Bản án 273/2025/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng tháng 7/2017, Lê Xuân D và Trần Tiến D1 biết được có chủ trương cho phép khai thác thông chết, mục, gãy đổ tại khu vực rừng thông do cộng đồng Bon Bukoh quản lý nên đã đến gặp và đưa cho Nguyễn Văn M 350.000.000 đồng tại nhà của M ở Bon B, xã Đ, huyện T, tỉnh Đắk Nông, để nhờ M giúp đỡ tạo điều kiện cho khai thác.

Nguyễn Văn M sau khi nhận 350.000.000 đồng đã đưa cho Thái Hữu A 50.000.000 đồng. Nguyễn Văn M với chức năng, nhiệm vụ là Chủ tịch UBND xã Đ và Trưởng Ban lâm nghiệp xã Đ; Thái Hữu A là Kiểm lâm địa bàn và thành viên của Ban lâm nghiệp xã Đ đã lợi dụng chức vụ quyền hạn làm nhiều việc để tạo điều kiện cho Lê Xuân D, Trần Tiến D1 khai thác thông trong khu vực rừng thông do Cộng đồng Bon Bukoh quản lý, gồm: M và A đã làm tờ trình của UBND xã Đ và chỉ đạo Hà Văn H2 làm tờ trình của Ban Q để xin chủ trương cho khai thác; trực tiếp liên hệ với Ủy ban nhân dân huyện T để xin chủ trương cho khai thác; chỉ đạo Hà Văn H2 ký kết hợp đồng với Lê Xuân D, Trần Tiến D1 để khai thác thông và bán gỗ, củi thông khai thác được cho Lê Xuân D, Trần Tiến D1; cho phép Lê Xuân D, Trần Tiến D1 khai thác thông trước khi có chủ trương của Ủy ban nhân dân huyện T; xác nhận Bảng kê lâm sản nhưng không tiến hành đo đạc, kiểm tra khối lượng lâm sản thực tế khai thác; một số lâm sản có quy cách là gỗ nhưng vẫn xác nhận là củi thông. Ngoài ra, M còn ký khống các đơn xác nhận vận chuyển để Lê Xuân D, Trần Tiến D1 thuận tiện cho việc vận chuyển gỗ, củi đưa đi tiêu thụ.

Khi thực hiện việc khai thác, Lê Xuân D và Trần Tiến D1 đã tự ý thuê người ủi đường và ủi một số thông tươi thì bị Hà Văn H2 – Trưởng ban Q phát hiện. Lê Xuân D và Trần Tiến D1 đã đưa cho H2 20.000.000 đồng để H2 không xử lý vi phạm theo đúng quy định mà tiếp tục cho phép Lê Xuân D và Trần Tiến D1 ủi đường và khai thác thông. Như vậy, tổng số tiền Lê Xuân D và Trần Tiến D1 đã đưa cho Nguyễn Văn M, Thái Hữu A và Hà Văn H2 là 370.000.000 đồng.

Sau khi bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ phát hiện việc khai thác thông tươi trái phép, Lê Xuân D đã yêu cầu M trả lại cho D số tiền 300.000.000 đồng.

Cáo trạng số 14/CT- VKS – P1 ngày 18-4-2023 của Viện kiểm sát nhân tỉnh Đắk Nông truy tố Nguyễn Văn M về tội “Nhận hối lộ” quy định tại điểm c, đ khoản 2 Điều 354 của Bộ luật Hình sự; Thái Hữu A và Hà Văn H2 về tội “Nhận hối lộ” quy định tại điểm a khoản 1 Điều 354 của Bộ luật Hình sự; Trần Tiến D1 và Lê Xuân D về tội “Đưa hối lộ” quy định tại điểm đ, e khoản 2 Điều 364 của Bộ luật Hình sự.

Đối với hành vi của Trần Tiến D1 và Lê Xuân D phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” quy định tại khoản 1 Điều 232 của Bộ luật Hình sự được xét xử tại Bản án hình sự sơ thẩm số 23/2019/HS-ST ngày 07-6-2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông đã có hiệu lực pháp luật.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 31/2024/HS-ST ngày 04/7/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông quyết định:

1. Tuyên bố: Các bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A và Hà Văn H2 phạm tội “Nhận hối lộ”; các bị cáo Trần Tiến D1 và Lê Xuân D phạm tội “Đưa hối lộ”.

1.1. Áp dụng điểm c, đ khoản 2, khoản 5 Điều 354; khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Nguyễn Văn M 09 năm tù về tội “Nhận hối lộ”, tính từ ngày bị bắt thi hành án và được trừ thời gian bị bắt tạm giữ, tạm giam từ ngày 14-3-2018 đến ngày 09-10-2018. Cấm Nguyễn Văn M đảm nhiệm chức vụ trong 03 (Ba) năm tính từ ngày chấp hành xong hình phạt tù.

1.2. Áp dụng điểm a khoản 1, khoản 5 Điều 354, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Thái Hữu A 02 năm 06 tháng tù về tội “Nhận hối lộ”, tính từ ngày bị bắt đi thi hành án. Cấm Thái Hữu A đảm nhiệm chức vụ trong 03 (Ba) năm tính từ ngày chấp hành xong hình phạt tù.

1.3. Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 354, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, khoản 2 Điều 54 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Hà Văn H2 01 năm 06 tháng tù về tội “Nhận hối lộ”, tính từ ngày bị bắt đi thi hành án.

1.4. Áp dụng điểm đ, e khoản 2 Điều 364, Điều 55, Điều 56 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Lê Xuân D năm 03 năm 06 tháng tù về tội “Đưa hối lộ”; tổng hợp Bản án hình sự sơ thẩm số 26/2021/HS-ST của TAND huyện Đắk R’Lấp xử phạt bị cáo 06 năm tù về tội “Lạm dụng tím nhiệm chiếm đoạt tài sản”, Bản án hình sự sơ thẩm số 23/2019/HS-ST ngày 07-6-2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông xử phạt 02 năm tù về tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”; bị cáo phải chấp hành hình phạt của ba Bản án là 11 năm 06 tháng tù, được khấu trừ vào thời gian tạm giam từ ngày 27-4-2018 đến ngày 10-01-2019, thời hạn chấp hành hình phạt tính từ ngày bắt chấp hành hình phạt theo Bản án số 26/2021/HS-ST của Tòa án nhân dân huyện Đắk R’Lấp.

1.5. Áp dụng điểm đ, e khoản 2 Điều 364; điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Trần Tiến D1 03 (Ba) năm 03 ngày tù về tội “Đưa hối lộ” (bị cáo đã chấp hành xong hình phạt).

2. Biện pháp tư pháp: Căn cứ khoản 2 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự:

Truy thu nộp ngân sách nhà nước: 20.000.000đ của Hà Văn H2 (được khấu trừ vào số tiền 10.000.000 đồng H2 đã tự nguyện nộp theo Biên lai thu tiền số: 005156 ngày 15-3-2019 và số 0000016 ngày 28-12-2023 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Nông ) và số tiền 300.000.000đ của Lê Xuân D.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về xử lý vật chứng khác, án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 09/7/2024, bị cáo Nguyễn Văn M kháng cáo toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm kêu oan.

Ngày 10/7/2024, bị cáo Thái Hữu A kháng cáo toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm kêu oan.

Ngày 16/7/2024, bị cáo Lê Xuân D kháng cáo toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm kêu oan.

Bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A và Lê Xuân D trình bày: Tòa án cấp sơ thẩm xét xử oan sai cho các bị cáo, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên các bị cáo không phạm tội.

Luật sư Phạm Hữu L2 trình bày: Với chức vụ là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã thì bị cáo không có trách nhiệm gì trong việc quản lý rừng cộng đồng nên không phải là chủ thể của tội nhận hối lộ. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo, tuyên các bị cáo không phạm tội.

Luật sư Nguyễn Như H5 trình bày: Khoản tiền 50.000.000 đồng bị cáo nhận của bị cáo M là bị cáo A mượn số tiền này để làm chi phí về quê. Sau đó, bị cáo A giới thiệu cho vợ chồng bị cáo M bán được đất nên vợ chồng bị cáo M đã cho bị cáo khoản tiền này. Do đó, đây là giao dịch dân sự không liên quan gì đến việc nhận hối lộ, nên đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo, tuyên bị cáo không có tội.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Đơn kháng cáo của các bị cáo hợp lệ, đúng quy định về thời hạn. Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng.

- Về nội dung: Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử và xử phạt các bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A và Lê Xuân D là có căn cứ và đúng quy định pháp luật. Các bị cáo này kháng cáo kêu oan nhưng không cung cấp được chứng cứ mới chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của các bị cáo nên đề nghị Hội đồng xét xử bác toàn bộ kháng cáo đối với các bị cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án và việc tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Đối với Nguyễn Văn M và Lê Xuân D cho rằng số tiền 350.000.000 đồng đã giao nhận giữa Lê Xuân D, Trần Tiến D1 và Nguyễn Văn M là tiền thuê đất trồng khoai lang và quản lý trồng rừng để sau này khai thác. Đồng thời Nguyễn Văn M còn cho rằng với chức vụ chủ tịch thì bị cáo không có chức năng nhiệm vụ trong việc quản lý bảo vệ rừng cộng đồng là không có căn cứ. Bởi lẽ,

Tại khoản 3 Điều 38 Luật bảo vệ phát triển rừng năm 2004 quy định Trách nhiệm bảo vệ rừng của Ủy ban nhân dân các cấp:

“3. Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn có trách nhiệm:

a) Hướng dẫn, chỉ đạo việc thực hiện pháp luật, chính sách, chế độ của Nhà nước về quản lý, bảo vệ, khai thác rừng trong phạm vi địa phương mình;

b) Chỉ đạo các thôn, bản và đơn vị tương đương xây dựng và thực hiện quy ước bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn phù hợp với quy định của pháp luật;

c) Phối hợp với các lực lượng kiểm lâm, công an, quân đội, tổ chức lực lượng quần chúng bảo vệ rừng trên địa bàn; phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hành vi xâm phạm, hủy hoại rừng;

d) Tổ chức tuyên truyền, giáo dục pháp luật về bảo vệ rừng; hướng dẫn nhân dân thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, huy động các lực lượng chữa cháy rừng trên địa bàn;

đ) Tổ chức quản lý, bảo vệ rừng và có kế hoạch trình Uỷ ban nhân dân cấp trên đưa rừng vào sử dụng đối với những diện tích rừng Nhà nước chưa giao, chưa cho thuê;

e) Hướng dẫn nhân dân thực hiện quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng, sản xuất lâm nghiệp - nông nghiệp - ngư nghiệp kết hợp, làm nương rẫy, định canh, thâm canh, luân canh, chăn thả gia súc theo quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng đã được phê duyệt;

g) Kiểm tra việc chấp hành pháp luật, chính sách, chế độ về quản lý, bảo vệ rừng đối với tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn trên địa bàn; xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng theo quy định của pháp luật.

4. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp dưới chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp trên, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ khi để xảy ra phá rừng, cháy rừng ở địa phương”.

Tại khoản 4 Điều 19 của Nghị định số 23/2006/NĐ-CP ngày 03-3-2006 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, quy định: “Phương án giao rừng, cho thuê rừng do Ủy ban nhân dân cấp xã lập có sự tham gia của đại diện các đoàn thể và đại diện nhân dân các thôn trong cấp xã và phải được Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt”. Hơn nữa, Quy ước quản lý bảo vệ và phát triển rừng bon Bu Koh, xã Đ ban hành kèm theo Quyết định số: 387/QĐ-UBND ngày 01-4-2010 của UBND huyện T (chưa sửa đổi, bổ sung và thay thế) khoản 1 Điều 10 quy định: “Toàn bộ diện tích rừng đã giao cho cộng đồng quản lý tuyệt đối không được phân chia cho các hộ trong cộng đồng; không được phép mua bán, sang nhượng; không được chặt phá rừng để lấy đất bán”. Như vậy, các bị cáo cho rằng số tiền 350.000.000 đồng đã giao nhận giữa Lê Xuân D, Trần Tiến D1 và Nguyễn Văn M là tiền thuê đất là không có căn cứ và không đúng với các tình tiết khách quan của vụ án.

Đồng thời, các tài liệu chứng cứ trong hồ sơ thể hiện quá trình thực hiện trồng lại rừng trong khu vực rừng thông do Cộng đồng bon Bukoh quản lý vào năm 2017, Nguyễn Văn M khai đã sử dụng 45.500.000đ trong số tiền 200.000.000đ Lê Xuân D, Trần Tiến D1 đưa để chi phí trồng rừng gồm thuê nhân công; chi trả tiền ăn, nước uống; thuê vận chuyển cây giống; thuê người phát dọn và xịt thuốc cỏ. Ngoài ra, M còn khai M chi 6.000.000đ mua dao cuốc, 28.000.000đ mua máy khoan hố trồng cây và 9.800.000đ, máy phát cỏ phục vụ trồng rừng nhưng không cung cấp được tài liệu chứng minh. Mặt khác, tại Biên bản phiên tòa ngày 21/4/2022, bị cáo M khai dùng số tiền 200.000.000đ của bị cáo Lê Xuân D và Trần Tiến D1 để cất nhà. Như vậy tội phạm hoàn thành khi bị cáo thực hiện hành vi nhận tiền và đạt được “sự thỏa thuận” giữa người nhận và người đưa hối lộ, trên cơ sở căn cứ vào giá trị của “của đưa hối lộ”. Việc sau khi nhận tiền hối lộ, Nguyễn Văn M quản lý, sử dụng số tiền này như thế nào không ảnh hưởng đến hành vi phạm tội của Nguyễn Văn M.

Do đó, việc sau này Nguyễn Văn M, Thái Hữu A thay đổi lời khai và cho rằng số tiền 50.000.000đ M đưa cho A là trả công môi giới chuyển nhượng đất là không có cơ sở.

Về phía Thái Hữu A tham mưu lập tờ trình của Ủy ban nhân dân xã Đ gửi Ủy ban nhân dân huyện T, Hạt kiểm lâm huyện T xin chủ trương khai thác, tận dụng củi thông khô, mục, gãy đổ trong khu vực rừng thông do Cộng đồng bon Bukoh quản lý và được bán củi thông cho đơn vị khai thác để có kinh phí dọn rừng, trong khi theo quy định thì phải bán đấu giá các sản phẩm tận thu này và tuy biết việc Lê Xuân D, Trần Tiến D1 tổ chức khai thác thông trước khi có chủ trương của Ủy ban nhân dân huyện T nhưng không lập biên bản vi phạm, không yêu cầu dừng khai thác; Đồng thời xác nhận vào Bảng kê lâm sản nhưng không tiến hành kiểm tra khối lượng lâm sản thực tế khai thác; thống nhất với Nguyễn Văn M, Hà Văn H2, Lê Xuân D về khối lượng khai thác chỉ để cân đối sao cho Lê Xuân D và Ban Q không phải thanh toán tiền cho nhau; Tuy bảng kê lâm sản do Thái Hữu A, Lê Xuân D cùng lập có quy cách lâm sản là gỗ nhưng A vẫn xác nhận là củi để phù hợp với chủ trương của Ủy ban nhân dân huyện T về việc khai thác tận dụng củi thông và để thuận tiện cho Lê Xuân D, Trần Tiến D1 vận chuyển.

Trong quá trình khai thác, Lê Xuân D và Trần Tiến D1 đã tự ý thuê người ủi đường và ủi một số thông tươi thì bị Hà Văn H2 – Trưởng ban Q phát hiện. Lê Xuân D và Trần Tiến D1 đã đưa cho H2 20.000.000 đồng để H2 không xử lý vi phạm theo đúng quy định mà tiếp tục cho phép ủi đường và khai thác thông.

Vì các lẽ trên.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 355, Điều 348 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015;

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, quy định quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A và Lê Xuân D, giữ nguyên bản án sơ thẩm đối với phần bị kháng cáo.

2. Tuyên bố: Các bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A phạm tội “Nhận hối lộ”, bị cáo Lê Xuân D phạm tội “Đưa hối lộ”.

2.1. Áp dụng điểm c, đ khoản 2, khoản 5 Điều 354; khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Nguyễn Văn M 09 năm tù về tội “Nhận hối lộ”, tính từ ngày bị bắt thi hành án và được trừ thời gian bị bắt tạm giữ, tạm giam từ ngày 14-3-2018 đến ngày 09-10-2018. Cấm Nguyễn Văn M đảm nhiệm chức vụ trong 03 (Ba) năm tính từ ngày chấp hành xong hình phạt tù.

2.2. Áp dụng điểm a khoản 1, khoản 5 Điều 354, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Thái Hữu A 02 năm 06 tháng tù về tội “Nhận hối lộ”, tính từ ngày bị bắt đi thi hành án. Cấm Thái Hữu A đảm nhiệm chức vụ trong 03 (Ba) năm tính từ ngày chấp hành xong hình phạt tù.

2.3. Áp dụng điểm đ, e khoản 2 Điều 364, Điều 55, Điều 56 của Bộ luật Hình sự, xử phạt Lê Xuân D năm 03 năm 06 tháng tù về tội “Đưa hối lộ”; tổng hợp Bản án hình sự sơ thẩm số 26/2021/HS-ST của TAND huyện Đắk R’Lấp xử phạt bị cáo 06 năm tù về tội “Lạm dụng tím nhiệm chiếm đoạt tài sản”, Bản án hình sự sơ thẩm số 23/2019/HS-ST ngày 07-6-2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông xử phạt 02 năm tù về tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”; bị cáo phải chấp hành hình phạt của ba Bản án là 11 năm 06 tháng tù, được khấu trừ vào thời gian tạm giam từ ngày 27-4-2018 đến ngày 10-01-2019, thời hạn chấp hành hình phạt tính từ ngày bắt chấp hành hình phạt theo Bản án số 26/2021/HS-ST của Tòa án nhân dân huyện Đắk R’Lấp.

3. Biện pháp tư pháp: Căn cứ khoản 2 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự:

Truy thu nộp ngân sách nhà nước: 20.000.000đ của Hà Văn H2 (được khấu trừ vào số tiền 10.000.000 đồng H2 đã tự nguyện nộp theo Biên lai thu tiền số: 005156 ngày 15-3-2019 và số 0000016 ngày 28-12-2023 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Nông ) và số tiền 300.000.000đ của Lê Xuân D.

4. Về án phí:

4.1. Án phí hình sự sơ thẩm: Các bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A, Lê Xuân D phải chịu mỗi bị cáo 200.000 đồng

4.2. Án phí hình sự phúc thẩm: Các bị cáo Nguyễn Văn M, Thái Hữu A, Lê Xuân D phải chịu mỗi bị cáo 200.000 đồng.

5. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

6. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.