Quyết định 01/2025/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1] Về thẩm quyền giải quyết: Ông Lê Chí T, sinh năm 1983 là người thành niên do tình trạng thể chất, tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của mình nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự. Bà Lê Thị Bé N yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lê Chí T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo qui định Điều 5, khoản 1 Điều 27 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Bà Lê Thị Bé N vắng mặt tại phiên họp, có đơn xin vắng mặt; Ông Lê Chí T do hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần nên vắng mặt tại phiên họp. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hồng Ngự đề nghị tiến hành phiên họp vắng mặt các đương sự này. Căn cứ khoản 2 và 3 Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt đối với bà Lê Thị Bé N và ông Lê Chí T.

[3] Xét thấy, căn cứ theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 567/2024/KLGĐYC ngày 12/12/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực T thì ông Lê Chí T, sinh năm 1983 có biểu hiện như sau: Về ý thức: Tỉnh; Về định hướng lực: Sai; Về tư duy: Nhịp chậm, phát âm không rõ lời, nội dung nghèo nàn, chưa ghi nhận hoang tưởng; Về tri giác: Chưa ghi nhận ảo giác; Về cảm xúc: Nông cạn, ít biểu lộ; Về hành vi: Chậm chạp, thu rút; Khả năng tập trung chú ý: Rất kém; Trí nhớ - trí năng: Rất kém. Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Hiện tại, đương sự có bệnh lý tâm thần, chậm phát triển tâm thần vừa (F71 – ICD10); Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Hiện tại, đương sự hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự). Từ đó cho thấy ông Lê Chí T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi nên việc bà Lê Thị Bé N yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lê Chí T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ nên chấp nhận theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự.

[4] Xét việc bà Lê Thị Bé N yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lê Chí T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, mục đích là để thực hiện thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Ông Lê Chí T hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần nên không thể hiện ý chí của mình về việc ai là người giám hộ cho ông. Ngoài ra, bà Lê Thị Bé N xác nhận hiện nay ông Lê Chí T không có vợ, là người độc thân, hiện nay bà Lê Thị Bé N là người trực tiếp chăm sóc ông Lê Chí T. Do đó, Tòa án chỉ định bà Lê Thị Bé N, sinh năm 1961, địa chỉ: khóm T, phường A, thành phố H, Đồng Tháp (là chị ruột của ông Lê Chí T) làm người giám hộ cho ông Lê Chí T là phù hợp theo quy định tại Điều 23, Điều 46, Điều 47, Điều 48, Điều 49 Bộ luật dân sự và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự. Bà Lê Thị Bé N thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với ông Lê Chí T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo đúng quy định tại Điều 57 và Điều 58 Bộ luật dân sự.

[5] Xét đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hồng Ngự là có căn cứ nên chấp nhận.