Bản án 12/2020/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, trong quá trình thu thập chứng cứ và tại phiên tòa hôm nay, chị Lại Phan Xuân Đ, đại diện nguyên đơn, trình bày:

Ngày 05 - 3 - 1996, vợ chồng ng Nguyễn Văn Ph (Nguyễn Văn Kh) và bà Lê Thị Mỹ Ng, cùng con là Nguyễn Thanh L (thời điểm này được 14 tuổi), làm Tờ giao kèo sang nhượng đất ruộng (giấy tay) chuyển nhượng cho vợ chồng nguyên đơn là ông Nguyễn Văn S, bà Đoàn Thị B B diện tích 5.000m2 đất ruộng (tọa lạc tại ấp An N, xã An K (nay là ấp An Th, xã An K) với giá 24 chỉ vàng 24K. Tờ giao kèo, ng Pha nhờ ng Trần Văn Ngh viết và bốn người cùng ký tên, ông Ngh ký tên người làm chứng. Qua hình vẽ phát họa trong Tờ giao kèo, phần đất chuyển nhượng thể hiện tại hai vị trí, một phần diện tích 4.398m2, một phần diện tích 624m2 (hai phần đất cách nhau một bờ, diện tích theo hình vẽ tổng cộng là 5.022m2). Lúc đó, ng Ph, bà Ng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Năm 1998, ng S, bà B làm giấy tay chuyển nhượng lại cho bà Nguyễn Thị L phần diện tích 4.398m2, ng Sơn và bà B chỉ còn sử dụng phần diện tích 624m2, tiếp giáp sau nhà của ng S, bà B, nên ông S, bà B san lắp, làm chuồng trại chăn nu i, trồng cây.

Năm 2002, bà Lê Thị Mỹ Ng kê khai, xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bao trùm lu n phần đất đã chuyển nhượng cho ng S, bà B (trong đó có phần bà L sử dụng) là thửa 1883, diện tích 5.559m2. Ngày 18-10-2011, bà Ng làm thủ tục chuyển nhượng, tách thửa cho bà Lệ thửa 2614/1883 diện tích 3.983m2/5559m2. Bà L đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nay là thửa 159). Phần diện tích còn lại theo Tờ giao kèo, bà Ng kh ng tách thửa chuyển nhượng cho ng S, bà B như thỏa thuận.

Sau khi tiến hành xem x t, th m định tại chỗ, đo đạc đất tranh chấp, phần đất còn lại của thửa 1883 do bà Ng đứng tên, có diện tích thực tế là 1.141,2m2, trong đó có phần ng S, bà B đã chuyển nhượng theo Tờ giao kèo (diện tích 563,9m2 tại các mốc 8-3-4-7-8); phần đất của mẹ ng S là bà Trần Thị Út B cho ông S, bà B sử dụng từ năm 1986 (diện tích 440,9m2 tại các mốc 1-2-3-8-1 và diện tích 136,4m2 tại các mốc 4-5-6-7-4, theo Trích đo). Do đó, ng S và bà B khởi kiện, yêu cầu:

1). Bà Ng, ông Ph (Kh) tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng diện tích đất 624m2 theo Tờ giao kèo ngày 05-3-1996 (qua đo đạc thực tế là 563,9m2 tại các mốc 8-3-4-7-8), thuộc một phần thửa 1883, tờ bản đồ 4, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do bà Ng đứng tên.

2). Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Uỷ ban nhân dân huyện C cấp cho bà Lê Thị Mỹ Ng, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 03832.QSDĐ/659/QĐUB ngày 24-7-2002, đối với thửa 1883, tờ bản đồ 4, diện tích 440,9m2 vị trí tại các mốc 1-2-3-8-1, và diện tích 136,4m2 vị trí tại các mốc 4-5-6-7-4 (theo Trích đo hiện trạng đất tranh chấp ngày 09-8-2018 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C) vì 02 diện tích đất trên có nguồn gốc của mẹ ng S là Trần Thị Út B cho vợ chồng ng S, bà B từ năm 1986, gia đình ng S, bà B sử dụng ổn định hơn 30 năm và đã cất nhà kiên cố, trồng cây lâu năm trên đất. Việc Uỷ ban nhân dân huyện C cấp phần đất trên cho bà Ng là sai đối tượng.

3). C ng nhận quyền sử dụng đất cho ng S, bà B đối với 02 diện tích đất trên (440,9m2 và 136,4m2).

Nguyên đơn kh ng đồng ý yêu cầu phản tố của bị đơn. Trong trường hợp phải trả lại đất cho bị đơn, nguyên đơn yêu cầu bị đơn bồi thường giá trị tài sản, c ng trình, cây trồng,…trên đất theo giá Hội đồng định giá đã định. Ngoài ra, còn yêu cầu bị đơn trả lại tiền chênh lệch giá đất thời điểm 1996 và hiện nay, số tiền 60.000.000 đồng (trên cở sở biên bản định giá tài sản ngày 22-3-2018 của Hội đồng định giá tài sản).

* Quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, trong quá trình thu thập chứng cứ và tại phiên tòa hôm nay, anh Nguyễn Thanh L, đại diện bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đại diện người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

Bị đơn kh ng đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Trước đây, bị đơn có chuyển nhượng đất cho nguyên đơn diện tích 4.000m2, kh ng phải 5.000m2, có làm giấy tay, do nguyên đơn gi . Tờ giao kèo ngày 05-3-1996 nguyên đơn nộp là giả mạo. Phần đất này, nguyên đơn đã chuyển nhượng cho bà L, sau đó, bà Ng đã tách quyền sử dụng đất cho bà L xong. Phần đất nguyên đơn tranh chấp là của bị đơn, do nguyên đơn lấn chiếm sử dụng từ 1996 (thời điểm chuyển nhượng 4.000m2), vì thời gian trên bị đơn (ông Ph) đi làm ăn xa, bà Nga là phụ n , ở nhà vì bận rộn bu n bán, nu i con nên kh ng có điều kiện canh tác, quản lý đất. Sau 07 (bảy) năm, ông Ph trở về, phát hiện đất bị lấn chiếm, ng Ph có khiếu nại nhưng kh ng được giải quyết. Hiện phần đất nguyên đơn tranh chấp do bị đơn (bà Ng) đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Bị đơn có yêu cầu phản tố: Yêu cầu nguyên đơn ng S, bà B di dời tài sản, công trình trên đất, trả đất lại cho ng Ph, bà Ng tổng diện tích 1.141,2m2: (diện tích 563,9m2, tại các mốc: 8-3-4-7-8; diện tích 440,9m2 tại các mốc 1-2-3-8-1, diện tích 136,4m2 tại các mốc 4-5-6-7-4.) Bị đơn kh ng đồng ý bồi thường giá trị tài sản, giá đất chênh lệch như nguyên đơn yêu cầu.

Trường hợp nếu nguyên đơn muốn tiếp tục sử dụng đất thì trả lại giá trị đất cho bị đơn theo giá Hội đồng định giá đã định là 55.000 đồng/m2.

Ý kiến Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn: Căn cứ Tờ giao kèo chuyển nhượng đất ruộng ngày 05-3-1996, biên bản lời khai người làm chứng Trần Văn Ngh, Biên bản gặp mặt (nhận diện) ngày 11-3-2020, gi a ng Nguyễn Văn Ph với ng Trần Văn Ngh, quá trình sử dụng đất của nguyên đơn, lời khai của nh ng người làm chứng, có đủ căn cứ chứng minh có việc chuyển nhượng đất gi a ng Ph (Kh), bà Ng cho ông S, bà Bé B. Việc chuyển nhượng này đã thực hiện xong, một bên giao đất, một bên giao vàng. Quá trình sử dụng đất của nguyên đơn ổn định từ 1986, nguyên đơn tiến hành san lắp, cải tạo, trồng cây,… kh ng ai tranh chấp. Việc Uỷ ban cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Ng năm 2002, trong khi ông S, bà B là người đang quản lý, sử dụng đất là kh ng hợp pháp, kh ng đúng đối tượng. Do đó, đề nghị Hội đồng x t xử căn cứ các Điều 129, 500, 688 Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 106, 166, 203 Luật Đất đai, Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10-8-2004 của Hội đồng Th m phán Tòa án nhân dân tối cao, đề nghị Hội đồng x t xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, bác toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn.

Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát: Th m phán, Hội đồng x t xử thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự kể từ khi thụ lý vụ án đến trước khi Hội đồng x t xử nghị án, đều đảm bảo đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Riêng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng với bên bị đơn chưa chấp hành pháp luật (vắng mặt tại phiên họp ngày 11-02-2020).

Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát về nội dung vụ án: Căn cứ Tờ giao kèo sang nhượng đất ruộng ngày 05-3-1996, lời khai người làm chứng ( ng Ngh, bà L), xác định có việc chuyển nhượng đất gi a ng Ph (Kh), bà Ng với ng S, bà B, diện tích 5.000m2, sau đó ng S, bà B đã chuyển nhượng cho bà Lệ một phần (4.398m2) và bà Ng đã sang tên, tách thửa cho bà L xong, còn lại một phần diện tích 624m2 (đo đạc thực tế 563,9m2) bà Ng chưa sang tên cho ng S, bà B. Do đó đề nghị Hội đồng x t xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về c ng nhận hợp đồng chuyển nhượng đất, cho nguyên đơn tiếp tục sử dụng diện tích đất 563,9m2 thể hiện tại các mốc 8-3-4-7-8 (theo Trích đo ngày 09-8-2018).

Việc Uỷ ban cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Ng là sai đối tượng. Căn cứ quá trình sử dụng đất của nguyên đơn, ổn định, lâu dài, kh ng có tranh chấp, đề nghị Hội đồng x t xử c ng nhận diện tích đất 440,9m2 tại vị trí các mốc 4-5-6-7-4; diện tích 136,4m2 tại vị trí các mốc 4-5-6-7-4, cho nguyên đơn tiếp tục quản lý, sử dụng.

Đối với yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Ng, Viện Kiểm sát x t thấy kh ng cần thiết, đề nghị Hội đồng x t xử kh ng chấp nhận, chỉ cần đề nghị Uỷ ban thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Ng, cấp lại cho ng S, bà B theo quy định.

Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, yêu cầu nguyên đơn di dời tài sản, c ng trình, cây trồng trả lại toàn bộ đất tranh chấp cho bị đơn là kh ng có cơ sở, bị đơn không nộp tài liệu, chứng cứ để giám định ch ký của bị đơn trong Tờ giao kèo ngày 05-3-1996, kh ng cung cấp được giấy tay chuyển nhượng diện tích 4.000m2, như trình bày của bị đơn. Do đó, đề nghị Hội đồng x t xử kh ng chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Hội đồng x t xử x t thấy:

“1…

2. Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch theo yêu cầu của một hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực.”

Tại Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10-8-2004 của Hội đồng Th m phán Tòa án nhân dân tối cao về hướng dẫn pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, h n nhân và gia đình tại Điểm b2, b3, Tiểu mục 2.3, Mục 2, Phần II, quy định:

“2.3….

a)..

b) Xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không có đầy đủ các điều kiện hướng dẫn tại điểm a, tiểu mục 2.3, mục 2 này:

b.1)…

b.3. Đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vi phạm điều kiện được hướng dẫn tại điểm a.4 và điểm a.6 tiểu mục 2.3 mục 2 này, nếu sau khi thực hiện hợp đồng chuyển nhượng bên nhận chuyển nhượng đã trồng cây lâu năm, đã làm nhà kiên cố,..và bên chuyển nhượng không phản đối và cũng không bị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính theo quy định của nhà nước về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thì Tòa án công nhận hợp đồng. ..."

Hội đồng x t xử x t thấy:

“Bảo hộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất hợp pháp của người sử dụng đất.”

Hội đồng x t xử x t thấy:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Khoản 3, Khoản 9 Điều 26, Điều 34, Khoản 1 Điều 35, Khoản 1 Điều 39, các Điều 147, 157, 165, Khoản 1 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào các Điều 30, 31 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;

Căn cứ Khoản 2 Điều 129, các Điều 166, 288, 500, 688 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ các Điều 26, Điều 166, 203 Luật Đất đai năm 2013;

Căn cứ Khoản 4 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp và quản lý án phí và lệ phí Tòa án;

Căn cứ Điểm b.3 Tiểu mục 2.3, Mục 2, Phần II Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10-8-2004 của Hội đồng Th m phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, h n nhân và gia đình;

Tuyên xử:

- Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

- Kh ng chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn.

1. C ng nhận hiệu lực của giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo Tờ giao kèo sang nhượng đất ruộng ngày 05-3-1996, gi a ng Nguyễn Văn Ph (Kh), bà Lê Thị Mỹ Ng với ng Nguyễn Văn S, bà Đoàn Thị B B.

2. Ông Nguyễn Văn S và Đoàn Thị B B được tiếp tục quản lý, sử dụng phần đất có diện tích đất 563,9m2 thể hiện tại các mốc 8-3-4-7-8; diện tích 440,9m2 thể hiện tại các mốc 1-2-3-8-1; diện tích 136,4m2 thể hiện tại các mốc 4-5-6-7-4, theo Trích đo hiện trạng đất tranh chấp ngày 09-8-2018 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C (thuộc thửa 1883, tờ bản đồ 4, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Uỷ ban nhân dân huyện C cấp cho bà Lê Thị Mỹ Ng ngày 24-7-2002.)

(Có Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 22-3-2018 và Trích đo ngày 09-8-2018 kèm theo).

3. Đề nghị Uỷ ban nhân dân huyện C thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 03832.QSDĐ/659/QĐUB cấp cho bà Lê Thị Mỹ Nga ngày 24-7-2002, thửa 1883, tờ bản đồ 4, cấp lại cho ng Nguyễn Văn S và bà Đoàn Thị B B, theo diện tích thực tế đo đạc.

4. Về án phí dân sự sơ th m:

Nguyên đơn ng Nguyên Văn S và bà Đoàn Thị B B phải liên đới chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ th m. Số tiền tạm ứng án phí ng Sơn, bà Ba đã nộp ngày 11-01-2018 theo biên lai số 02806 là 1.100.000 đồng, sau khi khấu trừ án phí phải nộp, ng Sơn, bà Ba được nhận lại 800.000 đồng tại Chi cục Thi hành án Dân sự huyện C.

Bị đơn ng Nguyễn Văn Ph, bà Lê Thị Mỹ Ng phải liên đới chịu 9.372.000 đồng án phí dân sự sơ th m. Số tiền tạm ứng án phí ng Ph, bà Ng đã nộp ngày 29-5-2019 theo biên lai số 0000091, số tiền 1.510.000 đồng, sau khi khấu trừ án phí phải nộp, ng Ph, bà Ng còn phải nộp 7.862.000 đồng án phí dân sự sơ th m.

5. Về chi phí tố tụng khác: Ông Nguyễn Văn Ph, bà Lê Thị Mỹ Ng phải liên đới chịu 3.649.000 đồng chi phí xem x t, th m định tại chỗ, đo đạc, định giá tài sản. (Nguyên đơn đã nộp xong).

Buộc ng Nguyễn Văn Ph, bà Lê Thị Mỹ Ng phải liên đới trả lại cho ông Nguyễn Văn S, bà Đoàn Thị B B số tiền 3.649.000 đồng .

6. Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả của người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án với lãi suất bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại Khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

7. Án xử c ng khai sơ th m có mặt đại diện nguyên đơn, đại diện bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đại diện người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Báo cho các đương sự biết có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Riêng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Uỷ ban nhân dân huyện C vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án theo quy định của pháp luật.

8. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.