Bản án 561/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

- Thành phần hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán- Chủ tọa phiên tòa: Bà Ngô Tuyết Băng

Các Thẩm phán :

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh

Bà Trần Thị Liên Anh

- Thư ký phiên toà: Bà Nguyễn Lưu Ly - Thư ký Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội tham gia phiên toà:

Bà Lê Thị Hồng Hạnh- Kiểm sát viên.

Ngày 22/11/2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự phúc thẩm thụ lý số 469/2023/DS- PT ngày 02/11/2023 về việc “Tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất”.

Do bản án sơ thẩm số 67/2023/DS-ST ngày 17/8/2023 của Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội bị kháng cáo. Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử số 541/2023/QĐ-PT ngày 13/11/2023 và Quyết định sửa chữa bổ sung văn bản tố tụng 323/2023/QĐ-SCBS ngày 07/11/2023 giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Anh Vũ Toàn Trung, sinh năm 1987

Trú tại: Số 01 ngõ 328 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền: Chị Vũ Hương Giang, sinh năm 1984; Trú tại: Số 11 ngõ 328 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội. ( Có mặt).

Bị đơn: Anh Nguyễn Thế Vương Chính, sinh năm 1981

Trú tại: Số 4 ngõ 342 Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền: Chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, sinh năm 1975; HKTT: Số 20 ngõ 107 Trần Cung, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội. Địa chỉ liên hệ: Số 4 ngõ 342 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12 phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. ( Có mặt).

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Chị Nguyễn Thúy Hà, sinh năm 1990; Trú tại: Số 1 ngõ 328 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền: Chị Vũ Hương Giang, sinh năm 1984

Trú tại: Số 11 ngõ 328 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.

2. Chị Nguyễn Phương Ngọc, sinh năm 1984;

3. Ông Nguyễn Thế Chung, sinh năm 1947;

4. Bà Vương Thị Huyên, sinh năm 1949

Chị Ngọc, ông Chung và bà Huyên

Cùng trú tại: Số 4 ngõ 342 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền của chị Ngọc, ông Chung và bà Huyên là: Chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, sinh năm 1975; HKTT: Số 20 ngõ 107 Trần Cung, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội. Địa chỉ liên hệ: Số 4 ngõ 342 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, TP Hà Nội. ( Có mặt).

5. Chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, sinh năm 1975; HKTT: Số 20 ngõ 107 Trần Cung, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội. Địa chỉ liên hệ: Số 4 ngõ 342 đường Hồ Tùng Mậu, tổ 12, phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. ( Có mặt).

Néi dung vô ¸n

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nguyên đơn - do chị Vũ Hương Giang, đại diện theo ủy quyền trình bày:

Tháng 11 năm 2019, anh Trung có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của gia đình bà Đỗ Thị Liên, thửa đất số 87, tờ bản đồ số 34, diện tích 69m2 tại địa chỉ phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất ở số 10121010498 do Sở địa chính Hà Nội cấp ngày 07/11/2001. Vợ chồng anh đã làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại cơ quan có thẩm quyền và được Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CT358902 ngày 18/11/2019.

Về nguồn gốc thửa đất: Từ những năm 1980, thửa đất này là một phần nằm trong diện tích đất của gia đình ông bà nội anh Trung. Do nhu cầu đổi đất sử dụng với mục đích khác, ông bà nội anh Trung đã đổi thửa đất này cho gia đình cụ Năm, những năm đó do đất đai rộng rãi nên ông bà nội anh không đo đạc phần diện tích cụ thể thửa đất này mà chỉ lấy các góc cạnh liền nhau làm căn cứ. Gia đình cụ Năm sau khi đổi đất thì đã cho đào ao, thả cá. Sau đó, cụ Năm đã chuyển nhượng lại thửa đất này cho bố mẹ của anh Nguyễn Thế Vương Chính là ông Chung và bà Huyên.

Đầu năm 1990, gia đình anh Chính đã bán lại thửa đất trên cho bà Đỗ Thị Liên (lúc này đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉ biết bà Liên mua hết cái ao mà cụ Năm đào trước đó). Vài năm sau, bà Liên thấy phần ao của mình đã không còn nguyên như trước nữa mà do nhà anh Chính và nhà hàng xóm liền kề đổ đất lấp ao, lấn chiếm một phần sang nhà bà Liên, khi đó bà Liên biết nhưng bỏ qua vì chưa sử dụng gì trên thửa đất. Sau đó, bà Liên đã đổ đất lấp hết phần ao, xây tường rào xung quanh và xây 01 nhà cấp 4. Đến năm 2001, bà Liên được UBND thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diện tích 69m2.

Năm 2003, gia đình bà Liên xây 01 nhà 04 tầng tại thửa đất trên. Do có nhu cầu bớt lại 1 phần đất để chăn nuôi gia súc và cũng là để cho ngôi nhà xây lên được vuông vắn, phần đất mà bà Liên bớt lại giáp ranh với gia đình anh Chính. Đến năm 2013, gia đình anh Chính có nhu cầu xây dựng nhà ở, anh Chính sang nhà bà Liên xin ký giáp ranh giới với gia đình bà Liên. Nhưng sau đó, khi anh Chính xây đến tầng 2 của ngôi nhà thì anh Chính đã không làm đúng theo như bản cam kết đã viết, lợi dụng khi bà Liên vắng nhà sang Pháp chăm con gái đã đẩy đổ bức tường ranh giới giữa hai gia đình (vì lúc đó bà Liên sơ hở không tự xây bức tường rào ngăn cách giữa hai nhà mà để cho anh Chính xây) và xây dựng lấn chiếm trên phần đất mà bà Liên bớt lại để chăn nuôi gia súc. Bà Liên từ Pháp về biết được sự việc trên, đã làm đơn lên chính quyền địa phương để tố cáo hành vi xây dựng lấn chiếm đất trái phép của gia đình anh Chính. Khi chính quyền vào cuộc thì gia đình anh Chính có đề xuất gửi cho bà Liên số tiền đền bù 50 triệu đồng đối với phần diện tích đất mà gia đình anh Chính đã lấn chiếm và bà Liên đã đồng ý và rút đơn tố cáo về. Nhưng khi nhà anh Chính hoàn thiện và xây dựng lên tầng 4 của ngôi nhà, anh Chính đã lật kèo, không chi trả số tiền như đã đề xuất với bà Liên. Bà Liên lại làm đơn lên chính quyền địa phương yêu cầu đình chỉ mọi hoạt động xây dựng trái phép của gia đình anh Chính. Do quá chán nản và mệt mỏi vì ở cạnh hàng xóm không biết điều nên bà Liên đã giao bán nhà. Nhà anh lúc đó có nhu cầu mua đất sử dụng nên đã nhận chuyển nhượng lại thửa đất này với toàn bộ diện tích theo nội dung Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà Liên. Sau khi biết gia đình anh nhận chuyển nhượng lại thửa đất của bà Liên, gia đình anh Chính có sang xin chữ ký để xin phép xây dựng nốt phần còn lại của ngôi nhà, nhưng anh không đồng ý và yêu cầu gia đình anh Chính trả lại nguyên trạng phần đất đã xây dựng lấn chiếm trên đất nhà anh như ban đầu. Cho đến nay gia đình anh Chính không những không trả lại phần đất lấn chiếm mà còn tiếp tục xây dựng hoàn thiện nốt phần đất còn lại.

Vì vậy anh đề nghị Tòa án giải quyết vấn đề tranh chấp đất đai giữa gia đình anh và gia đình anh Chính, buộc anh Chính trả lại phần diện tích đất lấn chiếm (khoảng 5m2 đất, giá trị là 60.000.000đ/1m2 tương đương số tiền 300.000.000 đồng) theo đúng quy định của pháp luật. Phối hợp với cơ quan thi hành án dân sự và chính quyền địa phương cưỡng chế, phá dỡ toàn bộ công trình xây dựng lấn chiếm diện tích đất của gia đình anh, hoàn trả lại nguyên trạng như ban đấu đối với diện tích đã lấn chiếm. Về căn cứ nguyên đơn cho rằng anh Chính sử dụng hơn 5m2 đất là vào năm 2013, khi gia đình anh Chính xây nhà thì giữa gia đình bà Liên và anh Chính có làm bản cam kết đường ranh giới giữa đất nhà anh Chính và bà Liên (diện tích hơn 5m2) thuộc quyền sở hữu của bà Liên (bản cam kết này do anh Chính viết tay), có hàng xóm liền kề là anh Vũ Quốc Quân xác nhận. Nội dung bản cam kết là khi xây nhà anh Chính không được xây dựng trên phần diện tích đất nêu trên và không được mở cửa sang nhà bà Liên.

Tại bản tự khai và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án - bị đơn do chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, đại diện theo ủy quyền trình bày:

Ngày 02/4/1988, bố chúng tôi có bán cho ông Trần Ngọc Am mảnh ao có diện tích là 5x13,3m (bà Liên đi tây không chứng kiến việc mua bán đất). Việc mua bán có hàng xóm chứng nhận và ký. Khi đó đất ông Am đã nhận đủ, nhưng ông Am, bà Liên vẫn nợ 01 chỉ vàng đến bây giờ mẹ anh vẫn sang đòi nhưng ông Am không trả (1 chỉ vàng trị giá 8,8m đất). Trong tờ giao kèo mua bán, bố anh có ghi rõ phần còn lại tiếp giáp công trình phụ nhà anh Chung (chủ nhà). Năm 1991, bà Liên vợ ông Am về và mua cổng, lối đi chung bên nhà ông Quang, ông Tuấn (là bố đẻ của anh Vũ Toàn Trung), ông Toàn và ông Thăng. Năm 1988, ông Am, bà Liên xây nhà hết đất và giáp với công trình phụ theo đúng mốc giới giao kèo, vì xây hết đất nên ông Am không được mở cửa sổ, không lối đi. Hai nhà đã sử dụng và sống như vậy đến năm 2013 nhà anh Chính mới sửa chữa nhà. Khi nhà anh xây nhà, bà Liên đã hăm dọa và gửi đơn kiện đến Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm năm 2015. Nhà anh cũng làm đơn phản tố hủy sổ đỏ nhà bà Liên năm 2018. Năm 2019, bà Liên sang nhà anh, cầu xin anh rút đơn phản tố để bà bán rẻ và bán nhanh cho anh Vũ Toàn Trung. Hai bên cùng thỏa thuận rút đơn, hòa giải và không kiện cáo nhau nữa - Đất nhà ai nhà đấy vẫn sử dụng như từ năm 1986 đến nay, theo mốc giới nhà bà Liên đã xây hết đất. Nhà anh ở từ năm 1980, bán cho bà Liên năm 1986, bà Liên lại bán cho ông Trung năm 2019, anh có ý kiến như sau: Bà Liên bán cho ông Trung nhà đất phải theo giấy tờ hợp pháp, có nguồn gốc và giấy tờ của Tòa án thành phố; Về mốc giới, anh Trung mua của bà Liên năm 2019 thì đòi đất và mốc giới với bà Liên; Nhà anh vẫn ở từ năm 1980 đến nay, có hàng xóm làm chứng; Nhà anh không mua bán đất cát hay mốc giới gì với anh Trung nên anh không liên quan đến vụ án này.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Chị Nguyễn Thúy Hạnh ủy quyền cho chị Vũ Hương Giang: Có ý kiến với nội dung thống nhất với ý kiến trình bày của anh Vũ Toàn Trung

- Ông Nguyễn Thế Chung; Bà Vương Thị Huyên và chị Nguyễn Phương Ngọc đều ủy quyền cho chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh tham gia tố tụng.

- Chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh trình bày: Chị không mua bán đất với nhà anh Trung, vì vậy không liên quan gì đến yêu cầu khởi kiện. Phần diện tích đất tranh chấp (5 đến 6m2) như nguyên đơn trình bày không nằm trong sổ đỏ của anh Trung, mà diện tích đất này thuộc quyền sở hữu của bố chị - ông Nguyễn Thế Chung. Ngày 10/10/1998, bố chị đã cho chị mảnh đất trong đó có phần diện tích đang tranh chấp (Thể hiện trong Giấy giao kèo do bố chị viết năm 1998). Việc cho đất này do bố chị viết tay, có chữ ký làm chứng của mẹ chị là bà Vương Thị Huyên và người làm chứng là em chị - anh Nguyễn Thế Vương Chính. Giấy giao kèo này không qua xác nhận của chính quyền địa phương và chị cũng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2013 chị đã phá công trình phụ sát nhà bà Liên để xây nhà trọ, xây 04 tầng trên tổng diện tích 40,35m2, chị hiện vẫn đang sử dụng, cho thuê trọ. Sổ đỏ đứng tên bà Liên do chính quyền cấp sai so với “Giấy giao kèo” mua bán đất giữa bố chị và ông Trần Ngọc Am (chồng bà Liên) năm 1986, có 03 người làm chứng. Khi bà Liên kiện đòi đất, ông Quang (bác của anh Vũ Toàn Trung) là người làm chứng trong việc bố chị bán đất cho ông Am có xác nhận đấy là đất của bố chị. Trên thực tế, chị được biết bà Liên đã bán 5-6m2 đất cho hàng xóm (chị không nhớ tên) với giá 90 triệu đồng. Trong khi đó, năm 1986 bà Liên mua đất của bố chị với diện tích là 5x13m = 65m2, nay sổ đỏ là 69m2. Việc anh Trung thiếu đất như thế nào thì anh Trung đòi bà Liên, gia đình chị không liên quan. Bà Liên có nói với chị, bà Liên bán nhà cho anh Trung chứ không bán đất theo sổ đỏ. Đồng thời, ngày 07/4/2021, chị Hạnh có đơn xin vắng mặt trong quá trình Tòa án giái quyết và xét xử.

Tại bản án sơ thẩm số 67/2023/DS-ST ngày 17/8/2023 của Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội đã xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của anh Vũ Toàn Trung. Buộc anh Nguyễn Thế Vương Chính có trách nhiệm thanh toán trả cho anh Vũ Toàn Trung giá trị 1,2m2 đất, tương đương số tiền 90.000.000đ (Chín mươi triệu đồng).

2. Giành quyền khởi kiện cho chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh về yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của anh Vũ Toàn Trung trong một vụ kiện khác khi chị Hạnh có yêu cầu.

3. Bác các yêu cầu khác của đương sự.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm ngày 29/8/2023 ông Vũ Toàn Trung có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm số 67/2023/DS-ST ngày 17/8/2023 của Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Đề nghị ông Nguyễn Thế Vương Chính trả lại phần diện tích đất đã lấn chiếm cho gia đình ông.

Ngày 26/8/2023 ông Nguyễn Thế Vương Chính có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm thẩm số 67/2023/DS-ST ngày 17/8/2023 của Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Đề nghị Tòa án hủy bản án sơ thẩm với lý do gia đình ông không mua bán đất của gia đình ông Vũ Toàn Trung, nên không có trách nhiệm trả đất hay tiền.

Tại phiên tòa hôm nay Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo.

Bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Các đương sự thống nhất xác nhận diện tích các bên đang tranh chấp có các điểm giới hạn như Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định, cụ thể là các điểm M30,M31,42,41,40,M30 và ngoài các tài liệu chứng cứ đã nộp cho Tòa án ra thì không còn tài liệu chứng cứ nào khác để nộp cho Tòa án và đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội trình bày quan điểm và đề xuất hướng giải quyết vụ án:

Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã chấp hành đúng quy định của pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án từ thủ tục thụ lý vụ án, mở phiên tòa và tại phiên tòa xét xử phúc thẩm. Tại phiên tòa, đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Sau khi tóm tắt nội dung vụ án và phân tích nội dung vụ án, đại diện Viện kiểm sát có quan điểm: căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ xét thấy không có cơ sở để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các đương sự. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

Về án phí: các đương sự phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.