự bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Ngày 06/6/2025, Tòa án có văn bản số 413/2025/CV-TA gửi Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B, về việc giải thích Kết luận giám định pháp y tâm thần số 109/KL-VPYTW ngày 04/6/2025.

Ngày 10/6/2025, Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B có văn bản số 396/VPYTW trả lời Tòa án, xác định bà Vũ Thị O thuộc trường hợp có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi.

Như vậy có đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu của bà N yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Vũ Thị O là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Điều 23 Bộ luật Dân sự quy định: trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.

Điều 46 Bộ luật Dân sự quy định: Tòa án chỉ định người giám hộ để thực hiện việc chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Trường hợp giám hộ cho người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì phải được sự đồng ý của người đó nếu họ có năng lực thể hiện ý chí của mình tại thời điểm yêu cầu.

Điều 59 Bộ luật Dân sự quy định về Quản lý tài sản của người được giám hộ như sau:

“1. Người giám hộ của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản của chính mình; được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người được giám hộ vì lợi ích của người được giám hộ.

Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và giao dịch dân sự khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.

Người giám hộ không được đem tài sản của người được giám hộ tặng cho người khác. Các giao dịch dân sự giữa người giám hộ với người được giám hộ có liên quan đến tài sản của người được giám hộ đều vô hiệu, trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.

2. Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi được quản lý tài sản của người được giám hộ theo quyết định của Tòa án trong phạm vi được quy định tại khoản 1 Điều này”.

Để có cơ sở chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ cho chị O, Tòa án đã phối hợp với chính quyền địa phương xã V nơi chị O đang cư trú sinh sống để lấy ý kiến của chị O về việc chỉ định người giám hộ, tuy nhiên do chị O không minh mẫn, tỉnh táo để làm việc nên không lấy lời khai của chị O được. Bố ruột chi O là ông Vũ Văn K đã chết năm 2022, mẹ là bà Nguyễn Thị N còn sống. Do đó, Tòa án chỉ định bà N là người giám hộ cho chị O. Nghĩa vụ và Quyền của người giám hộ thực hiện theo quy định tại Điều 57, Điều 58 Bộ luật Dân sự. Việc giám hộ chấm dứt theo quy định tại Điều 62 Bộ luật Dân sự. Việc Quản lý tài sản của người được giám hộ không đặt ra xem xét, giải quyết, do người được giám hộ không có tài sản và bà N không có yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 23, Điều 46, Điều 57, Điều 58, Điều 59, Điều 62 Bộ luật Dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 371; Điều 372; Điều 376; Điều 378 Bộ luật Tố tụng Dân sự;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người có có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Nguyễn Thị N. Tuyên bố chị Vũ Thị O, sinh năm 1987; địa chỉ tổ A, ấp C, xã V, huyện V, tỉnh Đồng Nai là người có có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Chỉ định bà Nguyễn Thị N là người giám hộ cho chị Vũ Thị O.

Nghĩa vụ và quyền của người giám hộ thực hiện theo quy định tại Điều 57, Điều 58 Bộ luật Dân sự.

Việc giám hộ chấm dứt theo quy định tại Điều 62 Bộ luật Dân sự.

Việc Quản lý tài sản của người được giám hộ không xem xét giải quyết.

5. Lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị N được miễn lệ phí việc dân sự.

6. Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Bà Nguyễn Thị N được quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.