Quyết định 46/2024/DS-GĐT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là bà Đỗ Thị L trình bày:

Gia đình bà có một mảnh đất diện tích 2 sào, 6 thước tại khu vực Suối Me, thôn L, xã Vạn Thắng. Nguồn gốc mảnh đất này do gia đình ông Hoàng Văn N chuyển nhượng cho gia đình bà. Gia đình ông N vay của gia đình bà số tiền 2.188.000đ, có lập Giấy biên nhận ngày 14/01/1993, hai bên thỏa thuận đến ngày 06/02/1993 nếu gia đình ông N không trả tiền sẽ nhượng lại thửa đất trên cho gia đình bà. Sau ngày 06/02/1993, do không trả được tiền nên gia đình ông N đã chuyển nhượng diện tích nêu trên cho gia đình bà, việc chuyển nhượng được UBND xã Vạn Thắng, ông Nguyễn Văn Á là đại diện Hợp tác xã xác nhận, ký vào giấy biên nhận.

Ngày 22/3/2002, gia đình bà làm giấy phân chia tài sản là thửa đất nêu trên, ½ diện tích đất chia cho bà Hoàng Thị M (con gái bà), còn lại ½ bán để lấy tiền làm nhà cho ông Hoàng Văn H (con trai bà). Tuy nhiên, do chưa có điều kiện làm nhà nên gia đình bà chưa bán diện tích đất trên mà tiếp tục quản lý, sử dụng. Ngày 15/02/2018, gia đình bà chuyển nhượng diện tích đất nêu trên cho anh Hoàng Văn M, việc chuyển nhượng có giấy tờ viết tay. Từ thời điểm gia đình bà chuyển nhượng đất cho anh M, gia đình ông Nliên tục đến phá hoại tài sản trên đất, hành hung và không cho gia đình bà đến sử dụng khu đất. Từ năm 2018 đến nay, gia đình ông N sử dụng, đào xới và làm thay đổi hiện trạng thửa đất làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của gia đình bà. Nay bà đề nghị Tòa án xem xét, buộc gia đình ông N phải trả lại diện tích đất trên cho gia đình bà.

Bị đơn là ông Hoàng Văn N trình bày:

Năm 1993, ông vay của ông Hoàng Thanh S (con trai bà L) một số tiền để làm ăn nhưng bị thu lỗ; đến đầu tháng 6/2018 ông nhận nợ của ông S số tiền 2.188.000đ cả gốc và lãi thành 100.000.000đ. Gia đình ông đã trả đủ tiền cho bà Lê Thị T (vợ ông S, ông S chết năm 2002). Bà L không liên quan đến việc vay nợ giữa ông và ông S. Ông không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà L.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Bà Nguyễn Thị S trình bày: Bà là vợ của ông N, bà không biết việc ông N vay tiền của ông S. Sau khi ông S chết, bà T đến đòi tiền thì bà mới biết năm 1993 ông N vay của ông S 3 chỉ vàng, tính cả lãi là 2.188.000đ. Gia đình bà đã trả hết tiền cho bà T, khi vay tiền ông N không thế chấp đất cho ông S. Gia đình bà sử dụng ổn định diện tích đất tranh chấp tại khu vực S, thôn L, xã Vạn Thắng từ khi mua cho đến nay. Bà L khởi kiện đòi diện tích này là không có căn cứ.

Bà Lê Thị T trình bày: Bà là vợ của ông S (con trai bà L), ông S chết năm 2002. Năm 1992 ông S có làm ăn kinh tế với ông N. Do ông N không có vốn nên ông S bỏ vốn ra để ông N cùng làm nhưng bị thua lỗ. Ông S và ông N quyết toán với nhau, ông N còn nợ ông S 2.188.000đ. Ngày 14/01/1993 ông N viết giấy biên nhận với nội dung có nợ ông S số tiền nêu trên, nếu ông N không trả được tiền thì phải nhượng lại cho ông S diện tích 2 sào, 6 thước tại khu vực S, thôn L, xã Vạn Thắng. Mục đích viết ông N nhượng lại đất là để ông N có ý thức trả tiền cho ông S. Sau khi không trả được tiền thì ông N cũng không chuyển nhượng đất, diện tích đất nêu trên ông N vẫn sử dụng ổn định và thực hiện nghĩa vụ đóng thuế từ năm 1993 đến nay. Số tiền 2.188.000đ ông S cho ông N vay năm 1992 là tài sản chung của vợ chồng bà, không liên quan đến bà L; ông S không có mục đích lấy đất của ông N; bà L không có quyền khởi kiện.

Bà Hoàng Thị M trình bày: Ngày 14/01/1993 ông N vay của gia đình bà số tiền 2.188.000đ. Ông N thỏa thuận đến hết ngày 06/02/1993 không trả tiền sẽ đồng ý nhượng lại mảnh đất nêu trên cho anh S. Tuy nhiên bản chất là nhượng lại cho gia đình bà vì anh S không phải là người cho vay tiền. Số tiền 2.188.000đ là tiền của gia đình cho ông N vay, ông S chỉ là người đứng tên thay cho gia đình trên giấy tờ vay, chuyển nhượng năm 1993. Từ năm 1993 đến khi gia đình bà chuyển nhượng mảnh đất cho anh Hoàng Văn M, gia đình bà sử dụng ổn định, không có tranh chấp với gia đình ông N. Do đó, ngày 22/3/2002 bố mẹ bà là ông Hoàng Văn H, bà Đỗ Thị L đã họp gia đình để phân chia diện tích đất nêu trên, nội dung : ½ đất chia cho bà, ½ đất còn lại bán và cộng với tiền của anh S, anh D, bố mẹ để làm nhà ở cho anh H. Khi họp gia đình, tất cả các thành viên trong đó có bà T có mặt, nhưng chỉ có con trai và con gái ký vào giấy phân chia đất, có xác nhận của UBND xã Vạn Thắng. Bà khẳng định diện tích đất nêu trên là tài sản chung của gia đình bà, không phải là tài sản riêng của ai, kể cả anh S.

Anh Hoàng Văn D trình bày: Nhất trí với trình bày của bà L.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 95/2021/DS-ST ngày 31/12/2021, Tòa án nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Đỗ Thị L.

2. Xác định thửa đất 400m2 tại thôn L, xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội là của gia đình bà L từ ngày 06/02/1993.

3. Buộc ông N phải trả lại cho gia đình bà L thửa đất 400m2 tại thôn L, xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định án phí, quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 06/01/2022, ông N có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.

Ngày 12/01/2022, bà T có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 246/2021/DS-PT ngày 14/7/2022, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội quyết định: Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 95/2021/DS-ST ngày 31/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Đỗ Thị L.

Xác định thửa đất 732,9m2 tại thôn L, xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội là của gia đình bà L.

Buộc ông Hoàng Văn N phải trả lại cho gia đình bà L thửa đất 732,9m2 tại thôn L, xã Vạn Thắng, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội (có sơ đồ thửa đất kèm theo bản án).

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định án phí.

Ngày 03/11/2022, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội nhận đơn khiếu nại của ông Hoàng Văn N đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xem xét bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại Quyết định kháng nghị số 16/2024/KN-DS ngày 04/7/2024, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 246/2021/DS-PT ngày 14/7/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm hủy bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và Bản án dân sự sơ thẩm số 95/2021/DS-ST ngày 31/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội chấp nhận kháng nghị của Chánh án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 337; Điều 342; khoản 3 Điều 343; Điều 345 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị số 16/2024/KN-DS ngày 04/7/2024 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 246/2021/DS-PT ngày 14/7/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và Bản án dân sự sơ thẩm số 95/2021/DS-ST ngày 31/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội về vụ án “Đòi tài sản” giữa nguyên đơn là bà Đỗ Thị L với bị đơn là ông Hoàng Văn N; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị S, ông Hoàng Văn D, ông Hoàng Văn H (đã chết – người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông H là bà Nguyễn Thị A), bà Lê Thị T, chị Hoàng Thị Phương Th, chị Hoàng Thị Thu Th, bà Hoàng Thị M.

3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

4. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng xét xử giám đốc thẩm ra quyết định.