Quyết định 03/2019/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện T nhận định:

Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là yêu cầu dân sự thuộc thẩm quyền của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 27, của Bộ luật tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu có nơi cư trú cùng lãnh thổ Tòa án nên Tòa án nhân dân huyện T giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

Việc giải quyết việc dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của bà Nguyễn Thị Th, Nguyễn Thị Nh, Nguyễn Thị Nh1, Nguyễn Thị L1 mà người yêu cầu không có đề nghị đưa vào tham gia tố tụng nên Tòa án đưa vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và chỉ định người đại diện trong tố tụng dân sự theo quy định tại khoản 6 Điều 68, khoản 1 Điều 88 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Tại phiên họp, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị L1 được tống đạt hợp lệ văn bản tố tụng nhưng vắng mặt không lý do nhưng đã có ý kiến trong biên bản ghi lời khai, việc vắng mặt của bà L1 không ảnh hưởng việc giải quyết yêu cầu của người yêu cầu nên Tòa án vẫn tiến hành phiên họp theo quy định tại khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Theo nội dung các Kết luận giám định pháp y tâm thần số 114/2019/KL.GĐYC, số 115/2019/KL.GĐYC và số 116/2019/KL.GĐYC cùng ngày ngày 23/5/2019 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ thuộc Bộ y tế đều kết luận đối với bà Nguyễn Thị Th, Nguyễn Thị Nh, Nguyễn Thị Nh1 như sau:

- Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Chậm phát triển tâm thần nhẹ (F70-ICD10)

- Về năng lực: Hiện tại đương sự hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần. Đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Theo các giấy xác nhận khuyết tật số 070.862.99 và số 070.862.100 ngày 14/8/2013 của Ủy ban nhân dân xã C, bà Nguyễn Thị Nh, Nguyễn Thị Th dạng khuyết tật trí tuệ.

Xét lời trình bày của người yêu cầu và những người tham gia tố tụng khác tại phiên họp cũng như biểu hiện hành vi của người bị yêu cầu là phù hợp với kết luận giám định pháp y tâm thần của cơ quan chuyên môn và xác nhận của chính quyền địa phương, qua đó đủ cơ sở xác định các bà Nguyễn Thị Th, Nguyễn Thị Nh, Nguyễn Thị Nh1 là người đã thành niên do tình trạng tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự nên Anh Nguyễn Vũ L là người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là phù hợp theo quy định tại Điều 23 của Bộ luật dân sự năm 2015

Điều 23. Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

1. Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.

Về việc cử, chỉ định người giám hộ:

Theo trích lục khai sinh số 692/TLKS ngày 23/10/2019 của UBND xã C, và xác nhận ngày 25/10/2019 của Công an xã C, anh Nguyễn Vũ L là con của bà Nguyễn Thị Nh và là người chưa có tiền án, tiền sự nên được chỉ định làm người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Nh theo quy định tại khoản 4 Điều 54, khoản 2 Điều 53 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Về người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Th, Nguyễn Thị Nh1. Do có tranh chấp giữa bà Nguyễn Thị L1 và anh Nguyễn Vũ L nhưng không có người giám hộ đủ điều kiện theo quy định tại Điều 53 của Bộ luật dân sự. Do vậy, để đảm bảo quyền lợi cho người được giám hộ, căn cứ khoản 4 Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015, Tòa án đề nghị Ủy ban nhân dân xã C thực hiện việc giám hộ và cử người giám hộ.

Người yêu cầu phải nộp 300.000đ lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm nhưng do anh Nguyễn Vũ L là cá nhân thuộc hộ nghèo theo quy định của Chính phủ và có đơn xin miễn tạm ứng lệ phí, lệ phí nên được miễn toàn bộ theo quy định tại Điều 149 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và khoản 1 Điều 37, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận toàn bộ.

Với nhận định trên, Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu của người yêu cầu và một phần quan điểm trợ giúp viên pháp lý, chấp nhận toàn bộ ý kiến của Kiểm sát viên và đại diện UBND xã C.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 376, Điều 378, Điều 149 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Điều 23 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 37, Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Vũ L.

2. Tuyên bố bà Nguyễn Thị Th, sinh năm 1963; bà Nguyễn Thị Nh, sinh năm 1963 và bà Nguyễn Thị Nh1, sinh năm 1967, cùng địa chỉ: ấp R, xã C, huyện T, tỉnh Vĩnh Long là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

3. Chỉ định anh Nguyễn Vũ L, sinh năm 1999, địa chỉ: ấp R, xã C, huyện T, tỉnh Vĩnh Long là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Nh.

4. Chỉ định Ủy ban nhân dân xã C, huyện T, tỉnh Vĩnh Long làm giám hộ và có quyền cử người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Th, bà Nguyễn Thị Nh1.

5. Việc giám hộ và xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại mục 4 Chương III của Bộ luật dân sự năm 2015.

6. Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm:

Anh Nguyễn Vũ L có nghĩa vụ nộp 300.000đ nhưng được miễn toàn bộ do là cá nhân thuộc hộ nghèo theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội.

7. Các đương sự có quyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định, đương sự vắng mặt tại phiên họp hoặc không có mặt khi tuyên quyết định có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được quyết định hoặc được tống đạt hợp lệ./.

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP