Bản án 54/2026/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình tố tụng tại Tòa án, nguyên đơn ông Lê Tân M trình bày: Ông M và bà D từng là vợ chồng, đã ly hôn theo quy định pháp luật vào năm 2024. Quá trình chung sống, ông M và bà D có tài sản chung là 01 căn nhà cấp IV và các phần kiến trúc đi kèm nhà nằm trên phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 712,8m2 thuộc 01 phần thửa 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau. Tại thời điểm ly hôn, ông M và bà D tự thỏa thuận tài sản với nhau nên không yêu cầu Tòa án giải quyết, cụ thể vào ngày 23/6/2024 tại trụ sở ấp L, thị trấn H, huyện H, tỉnh Bạc Liêu (nay là ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau) ông M và bà D có thống nhất cho mẹ con bà D cùng với ông quản lý, sử dụng căn nhà tranh chấp và phần nền đất gắn liền với nhà. Tuy nhiên, sau đó một thời gian bà D thay ổ khóa cửa không cho ông vào ở, trong khi ông không có chỗ ở khác nên nay ông không đồng ý theo thỏa thuận nữa. Phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 712,8m2 thuộc 01 phần thửa 236, tờ bản đồ số 4 tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau là tài sản riêng của ông không có tranh chấp. Ông M và bà D bắt đầu chung sống với nhau từ khoảng năm 2011, có đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật vào tháng 12 năm 2018. Căn nhà tranh chấp được xây dựng vào khoảng tháng 02 năm 2018 với số tiền khoảng 300.000.000 đồng, do hai vợ chồng cùng gom tiền lại mua, trong đó ông bỏ ra khoảng 30.000.000 đồng.

Nay ông M yêu cầu Tòa án chia tài sản chung của ông M và bà D là căn nhà cấp IV và các công trình đi kèm theo hướng buộc bà D và các con của bà D trả lại căn nhà tranh chấp cho ông quản lý, sử dụng, ông sẽ hoàn trả lại toàn bộ giá trị căn nhà và các công trình phụ đi kèm theo giá trị định giá là 199.580.336 đồng cho bà D.

- Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa bị đơn bà Dương Thị Ngọc D trình bày: Từ tháng 11 năm 2011 bà D và ông M bắt đầu chung sống với nhau tại ấp V, xã V, tỉnh Cà Mau tại nhà của bà D mua vào năm 2006. Từ năm 2011 đến năm 2018, ông M không đưa bất cứ khoản tiền nào cho bà mà ngược lại bà còn nuôi ông M ăn uống, mua quần áo, thờ cúng ông bà của ông M. Trong thời gian sống với bà D, ông M năn nỉ bà D cất nhà bên phần đất của ông M tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau để ở vì ông M sợ khi ở nhà bên ấp V lỡ bà D chết trước ông M thì sợ con riêng của bà D đuổi ông M đi. Ông M hứa cho bà D phần đất tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau này nhưng không đi sang tên, chỉ hứa miệng. Đến tháng 02 năm 2018, bà D và ông M mới bắt đầu cất căn nhà tranh chấp hiện nay, lúc bắt đầu cất 2 nhà là đất ao đìa, bà D là người đắp đất để cất nhà, bỏ ra nhiều đợt tiền để xây dựng căn nhà tổng cộng bao nhiêu thì bà không nhớ rõ, ông M chỉ bỏ ra 30.000.000 đồng để góp vào xây dựng. Đến ngày 10/4/2018, nhà xây xong, bà D và ông Mai D1 vô ở. Đến 12/2018, bà D và ông M mới đăng ký kết hôn. Quá trình chung sống từ tháng 3 năm 2021, ông M không đưa tiền sinh hoạt gì cho bà mà chỉ đi ăn chơi nên đến năm 2024 bà xin ly hôn với ông M và đã được Tòa án xử cho ly hôn. Tại thời điểm ly hôn, bà D và ông Mai T thỏa thuận với nhau về tài sản.

Nay ông M khởi kiện yêu cầu Tòa án chia tài sản chung là căn nhà cấp IV và các công trình đi kèm tranh chấp nêu trên thì bà D không đồng ý, vì căn nhà tranh chấp là tài sản riêng của bà D. Bà D yêu cầu ông M giao cho bà quản lý, sử dụng toàn bộ căn nhà và phần đất diện tích 712,8m2 thuộc một phần thửa số 236, tờ bản đồ số 4 (Thửa 274, tờ bản đồ số 7) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau do phần đất này lúc về cất nhà ông M đã hứa cho bà và quá trình chung sống với bà mọi chi phí đều do bà chi trả.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Bùi Trung V, ông Bùi Sum H1 đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng ông V và ông H1 không có ý kiến phản hồi đối với yêu cầu của nguyên đơn cũng không có mặt tham gia tố tụng tại Tòa án trong suốt quá trình Tòa án giải quyết vụ án nên không có lời khai. Từ nội dung trên, tại Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 105/2026/HNGĐ-ST ngày 25 tháng 5 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Cà Mau đã quyết định:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Tân M về việc yêu cầu chia tài sản chung sau khi ly hôn là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau.

2. Xác định căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau là tài sản chung của ông Lê Tân M và bà Dương Thị Ngọc D.

3. Bà Dương Thị Ngọc D được hưởng toàn bộ giá trị căn nhà tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau.

4. Giao cho ông Lê Tân M được quyền sở hữu và quản lý, sử dụng và các quyền về tài sản theo quy định pháp luật đối với căn nhà tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau.

5. Buộc ông Lê Tân M có trách nhiệm thanh toán cho bà Dương Thị Ngọc D toàn bộ giá trị tài sản tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại 3 ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau với số tiền 199.580.336 đồng (bằng chữ: Một trăm chín mươi chín triệu năm trăm tám mươi nghìn ba trăm ba mươi sáu đồng).

Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

6. Buộc bà Dương Thị Ngọc D, ông Bùi Trung V, ông Bùi Sum H1 có trách nhiệm giao trả tài sản tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau cho ông Lê Tân M.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định pháp luật.

- Ngày 26/5/2026 bị đơn bà Dương Thị Ngọc D kháng cáo: Bà D không đồng ý phân chia tài sản theo yêu cầu của nguyên đơn, đề nghị sửa án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn thay đổi yêu cầu kháng cáo đề nghị sửa án sơ thẩm theo hướng giao toàn bộ căn nhà và các công trình phụ cho bị đơn được sở hữu, quản lý và sử dụng và bị đơn sẽ hoàn trả cho nguyên đơn giá trị tài sản nguyên đơn được hưởng theo quy định pháp luật.

Quan điểm của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn: Đề nghị chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm theo hướng giao toàn bộ căn nhà và các công trình phụ cho bị đơn được sở hữu, quản lý và sử dụng gắn liền diện tích đất và bị đơn sẽ hoàn trả cho nguyên đơn giá trị tài sản nguyên đơn được hưởng theo quy định pháp luật.

Quan điểm Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tại phiên tòa:

- Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý đến khi xét xử phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, các đương sự cũng đã chấp hành đúng các quy định.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án hôn nhân và gia đình số 105/2026/HNGĐ-ST ngày 25 tháng 5 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Cà Mau.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa phúc thẩm; sau khi nghị án. Hội đồng xét xử nhận định: 4

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Dương Thị Ngọc D; giữ nguyên Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 105/2026/HNGĐ-ST ngày 25 tháng 5 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Cà Mau.

Căn cứ khoản 1 Điều 28; khoản 1 Điều 35; điểm a, c khoản 1 Điều 39; Điều 91; Điều 92; Điều 157; Điều 158; Điều 184; khoản 2 Điều 227; Điều 228; Điều 271; Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 33; Điều 59 của Luật Hôn nhân và gia đình;

Căn cứ Điều 213 Bộ luật Dân sự;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12; điểm b khoản 5 khoản 7; Điều 27; Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Tân M về việc yêu cầu 7 chia tài sản chung sau khi ly hôn là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau.

2. Xác định căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau là tài sản chung của ông Lê Tân M và bà Dương Thị Ngọc D.

3. Bà Dương Thị Ngọc D được hưởng toàn bộ giá trị căn nhà tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau.

4. Giao cho ông Lê Tân M được quyền sở hữu và quản lý, sử dụng và các quyền về tài sản theo quy định pháp luật đối với căn nhà tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau.

5. Buộc ông Lê Tân M có trách nhiệm thanh toán cho bà Dương Thị Ngọc D toàn bộ giá trị tài sản tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau với số tiền 199.580.336 đồng (bằng chữ: Một trăm chín mươi chín triệu năm trăm tám mươi nghìn ba trăm ba mươi sáu đồng).

Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

6. Buộc bà Dương Thị Ngọc D, ông Bùi Trung V, ông Bùi Sum H1 có trách nhiệm giao trả tài sản tranh chấp là căn nhà loại cấp IV và các công trình phụ đi kèm nằm trên thửa đất 236, tờ bản đồ số 4 (thửa 274, tờ bản đồ số 7 cũ) tọa lạc tại ấp L, xã H, tỉnh Cà Mau cho ông Lê Tân M. 7. Về chi phí tố tụng: Tổng chi phí tố tụng là 4.426.702 đồng ông Lê Tân M tự nguyện chịu toàn bộ. Ông M đã nộp và chi xong.

8. Về án phí:

8.1. Án phí sơ thẩm:

Ông M thuộc trường hợp người cao tuổi có đơn xin miễn nộp án phí nên được miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Dương Thị Ngọc D phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 9.979.016 đồng.

8.2. Án phí phúc thẩm: Miễn án phí phúc thẩm cho bà Dương Thị Ngọc D.

9. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có 8 quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều Điều 4, 7, 8, 34, 36 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

- Tòa phúc thẩm TANDTC THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA tại TP . (01 bản);

- VKSND tỉnh Cà Mau (01 bản);

- TAND Khu vực 7 - Cà Mau (01 bản);

- Phòng THADS Khu vực 7 - Cà Mau (01 bản);

- Các đương sự;

- Lưu HS, Tổ HCTP (02 bản).

Châu Minh Nguyệt