Bản án 22/2026/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, các tài liệu có trong hồ sơ, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Theo nội dung đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện ông Tăng Đức A và người đại diện theo ủy quyền của ông Đức A trình bày:

Ông Tăng Đức A có quyền sử dụng đất diện tích 6.029 m2, loại đất lúa, thửa đất 40, tờ bản đồ 71 tọa lạc tại đường T, khu V, phường Ô, TP . theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ CN07462 cấp ngày 13/11/2023 mang tên Tăng Đức A. Năm 2023 ông Tăng Đức A làm hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất một phần diện tích đất lúa tại thửa 40 sang đất ở và sang đất cơ sở S. Hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất đã được Ủy ban nhân dân quận Ô cũ tiếp nhận giải quyết cho chuyển mục đích, đã được đo đạc có Mảnh trích đo địa chính số 558 ngày 06/12/2023 xác định vị trí diện tích xin chuyển mục đích 200 m2 đất ODT và 2.841,8 m2 đất SKC.

Trong quá trình làm hồ sơ thì ngày 22/01/2024 có Quyết định 434/QĐ-XPHC của Chủ Tịch Ủy ban nhân dân quận Ô (cũ) có nội dung xử phạt ông Tăng Đức A 45.000.000 đồng và buộc lập thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Sau đó ông Tăng Đức A đã nộp tiền phạt và tiếp tục làm thủ tục xin chuyển mục đích sử dụng đất, nhưng hồ sơ không được xem xét giải quyết đúng theo thời gian mà bị kéo dài hơn một năm từ tháng 02/2024 đến ngày 01/7/2025 khi có sự phân cấp chính quyền hai cấp, hồ sơ vẫn chưa được giải quyết. Ông Tăng Đức A tiếp tục làm đơn yêu cầu giải quyết hồ sơ thì đến ngày 22/9/2025 biết được và buộc ông Tăng Đức A phải nhận lại toàn bộ hồ sơ theo Văn bản 750/UBND ngày 28/08/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Ô, thành phố Cần Thơ về việc trả lại toàn bộ hồ sơ xin chuyển mục đất sử dụng đất của ông Tăng Đức A.

Việc Ủy ban nhân dân phường Ô trả lại toàn bộ hồ sơ không giải quyết là hành vi vi phạm hành chính. Trong khi vị trí đất xin chuyển mục đích sử dụng phù hợp quy hoạch, là thuộc trường hợp được phép chuyển mục đích theo quy định pháp luật. Đồng thời xin chuyển mục đích sử dụng đất là để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, nhằm đóng góp một phần lợi ích cho xã hội ở địa phương thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Ô cần tạo điều kiện thuận lợi tốt nhất cho ông Tăng Đức A, nhưng hồ sơ không được giải quyết.

Do vậy, nay ông Tăng Đức A khởi kiện đến Tòa án với yêu cầu giải quyết: Buộc Chủ Tịch Ủy ban nhân dân phường Ô, thành phố Cần Thơ nhận hồ sơ và giải quyết hồ sơ cho xin chuyển mục đích sử dụng đất của ông Tăng Đức A đối với diện tích 200 m2 đất LUC xin chuyển mục đích sang đất ở (ODT) và diện tích 2.841,8 m2 đất LUC xin chuyển mục đích sang đất cơ sở S (SKC), thuộc thửa đất 40, tờ bản đồ 71, tọa lạc tại đường T, khu V, phường Ô, thành phố Cần Thơ, theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ CN07462 cấp ngày 13/11/2023.

Đại diện Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Ô trình bày:

I. Về tình trạng pháp lý của thửa đất và nghĩa vụ của người sử dụng đất

Theo hồ sơ địa chính, ông Tăng Đức A được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 40, tờ bản đồ số 71, diện tích 6.029 m², với mục đích sử dụng đất là đất chuyên trồng lúa nước.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 121 của Luật Đất đai 2024, việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa sang mục đích khác phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Đồng thời, khoản 1 Điều 31 của Luật Đất đai 2024 quy định người sử dụng đất có nghĩa vụ sử dụng đất đúng mục đích, đúng ranh giới thửa đất và chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai.

Như vậy, trong thời gian chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, ông Tăng Đức A có nghĩa vụ sử dụng đất đúng mục đích là đất trồng lúa nước theo Giấy chứng nhận đã được cấp.

II. Về hành vi sử dụng đất sai mục đích và xây dựng công trình trái phép

Qua kiểm tra thực tế của cơ quan chuyên môn, xác định tại phần diện tích đất xin chuyển mục đích đã tồn tại các công trình xây dựng gồm khung thép, mái tôn và sàn bê tông. Các công trình này được xác định đã được xây dựng từ năm 2020.

Tại thời điểm xây dựng các công trình này, thửa đất vẫn là đất chuyên trồng lúa nước và chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Do đó, việc xây dựng công trình và sử dụng đất vào mục đích sản xuất phi nông nghiệp khi chưa được phép là hành vi sử dụng đất không đúng mục đích, thuộc hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 3 Điều 11 của Luật Đất đai 2024.

Đối với hành vi vi phạm này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Ô (cũ) đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Tăng Đức A theo quy định của Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Quyết định xử phạt đã áp dụng:

Hình thức xử phạt chính: phạt tiền;

Biện pháp khắc phục hậu quả: buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.

III. Về việc không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Sau khi nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính, ông Tăng Đức A đã thực hiện nghĩa vụ nộp tiền phạt theo quy định.

Tuy nhiên, ông Tăng Đức A không thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, cụ thể là không khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm theo yêu cầu của quyết định xử phạt.

Không những vậy, qua các đợt kiểm tra tiếp theo của cơ quan chuyên môn, xác định tại thửa đất còn phát sinh thêm các công trình xây dựng mới, trong đó có phần diện tích công trình xây dựng ngoài phạm vi diện tích xin chuyển mục đích sử dụng đất, với tổng diện tích vi phạm bổ sung là 539,4 m².

Hành vi tiếp tục xây dựng công trình sau khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính thể hiện rõ việc không chấp hành quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và tiếp tục duy trì tình trạng vi phạm pháp luật đất đai.

IV. Về điều kiện xem xét hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 121 của Luật Đất đai 2024, việc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất phải căn cứ vào:

Kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

Nhu cầu sử dụng đất của người sử dụng đất;

Và việc tuân thủ các quy định của pháp luật đất đai.

Trong vụ việc này, mặc dù phần diện tích xin chuyển mục đích có thể phù hợp với kế hoạch sử dụng đất của địa phương, nhưng người sử dụng đất đang trong tình trạng vi phạm pháp luật đất đai chưa được khắc phục.

Theo nguyên tắc quản lý đất đai, cơ quan nhà nước không thể xem xét giải quyết thủ tục hành chính nhằm hợp thức hóa các công trình được xây dựng trái phép trên đất lúa.

V. Nhận định về bản chất của yêu cầu khởi kiện

Từ toàn bộ diễn biến vụ việc có thể thấy: Các công trình đã được xây dựng từ nhiều năm trước khi nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất;

Sau khi bị xử phạt vi phạm hành chính, người khởi kiện không khắc phục hậu quả;

Thậm chí còn tiếp tục xây dựng thêm các công trình mới.

Như vậy, yêu cầu buộc cơ quan nhà nước phải giải quyết hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất trong trường hợp này thực chất là nhằm hợp thức hóa tình trạng vi phạm pháp luật đất đai đã và đang tồn tại.

Nếu chấp nhận yêu cầu này, sẽ dẫn đến hệ quả làm mất đi hiệu lực của các quyết định xử phạt vi phạm hành chính và làm suy giảm hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai.

VI. Quan điểm và đề nghị

Pháp luật đất đai được ban hành nhằm bảo đảm việc quản lý, sử dụng đất đai đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.

Nếu những trường hợp đã vi phạm pháp luật đất đai nhưng vẫn được giải quyết thủ tục hành chính để hợp thức hóa hiện trạng vi phạm, thì các quy định của pháp luật đất đai sẽ không còn giá trị răn đe và công tác quản lý Nhà nước về đất đai sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Do đó, việc cơ quan Nhà nước chưa xem xét giải quyết hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất khi người sử dụng đất chưa khắc phục vi phạm pháp luật đất đai là hoàn toàn có căn cứ pháp luật và phù hợp với nguyên tắc quản lý đất đai.

Vì vậy, Ủy ban nhân dân phường Ô đề nghị Hội đồng xét xử bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện, nhằm bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật và giữ vững hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai theo quy định của Luật Đất đai 2024.

Tại bản án hành chính sơ thẩm số: 03/2026/HC-ST ngày 26 tháng 5 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 – Cần Thơ.

Căn cứ khoản 1 Điều 31; 31a; 157; 158; 205; 206 Luật Tố tụng Hành chính; Điều 121, 139 Luật đất đai 2024;

Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Tăng Đức A.

Buộc Chủ Tịch Ủy ban nhân dân phường Ô, thành phố Cần Thơ nhận hồ sơ và giải quyết hồ sơ cho xin chuyển mục đích sử dụng đất của ông Tăng Đức A đối với diện tích 200 m2 đất LUC chuyển mục đích sang đất ở (ODT) và diện tích 2.841,8 m2 đất LUC chuyển mục đích sang đất cơ sở S (SKC), thuộc thửa đất 40, tờ bản đồ 71, tọa lạc tại đường T, khu V, phường Ô, thành phố Cần Thơ, theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ CN07462 cấp ngày 13/11/2023.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo theo quy định.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 16/6/2026, người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Ô nộp đơn kháng toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm hủy hoặc sửa bản án sơ thẩm số 03/2026/HC-ST ngày 26 tháng 5 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 – Cần Thơ, theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Tăng Đức A.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Người kháng cáo giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ phát biểu quan điểm:

Về tố tụng, từ khi thụ lý đến khi đưa vụ án ra xét xử Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký, đương sự đã tiến hành đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Về nội dung: đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 241 của Luật Tố tụng hành chính, không chấp nhận kháng cáo của người bị kiện, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Án phí hành chính phúc thẩm: Người kháng cáo phải chịu theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính;

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Ô.

Giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm số 03/2026/HC-ST, ngày 26/5/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 – Cần Thơ. Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Tăng Đức A.

Buộc Chủ Tịch Ủy ban nhân dân phường Ô, thành phố Cần Thơ nhận hồ sơ và giải quyết hồ sơ cho xin chuyển mục đích sử dụng đất của ông Tăng Đức A đối với diện tích 200 m2 đất LUC chuyển mục đích sang đất ở (ODT) và diện tích 2.841,8 m2 đất LUC chuyển mục đích sang đất cơ sở S (SKC), thuộc thửa đất 40, tờ bản đồ 71, tọa lạc tại đường T, khu V, phường Ô, thành phố Cần Thơ, theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ CN07462 cấp ngày 13/11/2023.

2. Về án phí hành chính phúc thẩm: Người bị kiện phải chịu 300.000 đồng. Chuyển số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã tạm nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0012211 ngày 16/6/2026 của Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ thành tiền án phí. Như vậy, người bị kiện đã thực hiện xong án phí hành chính phúc thẩm.

3. Các phần quyết định khác của bản án hành chính sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị, đã có hiệu lực pháp luật khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

4. Bản án Hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.