Bản án 06/2025/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Theo Quyết định số 193/QĐ-UBND ngày 25/01/2008 của Ủy ban nhân dân tỉnh L, Công ty D Tốt được thuê đất 50 năm để sử dụng vào mục đích trồng rừng nguyên liệu tại xã C, huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn (nay là xã C, tỉnh Lạng Sơn). Ngày 10/9/2010, Công ty D ký hợp đồng vay vốn đầu tư với Ngân hàng P, quá trình vay vốn do vi phạm hợp đồng nên Ngân hàng đã khởi kiện dân sự. Tại Bản án số 06/2022/KDTM-ST ngày 31/5/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn tuyên buộc Công ty D phải trả nợ cho Ngân hàng. Do không có tiền trả nợ nên Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn đã tiến hành kê biên tài sản đồng thời bán đấu giá tài sản. Quá trình đấu giá Công ty Trách nhiệm hữu hạn X1 (viết tắt là Công ty X1) là công ty trúng đấu giá nên ngày 06/12/2023, Chi Cục Thi hành án Dân sự huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn đã ký hợp đồng mua bán tài sản với Công ty X1.

Ngày 13/7/2024, ông Nguyễn Mạnh T3 là Phó giám đốc Công ty cổ phần D trong quá trình đi kiểm tra rừng tại thôn T, xã C, huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn (nay là thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn) phát hiện các cây bạch đàn tái sinh khoảng 04 tháng tuổi trên đất của Công ty bị một số đối tượng phát, dọn, đốt gây thiệt hại nên đã gửi đơn đến Công an xã C, tỉnh Lạng Sơn để xác minh vụ việc.

Theo biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 31/7/2024 xác định: Tổng diện tích bị phát, dọn đốt thực bì có diện tích 9,2ha, có địa chỉ tại thửa đất số 97, tờ bản đồ số 02, bản đồ đất Lâm nghiệp xã C thuộc thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Trên diện tích có các cây bạch đàn đã được khai thác phần gốc, vết cắt cao cách mặt đất trung bình từ 10-30cm, đường kính gốc trung bình từ 10-20cm, những gốc cây mọc chồi đã bị phát đốt cháy hoàn toàn phần ngọn, vết phát cách mặt đất trung bình từ 4-25cm, đường kính trung bình các chồi từ 0,5-2cm. Tiến hành kiểm đếm có 6.812 gốc bạch đàn có 12.472 chồi và tổng số 5.063 gốc chưa mọc chồi, ngoài ra trên diện tích còn có các cây keo được trồng mới có chiều cao trung bình 25cm.

Tại Kết luận định giá tài sản trong Tố tụng hình sự của Hội đồng định giá tài sản trong Tố tụng hình sự huyện Đ kết luận: Tài sản định giá là 6.812 gốc bạch đàn, có 12.472 chồi bạch đàn có kích thước dưới 2cm có giá trị 112.027.000 đồng.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo khai: Khoảng tháng 6/2024, sau khi biết công ty X1 khai thác xong bạch đàn tại khu đất có địa danh Khe Láng, thuộc thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn, Chương Đức M đã bàn bạc với Vũ Văn X về việc Vũ Văn X sẽ bỏ tiền vốn đầu tư, còn Chương Đức M là người bỏ đất để trồng cây. Chương Đức M cho rằng diện tích đất mà Công Ty X1 đã khai thác cây bạch đàn là do trước đây bố của Chương Đức M là C Sau T có mua lại hồ sơ giao quyền quản lý, sử dụng rừng và đất trồng rừng của Đặng Thị H2, sinh năm 1965, trú tại thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn (nay Đặng Thị H2 đã chuyển vào Miền nam sinh sống). Sau khi thống nhất với Vũ Văn X, Chương Đức M đã liên hệ bằng điện thoại di động với Hà Thị T2 để thuê Hà Thị T2 cùng 09 người làm thuê (không rõ họ tên, lai lịch cụ thể) đến thửa đất số 91, tờ bản đồ số 02, bản đồ đất Lâm nghiệp xã C, có địa chỉ tại thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn để phát dọn, đốt thực bì, trong đó có phát dọn, đốt các gốc bạch đàn đã mọc chồi đang thuộc quyền sở hữu của Công ty X1 để trồng cây keo.

Ngày 05/7/2024, Hà Thị T2 cùng với 09 người làm thuê đến thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn gặp Chương Đức M. Tại đây, Chương Đức M sắp xếp chỗ ở cho những người này tại nhà của anh trai là Trương Đức L ở cùng thôn và thỏa thuận tiền công 350.000đồng/ngày đối với người phát bằng dao, 600.000 đồng/ngày với người phát bằng máy cầm tay. Đến khoảng 06 giờ ngày 06/7/2024, Chương Đức M dẫn Hà Thị T2 cùng 09 người công nhân lên khu đồi thuộc thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn chỉ vị trí cho những người này phát, dọn, đốt. Quá trình phát dọn, đốt diễn ra trong khoảng 04 ngày trên diện tích 9,2ha, sau đó những người làm thuê này tiếp tục tiến hành trồng Keo tại vị trí đã phát dọn thực bì. Tại phiên tòa, bị cáo thừa nhận hành vi của mình là sai và vi phạm pháp luật. Về trách nhiệm bồi thường dân sự bị cáo đã tác động gia đình đến gặp đại diện hợp pháp của bị hại để bồi thường số tiền 15.000.000 đồng. Đối với chiếc điện thoại OPPO Reno.no6 bị thu giữ là chiếc điện thoại bị cáo đã sử dụng liên lạc với Hà Thị T2 để trao đổi, thỏa thuận việc thuê phát dọn thực bì khu đất có chồi cây bạch đàn của Công ty X1, bị cáo không có ý kiến gì chiếc điện thoại bị thu giữ và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét theo quy định của pháp luật.

Đại diện hợp pháp của bị hại trình bày trong quá trình điều tra như sau: Ngày 06/12/2023 Công ty X1 có ký hợp đồng mua bán tài sản số 07/HĐMBTS với Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn thông qua bán đấu giá. Tài sản mua bán là toàn bộ cây keo, cây bạch đàn do Công ty D Tốt trồng trên diện tích 160ha tại thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Đối với số chồi cây bạch đàn bị chặt phá phía Công ty yêu cầu bồi thường và xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật. Theo đơn yêu cầu xét xử vắng mặt phía bị hại thể hiện giữa Công ty và đại diện gia đình bị cáo đã thống nhất thỏa thuận bồi thường với số tiền là 15.000.000 đồng, phía Công ty không yêu cầu bị cáo phải bồi thường gì thêm và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Người làm chứng bà Hà Thị T2 trình bày trong quá trình điều tra là: Khoảng tháng 7/2024 Chương Đức M liên lạc với bà thông qua số điện thoại để thỏa thuận về việc thuê người phát dọn thực bì tại khu đất ở thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Ngày 06/7/2024 bà cùng 09 người làm thuê đến gặp Chương Đức M và được Chương Đức M đưa đến thửa đất tại thôn T, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Hiện trạng khu đất bà được Chương Đức M thuê phát dọn gồm cây cỏ, cây bụi và các gốc bạch đàn đã khai thác có chồi bạch đàn mọc cao khoảng từ 10-80cm, đường kính dưới 02cm, mỗi gốc cây bạch đàn có nhiều chồi mọc lên, có nhiều cành lá cây bạch đàn đã khô. Bà và những người làm thuê chỉ làm theo sự chỉ đạo của Chương Đức M, không biết tài sản trên đất thuộc sở hữu của ai. Sau khi phát dọn và đốt thực bì xong Hà Thị T2 và 09 người làm thuê cùng đã nhận được tiền công theo như thỏa thuận.

Người làm chứng Vũ Văn X trình bày tại biên bản lấy lời khai ngày 12/6/2025 thể hiện: Đầu năm 2024 Vũ Văn X và Chương Đức M bàn bạc trồng cây tại xã C, tỉnh Lạng Sơn, trong đó, Vũ Văn X là người bỏ tiền đầu tư phát dọn thực bì, tiền cây giống còn Chương Đức M là người cho đất để trồng cây, tiền thuê người chăm sóc cây hai bên chia đôi. Lợi nhuận từ việc trồng cây hai bên chia đôi. Đối với thửa đất mà Chương Đức M thuê người phát dọn cây bạch đàn của Công ty X1, Vũ Văn X không trực tiếp tham gia vào quá trình phát dọn thực bì nên không biết tài sản trên đất là của ai.

Người làm chứng Trương Đức L trình bày tại biên bản lấy lời ngày 13/6/2025 là: Khoảng đầu tháng 7/2024, Chương Đức M có cho những người làm thuê ở tại nhà cũ của Trương Đức L nhưng Trương Đức L không được hưởng lợi gì từ việc cho người làm thuê của Chương Đức M ở nhờ. Đồng thời Trương Đức L cũng không biết việc Chương Đức M thuê người chặt, phát cây bạch đàn của Công ty X1.

Tại bản Cáo trạng số 01/CT-VKSLS-KV5 ngày 14 tháng 7 năm 2025 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5, tỉnh Lạng Sơn truy tố bị cáo Chương Đức M về tội Hủy hoại tài sản theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 178 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5, tỉnh Lạng Sơn vẫn giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo như cáo trạng đã nêu và đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố bị cáo Chương Đức M phạm tội Hủy hoại tài sản. Đề nghị áp dụng điểm b khoản 2 Điều 178, điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 50, Điều 65 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Chương Đức M từ 02 (hai) năm 03 (ba) tháng đến 02 (hai) năm 09 (chín) tháng tù cho hưởng án treo. Ấn định thời gian thử thách từ 04 (bốn) năm 06 (sáu) tháng đến 05 (năm) năm đối với bị cáo. Về hình phạt bổ sung: Bị cáo không có tài sản, thu nhập không ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo. Về xử lý vật chứng: Đề nghị áp dụng điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự tuyên tịch thu sung quỹ Nhà nước đối với chiếc điện thoại OPPO Reno.no6 Z5G, là chiếc điện thoại mà bị cáo đã sử dụng liên quan đến hành vi phạm tội. Bị cáo là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn nên đề nghị xem xét miễn án phí cho bị cáo.

Người bào chữa cho bị cáo vắng mặt tại phiên tòa, tại bản Luận cứ bảo vệ cho bị cáo gửi đến Tòa án, nội dung thể hiện như sau: Về tội danh và khung hình phạt nhất trí với Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5, tỉnh Lạng Sơn truy tố bị cáo Chương Đức M về tội Hủy hoại tài sản theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 178 Bộ luật Hình sự. Về nguyên nhân phạm tội xuất phát từ việc Chương Đức M cho rằng khu đất có tài sản bị hủy hoại là đất của ông bà để lại và do gia đình sử dụng nhưng do không rõ về tranh chấp pháp lý liên quan đến Công ty X1 nên bị cáo đã thuê người phát dọn, trồng cây keo với mục đích phát triển kinh tế, không xuất phát từ ý thức cố ý hủy hoại tài sản của người khác. Mặt khác do Công ty X1 từ khi trúng đấu giá không thực hiện đo đạc ranh giới rõ ràng, tài sản đã khai thác không quản lý, không chăm sóc, do đó Chương Đức M không có động cơ, mục đích hủy hoại mà chỉ nhằm phát dọn đất để canh tác. Về tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình tố tụng Chương Đức M đã tác động gia đình đến thỏa thuận, bồi thường khắc phục hậu quả tài sản bị thiệt hại cho bị hại với số tiền 15.000.000 đồng, bị hại đồng ý và không yêu cầu gì thêm; bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bản thân bị cáo được Ban thường vụ tỉnh đoàn Lạng Sơn tặng bằng khen do có thành tích xuất sắc trong chiến dịch mùa hè xanh nên bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm b, s, v khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bị hại xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo và bản thân Chương Đức M là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Chương Đ không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 52 Bộ luật hình sự. Về nhân thân: Chương Đức M có hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn, bố mẹ cao tuổi không còn khả năng lao động, vợ không có việc làm ổn định, 02 con còn nhỏ, do đó M là lao động duy nhất của gia đình, bên cạnh đó Chương Đức M có nhân thân tốt ngoài lần phạm tội này luôn chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, chưa có tiền án, tiền sự, phạm tội lần đầu, trình độ học vấn thấp 8/12 nên nhận thức pháp luật còn hạn chế, không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 2 Điều 178, điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 50, Điều 65 Bộ luật Hình sự xử phạt bị cáo mức án thấp nhất mà đại diện Viện kiểm sát đề nghị và cho hưởng án treo. Về hình phạt bổ sung: Chương Đức M không có thu nhập ổn định, không có tài sản riêng có giá trị, không đảm nhiệm chức vụ nên đề nghị không áp dụng hình phạt bổ sung. Về trách nhiệm dân sự: Đề nghị ghi nhận sự thỏa thuận bồi thường số tiền 15.000.000 đồng giữa bị cáo và bị hại. Về án phí: Đề nghị miễn án phí cho bị cáo do bị cáo sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn. Về vật chứng: Đề nghị xử lý theo quy định của pháp luật.

Bị cáo không có ý kiến tranh luận. Lời nói sau cùng bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho hưởng án treo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

17] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5- Lạng Sơn về tội danh, mức hình phạt và các nội dung khác của vụ án là phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo đã gây ra và các quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Đối với quan điểm của người bào chữa cho bị cáo Chương Đức M, nội dung nào phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử thì được chấp nhận, nội dung nào không phù hợp thì không được chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 178; điểm a khoản 1 Điều 47; Điều 50; điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, 2, 5 Điều 65 của Bộ luật Hình sự.

Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 106; khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136; Điều 291; Điều 292; Điều 293; Điều 331; Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Chương Đức M phạm tội Hủy hoại tài sản.

2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Chương Đức M 02 (hai) năm 09 (chín) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách 05 (năm) năm kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 12/8/2025).

Giao bị cáo Chương Đức M cho Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn giám sát và giáo dục trong thời gian thử thách, gia đình bị cáo có trách nhiệm phối với Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 92 Luật Thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

3. Về vật chứng: Tịch thu sung ngân sách Nhà nước 01 (một) điện thoại, OPPO Reno.no6 Z5G số IMEI 1: 1869904052189910, số IMEI 2: 869904052189902 (đựng trong phong bì niêm phong dán kín).

(Vật chứng trên hiện đang lưu giữ tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5, tỉnh Lạng Sơn theo Biên bản giao, nhận vật chứng ngày 15 tháng 7 năm 2025 giữa Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh L và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5, tỉnh Lạng Sơn).

4. Về án phí: Bị cáo Chương Đức M được miễn toàn bộ án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: Bị cáo có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị hại vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết.