Bản án 67/2021/KDTM-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về danh dự, nhân phẩm, uy tín

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

TAND Quận Ba đình thụ lý yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn đối với Tạp chí điện tử Ngày nay Online về “Yêu cầu cải chính thông tin, gỡ bài viết, xin lỗi công khai và bồi thường tổn thất” là đúng quy định điểm a khoản 1 điều 35, điểm a khoản 1 điều 39 - Bộ luật tố tụng dân sự, là đúng thẩm quyền giải quyết vụ án theo lãnh thổ và loại việc.

- Yêu cầu đính chính thông tin, gỡ bài viết, xin lỗi công khai xác định là yêu cầu “ Cải chính trên báo chí” được quy định tại điều 42- Luật báo chí năm 2016.

- Bồi thường thiệt hại do tổn thất tinh thần được xác định là yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm được quy định tại điều 584, 592- BLDS năm 2015.

[3.1] *Đối với “Yêu cầu đính chính thông tin, gỡ bài viết và xin lỗi công khai”

[3.1.1] Ngày 13/09/2020, Tạp chí Ngày nay online có đăng bài viết“Sự thật về vụ ni cô bị hành hung tại chùa Tây Thiên” của tác giả Thùy Chi – Ngô Ngọc. Nội dung bài viết đề cập đến việc có một phụ nữ xưng là ni cô An Đức lên tiếng “tố” rằng mình bị một số các nhà sư hiện đang tu tập tại chùa Tây Thiên ( thị trấn Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc) hành hung vào đêm ngày 09/08/2020, ni cô này đã bị hành hung ngay tại khuôn viên chùa Tây Thiên và mặc dù bị hành hung gãy 2 xương sườn phải điều trị xong không có bất kỳ cơ quan chức năng nào vào cuộc xử lý.... Theo những dữ kiện này, tạp chí Ngày nay đã làm việc với chùa Tây Thiên và các cơ quan hữu quan của huyện Tam Đảo và khẳng định bà Eng Nhàn không có bất cứ giấy tờ nào chứng nhận xuất gia, hoàn toàn không có việc các sư cô của chùa Tây Thiên hành hung người tự xư là ni cô An Đức, bà Nhàn đã vu khống làm mất uy tín, danh dự của các sư cô chùa Tây Thiên…. bài viết được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng.

Không đồng ý với nội dung bài báo, bà Nguyễn Thị Eng Nhàn đã làm đơn khởi kiện, bà cho rằng bà là người xuất gia, bà có đầy đủ hồ sơ xuất gia, trong đó có đơn xin phát nguyện xuất gia ngày 10/10/2016, có sự đồng ý của Sư cô Thích Đàm Phú – Trụ trì chùa Tây Thiên và được Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Tam Đảo mà đại diện là Đại đức Thích Thanh Phương – Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc chấp nhận, bà là người “bỏ ác làm lành” đang tu tập tại chùa Tây Thiên dưới sự độ đệ tử của ni cô Thích Đàm Phú. Bà cho rằng bài báo đã làm tổn hại đến uy tín danh dự của người xuất gia, làm tổn thất tinh thần của bà.

[3.1.2] Qua thu thập chứng cứ nhận thấy:

*Xác minh tại Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Tam Đảo được biết: Một người được coi là ni cô khi họ có đầy đủ hồ sơ xin xuất gia và được Giáo hội phật giáo huyện trình Giáo hội phật giáo tỉnh xem xét và cấp Giấy chứng nhận xuất gia. Khi có chứng nhận xuất gia thì người đi tu được tu tập tại chùa đăng ký và được sư trụ trì Chùa xuống tóc, đặt pháp danh. Sau thời gian tu tập, phải trải qua các kỳ Thọ giới, người xuất gia mới được cấp chứng nhận An cư kết hạn và chứng nhận Tăng – Ni. Khi có chứng nhận Tăng – Ni thì người đi tu mới được công nhận là tu sĩ trong Giáo hội phật giáo Việt Nam.

Đối với trường hợp bà Nguyễn Thị Eng Nhàn, bà Nhàn có xuất trình cho Tòa án hồ sơ xuất gia gồm đơn xin xuất gia và một số giấy tờ khác. Đơn xin xuất gia của bà Nhàn được một số đơn vị, tổ chức trong đó có Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Tam Đảo do Đại đức Thích Thanh Phương (Trưởng ban trị sự) xác nhận. Đơn của bà Nhàn còn thiếu xác nhận của nơi bà đến đăng ký tu tập là UBND Thị trấn Đại Đình – huyện Tam Đảo – tỉnh Vĩnh Phúc. Tuy nhiên hồ sơ này bà Nhàn không nộp tại những nơi có thẩm quyền xem xét và cấp Giấy chứng nhận xuất gia mà bà Nhàn tự lưu giữ hồ sơ, do vậy không thể có việc bà Nhàn đã được chứng nhận là người xuất gia

Tại phiên tòa hôm nay, bà Nhàn cũng thừa nhận, hồ sơ xin xuất gia của bà hiện bà đang tự giữ, không nộp cho chùa Tây Thiên (nơi bà đăng ký tu tập hay Giáo hội Phật giáo huyện Tam Đảo), lời khai này phù hợp với kết quả xác minh tại Chùa Tây thiên “bà Nhàn không có hồ sơ xuất gia lưu tại Chùa”. Bà Nguyễn Thị Eng Nhàn cũng thừa nhận bà chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận xuất gia, cũng như chưa có Giấy chứng nhận Tăng – Ni, do đó có thể khẳng định bà Nguyễn Thị Eng Nhàn không phải là người xuất gia, không phải là tu sĩ trong Giáo hội phật giáo Việt Nam.

Bà Nhàn theo sư cô Thích Đàm Phú sinh sống một thời gian tại chùa Tây Thiên song bà Nhàn không đăng ký tạm trú ( phản án của công an thị trấn Đại Đình – huyện Tam Đảo – tỉnh Vĩnh Phúc ), nên phản ánh trong bài báo “ Người tự xưng là sư cô An Đức tên thật là Nguyễn Thị Eng Nhàn ( SN 1969, HKTT tại thôn Đồng Giang, xã Hợp hòa, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang). Người đàn bà này không phải nhà sư đang tu tập tại Chùa Tây Thiên mà chỉ là phật tử ở địa phương khác nhưng đi theo làm đồ đệ cho một vị sư có tên là sư cô Thích Đàm Phú…. Mặc dù không có giấy tờ nào chứng nhận việc xuất gia thế nhưng bà Nhàn vẫn theo sư cô Đàm Phú lưu trú trái phép tại chùa Tây Thiên” …là đúng với thực tế diễn ra.

[3.1.3] Ngày 19/08/2020 công an huyện Tam Đảo có nhận được đơn tố giác tội phạm của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn, trong đơn bà Nhàn tố cáo bà bị 3 sư cô chùa Tây Thiên hành hung, gây thương tích ( gẫy 2 xương sườn) bà Nhàn đã nộp cho cơ quan cảnh sát điều tra 01 Video clip quay lại cảnh mà bà Nhàn cho rằng bà bị các ni cô hành hung.

Qua xác minh được biết: Vào đêm ngày 09/08/2020 tại khu vực động Quan Âm - nhà thờ Tổ - chùa Tây Thiên, bà Nhàn và sư cô Thích Đàm Phú có hành vi ngồi thiền nên 03 sư cô đang tu tập tại Chùa đã mời bà Nhàn rời khỏi khuôn viên Chùa vì bà Nhàn không phải người xuất gia cũng không đăng ký tạm trú tại Chùa, trước đó bà Nhàn đã cùng 1 số người khác tự ý mở chùa để làm lễ, tụng kinh và ngủ nghỉ bên trong khu vực nhà thờ Tổ - chùa Tây Thiên nên đã bị UBND thị trấn Đại Đình xử lý Hành chính vì không thực hiện chỉ thị của thủ tướng Chính phủ về công tác phòng chống Covid 19, tuy nhiên sau khi bị xử phạt, bà Nhàn vẫn không rời khỏi khuôn viên Chùa, gây mất trật tự trị an trong Chùa.

Sau khi nhận đơn tố giác tội phạm của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn, công an huyện Tam Đảo đã thu thập tài liệu, chứng cứ, đã cho giám định Video Clip do bà Nhàn cung cấp song kết quả cho thấy không có hình ảnh về việc bà Nhàn bị các ni cô đang tu tập tại Chùa Tây Thiên hành hung. Ngày 17/12/2020 công an huyện Tam Đảo đã ra Quyết định không khởi tố vụ án.

Vậy việc bài báo phản ánh bà Nhàn “quay phim, xúc phạm và vu khống, bôi nhọ danh dự các nhà sư trong chùa Tây Thiên” là có cơ sở.

Sau khi bài báo ra đời, Ban trị sự Giáo hội phật giáo huyện Tam Đảo đã có công văn số 23/CV – BTSH ngày 13/11/2020 cảm ơn Tạp chí điện tử Ngày nay Online đã “phản ánh đầy đủ và chính xác tình hình sự việc xảy ra tại chùa Tây Thiên…”

Như vậy, có thể khẳng định Tạp chí điện tử Ngày nay Online đã phản ánh đúng sự thật khách quan sự việc nên không có cơ sở để xác định Tạp chí Ngày nay Online đã thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của bà Eng Nhàn. Do đó, không có cơ sở để buộc Tạp chí Ngày nay Online phải cải chính trên báo chí và gỡ bài viết.

[3.2]* Đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại do tổn thất tinh thần được xác định là yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn:

Do không có cơ sở xác định Tạp chí Ngày nay Onlime đã thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của bà Eng Nhàn nên không có cơ sở buộc Tạp chí Ngày nay Online phải bồi thường thiệt hại do tổn thất tinh thần của bà Nhàn tổng số tiền là 14.900.000 ( Mười bốn triệu, chín trăm nghìn ) đồng.

[3.3]* Đối với yêu cầu của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn: “Triệu tập sư cô Thích Diệu Giác ( Thế danh Nguyễn Thị Vân), sư cô Diệu Thanh (Thế danh Nguyễn Thị Hồng), sư cô Minh Bảo (Thế danh Nguyễn Minh Châu) tham gia tố tụng với tư cách “Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” trong vụ án vì : “03 người này có mặt đăng ảnh trên báo Ngày nay online đăng ngày 13/09/2020” ; Đại đức Thích Thanh Phương (Thế danh Bùi Viết Nhương) đã có “những phát ngôn gây ảnh hưởng đến uy tín danh dự, nhân phẩm” của bà Nhàn.

Xét, như đã nhận định phía trên, hồ sơ xuất gia của bà Nhàn chưa được nộp tại tổ chức Phật giáo, bà chưa được tổ chức Phật giáo công nhận là người xuất gia. Bà Nhàn chưa phải là người xuất gia.

Đại đức Thích Thanh Phương – Trưởng ban Ban trị sự giáo hội Phật giáo Huyện Tam Đảo - có xác nhận đồng ý cho bà Nhàn xuất gia – là xác nhận cần để hồ sơ của bà Nhàn có đủ điều kiện trình Ban trị sự Giáo hội phật giáo tỉnh Vĩnh Phúc xem xét và cấp Giấy chứng nhận xuất gia. Ban trị sự giáo hội Phật giáo Huyện Tam Đảo không có thẩm quyền cấp chứng nhận xuất gia nên không thể coi xác nhận của Đại Đức Thích Thanh Phương thay thế cho Giấy chứng nhận xuất gia của bà Nhàn.

Bà Nguyễn Thị Eng Nhàn sinh sống tại Chùa Tây Thiên không đăng ký tạm trú với chính quyền địa phương là lưu trú trái phép .

Vì vậy, phát ngôn của ông Bùi Viết Nhương (Pháp danh Thích Thanh Phương) và đại diện Chùa Tây Thiên là sư cô Thích Diệu Giác ( Thế danh Nguyễn Thị Vân) là hoàn toàn có cơ sở .

Đối với sư cô Thích Diệu Giác (Thế danh Nguyễn Thị Vân), sư cô Diệu Thanh (Thế danh Nguyễn Thị Hồng ), sư cô Minh Bảo (Thế danh Nguyễn Minh Châu) là những người có mặt trong ảnh của bài viết thì không có nghĩa họ đều là những người phát ngôn.

Do đó HĐXX nhận thấy, đại đức Thích Thanh Phương, sư cô Thích Diệu Giác (Thế danh Nguyễn Thị Vân) , sư cô Diệu Thanh ( Thế danh Nguyễn Thị Hồng ) , sư cô Minh Bảo ( Thế danh Nguyễn Minh Châu) không phải là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án và không triệu tập.

Từ những nhận định trên, HĐXX thấy không có căn cứ để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Bác các yêu cầu khác của các đương sự.

Bà Nguyễn Thị Eng Nhàn phải nộp án phí đối với yêu cầu đính chính thông tin, xóa bài viết và xin lỗi.

Bà Nhàn không phải nộp án phí đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại do tổn thất tinh tinh thần theo quy định của pháp luật.

Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Bởi lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Áp dụng :

- Điều 584, 592- BLDS năm 2015

- Điều 42 Luật Báo chí năm 2016

- §iÒu 5; khoản 6,10 điều 26; 35; 39; 235; 271; 273 Bộ luật tố tụng dân sự.

- §iÒu 24; 27 Ph¸p lÖnh ¸n phÝ, lÖ phÝ Toµ ¸n sè 10/2009/UBTVQH12 ngµy 27/02/2009 vÒ ¸n phÝ .

- Điểm d khoản 1 điều 12, a khoản 1 điều 24, điều 26 Nghị quyết số 326/2016/NQ - UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội và ®iÓm 1.1 môc II - Danh môc møc ¸n phÝ lÖ phÝ ban hµnh kÌm theo Nghị quyết số 326/2016/NQ – UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn “Yêu cầu đính chính thông tin, gỡ bài viết và xin lỗi” đối với Tạp chí Ngày.

2. Không chấp nhận yêu cầu đòi bồi thường tổng số 14.900.000 ( Mười bốn triệu chín trăm ngàn) đồng tiền tổn thất thất tinh thần của bà Nguyễn Thị Eng Nhàn đối với Tạp chí Ngày nay Online.

3. Bà Nguyễn Thị Eng Nhàn phải nộp 300.000 đồng án phí DSST đối với “Yêu cầu đính chính thông tin, gỡ bài viết và xin lỗi”.

4. Bác các yêu cầu khác của các đương sự.

Nguyên đơn, đại diện theo ủy quyền của bị đơn có mặt. Nguyên đơn và bị đơn được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa tuyên án.