Quyết định 01/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh nhận định:

“Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh nên vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo Đơn yêu cầu và trong quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, người yêu cầu chị Đặng Thị Thúy H và người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu là chị Võ Thị Hồng T trình bày: Ông Đặng Huỳnh Quốc Đ là cha ruột của chị H, bị mắc bệnh tâm thần nên ngày 15-9-2018 ông Đ đã có hành vi giết chết mẹ của chị là bà Võ Thị M. Ngày 26-12-2018 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh đã ra Quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh số 01/QĐ-VKS.TN-P2. Ngày 27-12-2018 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tây Ninh đã ra Quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự số 01/QĐ-CSĐT(VPĐT). Hiện ông Đ đang được điều trị bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa từ ngày 15-01-2019 cho đến nay. Vì cần đảm bảo quyền lợi trong giao dịch dân sự nên chị H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đ mất năng lực hành vi dân sự.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh phát biểu: Về việc chấp hành pháp luật: Thẩm phán, Thư ký và đương sự chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung: Đề nghị Tòa án áp dụng các điều 369, 370 của Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự để chấp nhận yêu cầu của chị Đặng Thị Thúy H.

Xét thấy, tại Kết luận trưng cầu giám định pháp y tâm thần số 621/KL-VPYTW ngày 05-12-2018 của Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa kết luận (theo Quyết định trưng cầu giám định của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tây Ninh): “Đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể paranoid (F20.0 – ICD.10). Gây án do hoang tưởng và ảo giác chi phối. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay: Đương sự mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi”.

Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 120/KL-VPYTW ngày 14-3-2019 của Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa kết luận (theo Quyết định trưng cầu giám định số 01/2019/QĐ-TA ngày 19-02-2019 của Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu): “Về y học: Hiện nay: Đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể paranoid (F20.0 – ICD.10). Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay: Đương sự mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi”.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.

Do đó, việc chị Đặng Thị Thúy H yêu cầu tuyên bố ông Đặng Huỳnh Quốc Đ mất năng lực hành vi dân sự cũng như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp là có căn cứ nên Tòa án chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 361, Điều 367, Điều 371, khoản 1 Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự và khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 30-12-2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1/ Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của chị Đặng Thị Thúy H.

Tuyên bố ông Đặng Huỳnh Quốc Đ, sinh năm 1975, địa chỉ: Tổ 9, ấp PĐ B, xã PĐ, huyện G, tỉnh Tây Ninh mất năng lực hành vi dân sự.

2/ Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Đặng Thị Thúy H phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng), nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 0008694 ngày 28 tháng 01 năm 2019 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Gò Dầu nên được khấu trừ.

3/ Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Chị Đặng Thị Thúy H có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định giải quyết việc dân sự.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định quyết định giải quyết việc dân sự.

4/ Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án: Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự, người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.