Quyết định 01/2023/QĐPT-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: bà Phan Ngọc Hoàng Đình Thục

Các Thẩm phán: bà Trần Thị Thanh Thúy

bà Huỳnh Thị Hồng Vân

Thư ký phiên họp: bà Ngô Thanh Xuân – Thư ký tòa án, Tòa án nhân dân tỉnh Long An

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An tham gia phiên họp: bà Đặng Thị Cẩm Chi - Kiểm sát viên.

Ngày 06 tháng 9 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Long An mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 242/2023/TBTL-TA ngày 18 tháng 8 năm 2023 về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”.

Do Quyết định số 06/2023/QĐST-VDS của Tòa án nhân dân thành phố Tân An, tỉnh Long An bị kháng cáo.

Theo Quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 274/2023/QĐ-PT ngày 18 tháng 8 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Thị X, sinh năm: 1936; địa chỉ: số 565, Ấp B, xã H, thành phố T, tỉnh Long An.

Người đại diện theo ủy quyền của bà X: bà Phạm Thị L1, sinh năm: 1960; địa chỉ: số 338, Quốc lộ A, Phường S, thành phố T, tỉnh Long An (theo giấy ủy quyền ngày 17/05/2023).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Thị L2, sinh năm: 1970; địa chỉ: số 453, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.

2. Anh Nguyễn Hữu V, sinh năm: 2006; địa chỉ: số 453, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.

Người đại diện theo pháp luật của anh V là bà Nguyễn Thị L2.

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L2: ông Bùi Minh V1, Luật sư của Công ty Luật TNHH T – Chi nhánh phía Nam, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh.

- Người kháng cáo: người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L2.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 01/6/2023 và trong quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm, bà Nguyễn Thị X và người đại diện theo ủy quyền là bà Phạm Thị L1 đã trình bày:

Bà Nguyễn Thị X và ông Nguyễn Hữu D (chết năm 1984) là mẹ, cha ruột của ông Nguyễn Hữu T, còn bà Nguyễn Thị L2 và cháu Nguyễn Hữu V là vợ, con của ông T.

Ngày 29/03/2023, Trung tâm công tác xã hội thuộc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Long An có Quyết định số 42/QĐ-TTCTXH về việc tiếp nhận đối tượng bảo vệ khẩn cấp: tiếp nhận ông Nguyễn Hữu T, sinh ngày 10/5/1965, ngụ tại số 453, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An là người khuyết tật thần kinh, tâm thần mức độ nặng, gia đình hoàn cảnh khó khăn, có hành vi gây nguy hiểm cho gia đình và cộng đồng vào chăm sóc, nuôi dưỡng tại Trung tâm. Bà X yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Hữu T mất năng lực hành vi dân sự.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L2 trình bày:

Bà và ông Nguyễn Hữu T chung sống với nhau vào năm 2004 và đăng ký kết hôn vào năm 2005, có 01 con chung tên Nguyễn Hữu V. Khi con được 5 tuổi thì bà dẫn con về gia đình bên ngoại sinh sống để buôn bán kiếm tiền nuôi con, vì tâm thần của ông T không bình thường, phải nhập viện điều trị. Bà vẫn gửi tiền nuôi chồng và thỉnh thoảng đi thăm. Việc bà X yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Hữu T là người mất năng lực hành vi dân sự, bà đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 06/2023/QĐST-VDS ngày 13 tháng 7 năm 2023 của Tòa án nhân dân thành phố Tân An, tỉnh Long An đã quyết định (tóm tắt): tuyên bố Nguyễn Hữu T, sinh năm 1965 mất năng lực hành vi dân sự. Ngoài ra, quyết định sơ thẩm còn tuyên về quyền, thời hạn kháng cáo, kháng nghị, quyền và nghĩa vụ thi hành án của các đương sự.

Ngày 17/7/2023, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L2 kháng cáo toàn bộ quyết định sơ thẩm.

Tại phiên họp phúc thẩm,

Luật sư Bùi Minh V1 và bà Nguyễn Thị L2 thống nhất trình bày: bà X là người yêu cầu Tòa án tuyên bố ông T mất năng lực hành vi dân sự, nhưng bà Tín (con của bà X và là chị của ông T) lại là người trình bày tình trạng sức khỏe của ông T khi Tòa án trưng cầu giám định và bà Tín đã nêu không chính xác về thời gian ông T bị bệnh. Mặc dù Kết luận giám định tình trạng sức khỏe tâm thần của ông T là dựa trên căn cứ khoa học, nhưng việc Tòa án cấp sơ thẩm đã nhận định quyền sử dụng đất là tài sản của bà X cho vợ chồng ông T, bà L2 và cho rằng bà L2 bỏ đi, không chăm sóc, nuôi dưỡng ông T là không có cơ sở và sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của bà L2 sau này khi có tranh chấp về tài sản. Do đó, bà L2 yêu cầu hủy quyết định sơ thẩm.

Bà Phạm Thị L1 trình bày: Do bà X lớn tuổi, nên bà Tín là con của bà X và là chị của ông T trình bày tiền sử bệnh trạng của ông T. Tòa án cấp sơ thẩm tóm tắt ý kiến của các bên, trong đó có trình bày của bà X về quyền sử dụng đất, còn quyết định tuyên bố ông T mất năng lực hành vi dân sự là căn cứ vào kết luận giám định.

Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm và các đương sự chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L2 đủ điều kiện để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Về nội dung kháng cáo: căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố Hồ Chí Minh – Bộ Y tế số 4539/KLGĐ ngày 22 tháng 6 năm 2023, Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên bố ông T mất năng lực hành vi dân sự là đúng pháp luật, đề nghị bác kháng cáo của bà L2, giữ nguyên quyết định sơ thẩm.