Quyết định 01/2023/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN NGÔ QUYỀN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Thị Hậu.

Thư ký phiên họp: Bà Lương Thị Thu Hà - Thư ký Toà án.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng tham gia phiên họp: Bà Lương Thu Hương - Kiểm sát viên.

Ngày 19 tháng 01 năm 2023, tại trụ sở Toà án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 43/2022/TLST-DS ngày 04 tháng 11 năm 2022 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 13/2023/QĐST-DS ngày 09 tháng 01 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Ông Trần Quang D, sinh năm 1937; nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng; có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Ông Trần Văn M, sinh năm 1960; nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng là con của ông Trần Quang D, nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng. Năm 1978, ông Trần Văn M tham gia nghĩa vụ quân sự, sau đó xuất ngũ về địa phương, chưa kết hôn. Khoảng năm 1980, ông Trần Văn M bị sốt cao, co giật, lúc tỉnh dậy có nhiều biển hiện khác thường, dân mất kiểm soát về hành vi. Trong năm 1980 đến năm 1981, ông M thay đổi tính tình, hay đập phá đồ đạc, chửi bới, đánh đập người thân và hàng xóm, bỏ nhà đi lang thang, nhặt rác rưởi để nghịch và ăn, gia đình phải xích chân ở nhà từ đó đến nay. Gia đình nghèo không có tiền chữa trị nên không đi điều trị ở Bệnh viện. Đến năm 2017, bệnh thần kinh càng trở nặng gia đình cho đi khám tại Bệnh viện tâm thần Hải Phòng, kết quả bị rối loạn loại phân liệt F21. Vào ngày 03/8/2017, ông M được Uỷ ban nhân dân quận Ngô Quyền cấp Giấy xác nhận khuyết tật, dạng khuyết tật: Thần kinh, tâm thần, mức độ khuyết tật: Khuyết tật nặng. Hiện tại ông M không có khả năng phục vụ bản thân, người nhà và gia đình phải phục vụ hoàn toàn.

Do đó, ông Trần Quang D đề nghị tuyên bố ông Trần Văn M mất năng lực hành vi dân sự. Đồng thời công nhận ông Trần Quang D làm người giám hộ đương nhiên của ông Trần Văn M.

Tại phiên họp, Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng phát biểu quan điểm: Về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự của Thẩm phán, Thư ký; việc chấp hành pháp luật của người yêu cầu đã đảm bảo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án đã thụ lý vụ án theo đúng thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự, căn cứ vào Kết luận giám định sức khỏe tâm thần của Viện pháp y tâm thần trung ương cần chấp nhận yêu cầu của ông D, tuyên bố ông Trần Văn M mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ khoản 1 Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, ông Diện được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và Kiểm sát viên tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng nhận định:

- Về tố tụng:

[1] Người yêu cầu là ông Trần Quang D có nơi cư trú tại: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng nên đơn yêu cầu của ông Trần Quang D thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng theo quy định tại khoản 3 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự:

[1] Ông Trần Quang D có đơn yêu cầu Toà án tuyên bố con trai là ông Trần Văn M, sinh năm 1960; nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng mất năng lực hành vi dân sự. Ngày 04/11/2022, Toà án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đã thụ lý việc dân sự yêu cầu tuyên bố ông Trần Văn M mất năng lực hành vi dân sự.

[2] Kết quả xác minh tại địa phương, Trạm y phường Gia Viên, Bệnh viện tâm thần Hải Phòng và ý kiến của gia đình, người cao tuổi tại địa phương thể hiện ông Trần Văn M không có khả năng phục vụ bản thân, người nhà và gia đình phải phục vụ hoàn toàn. Thực tế, gia đình phải xích ông M tại nhà để trách đập phá đồ đạc gây ảnh hưởng đến trật tự công cộng.

[3] Ngày 09/11/2022, Toà án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đã ra Quyết định trưng cầu giám định số 322/2022/QĐ-TCGĐ trưng cầu Viện Pháp y Tâm thần Trung Ương thực hiện giám định về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của ông Trần Văn M. Ngày 23/12/2022, Viện Pháp y Tâm thần Trung Ương đã có Văn bản ghi nhận quá trình giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 309/KLGĐ ngày 23/12/2022, kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Trần Văn M bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.5. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

[4] Như vậy, căn cứ vào kết quả xác minh tại gia đình, địa phương và kết luận của Viện Pháp y Tâm thần Trung Ương thấy cần chấp nhận yêu cầu của ông Trần Quang D về việc tuyên bố con trai là ông Trần Văn M, sinh năm 1960; nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự. Ông Trần Quang D là người giám hộ đương nhiên của ông Trần Văn M theo quy định tại khoản 3 Điều 53 Bộ luật Dân sự.

- Về lệ phí:

[5] Ông Trần Quang D là người cao tuổi. Tại thời điểm thụ lý vụ án ông D chưa có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng lệ phí nên Toà án yêu cầu ông Diện nộp tiền tạm ứng lệ phí theo quy định. Ngày 09/01/2023, ông Diện đã có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng lệ phí. Do đó, căn cứ Điều 2 Luật Người cao tuổi và điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, ông Trần Quang D đã trên 60 tuổi được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 22; khoản 3 Điều 53 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, các điều 367, 369, 370, 376, 377, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Điều 2 Luật Người cao tuổi;

- Căn cứ điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Trần Quang D:

Tuyên bố ông Trần Văn M, sinh ngày 26 tháng 02 năm 1960, nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng mất năng lực hành vi dân sự.

Ông Trần Quang D, sinh năm 1937, nơi cư trú: Đường Đ, phường M, quận N, thành phố Hải Phòng là người giám hộ đương nhiên của ông Trần Văn M.

- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:

Ông Trần Quang D được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm. Trả lại cho ông Trần Quang D số tiền tạm án dân sự sơ thẩm đã nộp 300.000 (ba trăm nghìn) đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng lệ phí số 0006745 ngày 02 tháng 11 năm 2022 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng.

- Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Ông Trần Quang D được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định.

Viện Kiểm sát nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định.

Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định.

- Trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.