Bản án 246/2021/DS-PT — Tranh chấp đất đai

NỘI DUNG VỤ ÁN

Tại đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn Đỗ Thị Lộc và người đại diện theo ủy quyền trình bày:

Gia đình bà Đỗ Thị Lộc có một mảnh đất tại khu vực Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng có diện tích 2 sào, 06 thước, phía trước mặt giáp nhà ông Cạnh nay là ông Kính, phía Đông giáp nhà ông Thắng, phía tây giáp đường vào khu ao Lão. Nguồn gốc thửa đất của bà Lộc xuất phát là do gia đình ông Ngư vay tiền của gia đình bà Lộc số tiền 2.188.000 đồng (Hai triệu một trăm tám mươi tám nghìn đồng). Đồng thời hai bên thỏa thuận, đến ngày 06/02/1993 nếu gia đình ông Ngư không trả tiền sẽ nhượng lại mảnh đất 02 sào, 06 thước tại khu vực Suối Me cho gia đình bà Lộc. Thỏa thuận này được lập thành biên bản là giấy biên nhận ngày 14/01/1993, phía gia đình bà Lộc có ông Hoàng Minh Sơn (Hoàng Thanh Sơn) con trai của bà Lộc đại diện đứng tên ký. Sau ngày 06/02/1993, gia đình ông Ngư không trả được tiền nên đã chuyển nhượng diện tích đất nêu trên cho gia đình bà Lộc. Việc chuyển nhượng diện tích đất nêu trên được UBND xã Vạn Thắng và đại diện Hợp tác xã là ông Nguyễn Văn Á xác nhận, ghi trực tiếp lên giấy biên nhận của hai bên. Ngoài ra ngày 03/6/2019, ông Nguyễn Văn Á cũng có giấy xác nhận ông Hoàng Văn Ngư đã chuyển nhượng diện tích đất nêu trên cho gia đình bà Lộc là đúng. Ngày 22/3/2002, gia đình bà Lộc làm giấy phân chia tài sản. Diện tích đất trên được chia cho bà Hoàng Thị Mai con gái bà Lộc ½, còn lại ½ bán để lấy tiền làm nhà cho ông Hoàng Văn Hùng con trai bà Lộc. Tuy nhiên chưa có điều kiện làm nhà nên gia đình bà Lộc chưa bán diện tích đất nêu trên mà tiếp tục quản lý, sử dụng. Việc gia đình bà Lộc quản lý, sử dụng diện tích đất nêu trên có sự xác nhận của các hộ dân xung quanh. Ngày 15/02/2018, gia đình bà Lộc chuyển nhượng diện tích đất nêu trên cho anh Hoàng Văn Mạnh (Việc chuyển nhượng có giấy tờ viết tay giữa hai bên). Từ ngày gia đình bà Lộc chuyển nhượng đất cho anh Mạnh đến nay thì gia đình ông Ngư cùng các thành việc khác trong gia đình liên tục đến phá hoại tài sản trên đất và hành hung, không cho gia đình bà Lộc đến sử dụng khu đất. Từ năm 2018 đến nay, gia đình ông Ngư ngang nhiên sử dụng, đào xới và làm thay đổi hiện trạng thửa đất làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của gia đình bà Lộc. Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bà Lộc, đề nghị Tòa án xem xét buộc gia đình ông Hoàng Văn Ngư phải trả lại diện tích đất tại khu vực Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng cho gia đình bà Đỗ Thị Lộc.

Bị đơn Hoàng Văn Ngư khai: Trong năm 1993, tôi có vay của anh Hoàng Thanh Sơn một số tiền để làm ăn không may bị thua lỗ đến đầu tháng 6/2018, qua công tác hòa giải của xã Vạn Thắng, tôi có nhận nợ của anh Hoàng Thanh Sơn số tiền 2.188.000 đồng cả gốc và lãi thành 100.000.000 đồng. Gia đình tôi đã trả đủ số tiền 100.000.000 đồng cho bà Lê Thị Thanh là vợ ông Sơn (ông Sơn chết năm 2002), Bà Lộc không liên quan gì đến việc vay nợ giữa tôi và ông Sơn, nay bà Lộc khởi kiện đòi diện tích đất nêu trên, tôi không đồng ý.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Thị Suất khai: Tôi là vợ ông Ngư, năm 1993, tôi không biết việc ông Ngư vay tiền của ông Sơn. Sau khi ông Sơn chết, bà Thanh là vợ ông Sơn đến đòi tiền thì tôi mới biết năm 1993 ông Ngư vay của ông Sơn 03 chỉ vàng, tính cả lãi là 2.188.000 đồng. Vì không có điều kiện trả nợ nên gia đình tôi đã khất bà Thanh đến ngày 12/6/2018 sẽ trả tiền cho bà Thanh. Nay gia đình tôi đã trả hết nợ cho bà Thanh là vợ ông Sơn, khi vay tiền chồng tôi là ông Ngư không thế chấp đất cho ông Sơn. Diện tích đất tại khu vực Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng, gia đình tôi sử dụng ổn định từ khi mua đến nay. Nay bà Lộc khởi kiện đòi diện tích đất này là không có căn cứ.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Lê Thị Thanh khai: Tôi với ông Hoàng Thanh Sơn có quan hệ vợ chồng nhưng ông Sơn đã chết năm 2002. Ông Sơn là con trai cả của bà Đỗ Thị Lộc. Năm 1992, chồng tôi ông Sơn có làm ăn kinh tế với ông Hoàng Văn Ngư, cụ thể là thầu đầm nuôi cá tại thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng, khi hai bên làm ăn thì ông Ngư không có vốn, ông Sơn đã bỏ vốn ra để ông Ngư cùng làm, ông Sơn và ông Ngư làm được mấy năm thì bị thua lỗ. Chồng tôi và ông Ngư ngồi lại quyết toán tiền với nhau thì ông Ngư còn nợ ông Sơn 2.188.000 đồng, đến ngày 14/01/1993 ông Ngư có viết 01 giấy biên nhận với nội dung có nợ chồng tôi số tiền nêu trên, trong giấy biên nhận này có nói đến việc nếu ông Ngư không trả được tiền thì phải nhượng lại cho chồng tôi là ông Sơn diện tích đất 2 sào, 06 thước tại khu vực Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng. Mục đích viết ông Ngư nhượng lại đất là để ông Ngư có ý thức trả tiền cho ông Sơn. Sau khi không trả được tiền thì ông Ngư cũng không chuyển nhượng đất, diện tích đất nêu trên ông Ngư vẫn sử dụng ổn định và thực hiện nghĩa vụ người sử dụng đất từ năm 1993 đến nay. Nay bà Lộc khởi kiện đòi ông Ngư phải trả diện tích đất nêu trên, tôi có ý kiến như sau:

- Số tiền 2.188.000 đồng ông Sơn cho ông Ngư vay năm 1992 (Viết giấy biên nhận ngày 14/01/1993) là tài sản chung của tôi và ông Sơn, không liên quan đến bà Lộc.

- Ông Sơn không có mục đích lấy đất của ông Hoàng Văn Ngư.

- Bà Lộc không có quyền khởi kiện vụ án này.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Hoàng Thị Thu Thủy và Hoàng Thị Phương Thúy thể hiện quan điểm: Không biết gì về việc bố là ông Hoàng Thanh Sơn cho ai vay tiền, mọi việc trong gia đình hiện nay do mẹ là bà Lê Thị Thanh quyết định, nếu hai chị được quyền lợi gì trong vụ án này sẽ nhường hết cho bà Thanh.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Hoàng Thị Mai khai: Ngày 14/01/1993, ông Hoàng Văn Ngư có vay của gia đình chúng tôi số tiền 2.188.000 đồng, ông Ngư có thỏa thuận đến hạn hết ngày 06/02/1993 nếu ông Ngư không trả được nợ sẽ đồng ý nhượng lại mảnh đất 2 sào 6 thước tại khu vực Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng cho anh Hoàng Thanh Sơn anh trai của chúng tôi (đã mất năm 2002). Tuy nhiên bản chất của việc nhượng lại là nhượng lại cho gia đình chúng tôi vì anh Sơn không phải là người cho vay tiền. Số tiền 2.188.000 đồng là tiền của cả gia đình chúng tôi cho ông Ngư vay, anh Sơn chỉ là người đứng tên thay cho gia đình chúng tôi trên giấy tờ vay, chuyển nhượng năm 1993. Từ thời điểm năm 1993 đến thời điểm gia đình chúng tôi chuyển nhượng mảnh đất cho anh Hoàng Văn Mạnh, gia đình chúng tôi vẫn sử dụng ổn định mảnh đất trên và không có bất cứ tranh chấp nào với gia đình ông Hoàng Văn Ngư, gia đình ông Ngư không có bất cứ hành động nào thể hiện việc đòi lại mảnh đất. Do đó ngày 22/3/2002 bố tôi Hoàng Văn Hòe và mẹ Đỗ Thị Lộc đã họp gia đình để phân chi diện tích đất tại khu vực Suối Me cho chúng tôi với nội dung như sau: “ Mảnh đất có diện tích 2 sào 6 thước tại khu vực Suối Me,thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng chia cho con gái Hoàng Thị Mai một nửa, một nửa còn lại đế bán tập trung tiền cộng lại với tiền của con trai Hoàng Minh Sơn (3.000.000 đồng), con trai Hoàng Văn Dũng (3.000.000 đồng) và số tiền của bố Hoàng Văn Hòe để làm nhà ở ngoài Bàn Giàn cho con trai Hoàng Văn Hùng”. Khi tiến hành họp gia đình, tất cả các thành viên trong gia đình chúng tôi đều có mặt đầy đủ bao gồm con trai, con gái, con dâu (gồm cả bà Lê Thị Thanh vợ anh Sơn). Tuy nhiên bố mẹ chúng tôi chỉ để các con trai và con gái ký vào giấy phân chia đất, còn con dâu, con rể đã có chồng, vợ đại diện ký tên xác nhận và có xác nhận của UBND xã Vạn Thắng.

Như vậy có thể khẳng định số tiền 2.188.000 đồng mà anh Sơn cho ông Ngư vay là tiền của cả gia đình, không phải tiền riêng của cá nhân anh Sơn, do đó anh Sơn mới đồng ý với việc phân chia đất của bố mẹ. Tôi khẳng định diện tích đất 2 sào 6 thước tại khu vực Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng là tài sản chung của gia đình, không thuộc tài sản riêng của bất cứ thành viên nào trong gia đình kể cả anh Sơn.

Anh Hoàng Văn Dũng có quan điểm: Gia đình anh Cho ông Ngư vay 2.188.000 đồng với thỏa thuận không trả được tiền thì ông Ngư nhượng lại thửa đất. Sau đó gia đình anh đã sử dụng thửa đất này. Nay sẩy ra tranh chấp với gia đình ông Ngư anh nhất trí với ý kiến của mẹ anh.

* Tại biên bản định giá tài sản ngày 11/8/2020 Hội đồng định giá tài sản đã tiến hành định giá đất như sau:

- 01 thửa đất gồm ba thửa đất số 842; 847 và 846 gộp lại có diện tích là 400m2. Giá đất thời điểm tháng 8/2020 như sau: 400m2 x 750.000 đồng/m2 = 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng), trên đất không có tài sản, cấy cối nào có giá trị.

Bản án dân sự sơ thẩm số 95/2021/DSST ngày 31/12/2021của Tòa án nhân dân huyện Ba Vì đã xử:

Chấp nhận đơn yêu cầu khởi kiện của bà Đỗ Thị Lộc

1. Xác định thửa đất 400m2 tại thôn La xuyên xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Hà Nội là của gia đình bà Đỗ Thị Lộc từ ngày 06/02/1993.

2. Buộc Ông Hoàng Văn Ngư phải trả lại cho gia đình bà Lộc thửa đất 400m2 tại thôn La Xuyên xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Hà Nội.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, quyền kháng cáo và quyền thi hành án cho các đương sự.

Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi

kiện, bị đơn giữ nguyên kháng cáo; các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

* Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm:

Về thủ tục tố tụng:Tại cấp phúc thẩm Hội đồng xét xử, Thẩm phán và thư ký đã tiến hành tố tụng theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Về nội dung: Sau khi phân tích đề nghị Tòa án hoãn phiên tòa để xác định sự chênh lệch giữa diện tích hiện trạng và diện tích Tòa án sơ thẩm đã tuyên.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa, căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét đơn kháng cáo của ông Ngư, bà Thanh được làm trong thời hạn luật định nên hợp lệ về hình thức.

Về nguồn gốc thửa đất diện tích 2 sào 6 thước tại thôn La xuyên, xã Vạn Thắng huyện Ba Vì Trước đây là của gia đình ông Ngư. Ngày 14/01/1993 ông Hoàng Văn Ngư có vay của gia đình ông Hoàng Thanh Sơn 2.188.000 đồng, hạn trả đến hết ngày 06/02/1993, nếu không trả được tiền, ông Ngư xin nhượng lại thửa đất này, (giấy biên nhận có xác nhận của UBND xã Vạn Thắng). Xét thấy đây là thỏa thuận tự nguyện của các bên đương sự; thỏa thuận này được xác lập trước ngày 15/10/1993 (ngày Luật đất đai năm 1993 có hiệu lực pháp luật). Căn cứ Điều 697, Điều 699, Điều 700, Điều 701, Điều 702 Bộ luật dân sự năm 2005; mục 2.2 Nghị quyết số 02 ngày 10/2/2004 thì thỏa thuận này có giá trị thi hành đối với các bên.

Thực tế, do gia đình ông Ngư đã không trả tiền cho gia đình ông Sơn nên gia đình bà Lộc sử dụng diện tích đất này theo thỏa thuận của hai bên từ năm 1993 đến năm 2017, có sự xác nhận của được UBND xã Vạn Thắng và đại diện Hợp tác xã là ông Nguyễn Văn Á, bà Hoàng Thị Sang, ông Bùi Văn Thơm, bà Phùng Thị Hiên là những người cùng thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng.

Bà Thanh cho rằng số tiền 2.188.000 đồng là của vợ chồng bà không liên quan đến gia đình bà Lộc, còn phía bà Lộc cho rằng số tiền cho ông Ngư vay là của gia đình bà. Xét Giấy biên nhận ngày 14/1/1993 người cho vay thể hiện chỉ một mình ông Sơn (con trai bà Lộc) ký nhưng tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cha mẹ ngày 22/3/2002 thể hiện nội dung thửa đất mua của ông Ngư là của cả gia đình bà Lộc mua và chia cho bà Mai một nửa. một nửa bán để làm nhà, lúc này ông Sơn còn sống cùng ký vào biên bản (có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã Vạn Thắng). Tại phiên tòa bà Thanh cũng thừa nhận có cuộc họp này, thời điểm đó bà Thanh không có ý kiến gì. Như vậy ý kiến trình bà Lộc, bà Mai, ông Hùng, ông Dũng, bà Anh về việc số tiền cho ông Ngư vay là của gia đình là có căn cứ.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ, lời trình bầy của các đương sự có đầy đủ cơ sở để xác định thửa đất diện tích 2 sào 6 thước tại thôn La Xuyên thuộc quyền sử dụng của gia đình bà Lộc. Do vậy yêu cầu khởi kiện của bà Lộc được chấp nhận.

Tuy nhiên, do Tòa án cấp sơ thẩm chỉ tiến hành xem xét thẩm, định giá mà không đo đạc phần đất có tranh chấp nên theo yêu cầu của gia đình ông Hoàng Văn Ngư Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tiến hành thẩm định, định giá lại phần đất đất tranh chấp vào ngày 30/5/2022. Hiện trạng toàn bộ thửa đất có diện tích là 732,9m2. Đơn khởi kiện, bà Lộc yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng đất của gia đình bà đối với thửa đất diện tích 2 sào 6 thước ở khu Suối Me, thôn La Xuyên, xã Vạn Thắng nhưng bản án sơ thẩm tuyên gia đình ông Ngư chỉ phải trả cho gia đình bà Lộc 400m2 là không đúng hiện trạng, không có căn cứ và làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự. Do vậy, cần sửa bản án sơ thẩm về phần này.

Năm 2018 gia đình bà Lộc bán thửa đất này nên đã sảy ra tranh chấp với gia đình ông Ngư, bà Thanh đã một mình hòa giải với gia đình ông Ngư nhận 100.000.000đ. Xét thấy, việc bà Thanh tự định đoạt tài sản của chung của cả gia đình gia đình bà Lộc mà chưa được sự đồng ý của các đồng sở hữu, sử dụng đất là không đúng quy định của pháp luật. Bà Thanh và ông Ngư không yêu cầu giải quyết về số tiền này, nên nếu bà Thanh và ông Ngư tranh chấp về số tiền 100.000.000đồng nếu đủ căn cứ sẽ giải quyết bằng một vụ án dân sự khác.

* Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Hoàng Văn Ngư và bà Đỗ Thị Lộc là người cao tuổi nên được miễn tiền án phí sơ thẩm. Hoàn trả bà Đỗ Thị Lộc số tiền tạm ứng án phí 300.000đồng đã nộp.

* Về án phí dân sự sơ thẩm: Do sửa bản án sơ thẩm nên các đương sự có đơn kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ vào Điều 26, 35, 39, 147, 227, 228 Bộ Luật Tố tụng Dân sự. Điều 697, Điều 699, Điều 700, Điều 701, Điều 702 Bộ luật dân sự năm 2005; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Sửa bán án sơ thẩm số 95/2021/DS-ST ngày 31/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Ba Vì;

Xử:

Chấp nhận đơn yêu cầu khởi kiện của bà Đỗ Thị Lộc

1. Xác định thửa đất 732,9m2 tại thôn La xuyên xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Hà Nội là của gia đình bà Đỗ Thị Lộc.

2. Buộc ông Hoàng Văn Ngư phải trả lại cho gia đình bà Lộc thửa đất 732,9m2 tại thôn La Xuyên xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Hà Nội (Sơ đồ thửa đất kèm theo bản án).

3. Về án phí:

* Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Hoàng Văn Ngư và bà Đỗ Thị Lộc là người cao tuổi nên được miễn tiền án phí sơ thẩm. Hoàn trả bà Đỗ Thị Lộc số tiền tạm ứng án phí 300.000đồng đã nộp theo biên lai số AG/2010/000938 ngày 20/6/2019 tại Chi cục Thi hành án huyện Ba Vì.

* Về án phí dân sự sơ thẩm: Do sửa bản án sơ thẩm nên các đương sự có đơn kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả ông Hoàng Văn Ngư số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000 đồng đã nộp theo biên lai số AA/2020/0059968 ngày 18/01/2022, Hoàn trả bà Lê Thị Thanh số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000 đồng đã nộp theo biên lai số AA/2020/0059967 ngày 18/01/2022 tại Chi cục Thi hành án huyện Ba Vì.

Trường hợp bản án, quyết định của tòa án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Án xử công khai phúc thẩm, có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án./.

CÁC THẨM PHÁN

HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa

Lê Thanh Bình