Bản án 01/2023/HNGĐ-PT — Tranh chấp về chia tài sản chung

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH SÓC TRĂNG

- Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Tăng Thị Thúy Nga.

Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Dũ.

Bà Tôn Thị Thanh Thúy.

- Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Dương, Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng: Bà Tăng Thị Thúy Hằng, Kiểm sát viên tham gia phiên toà.

Ngày 11 tháng 01 năm 2023, tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng xét xử phúc thẩm vụ án hôn nhân gia đình thụ lý 10/TLPT-HNGĐ ngày 17 tháng 11 năm 2022 về việc “Tranh chấp Hôn nhân và gia đình: Ly hôn; nuôi con; chia tài sản chung; Hợp đồng vay tài sản”.

Do Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 105/2022/HNGĐ-ST ngày 27 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 283/2022/QĐ-PT ngày 16 tháng 12 năm 2022 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Chị Lý Thị H, sinh năm 1990 (vắng mặt).

Địa chỉ: số 08, ấp Trà Ô, xã Viên B, huyện Trần Đ, tỉnh Sóc Trăng.

- Bị đơn: Anh Thạch D, sinh năm 1988 (có mặt).

Địa chỉ: ấp Bồ Đ, xã Kế T, huyện Kế S, tỉnh Sóc Trăng.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Anh Thạch D: Ông Nguyễn Văn Ninh – Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Sóc Trăng (có mặt).

Địa chỉ: số 197, đường Hùng Vương, Phường 6, thành phố Sóc Trăng, tỉnh

Sóc Trăng.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Thạch C, sinh năm 1948.

Địa chỉ: ấp Bồ Đề, xã Kế Thành, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng (có mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Ông Thạch C:

Bà Sơn Thị P – Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý thuộc Trung tâm trợ giúp

pháp lý nhà nước tỉnh Sóc Trăng (có mặt).

Địa chỉ: số 197, đường Hùng Vương, Phường 6, thành phố Sóc Trăng, tỉnh

Sóc Trăng.

Người kháng cáo: Ông Thạch D là bị đơn; Ông Thạch C là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ thì nội dung vụ kiện được tóm tắt như sau:

Theo đơn khởi kiện ngày 15/12/2021, các lời khai có trong hồ sơ vụ án, nguyên đơn là Chị Lý Thị H trình bày:

Chị Lý Thị H và Anh Thạch D có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Viên Bình, huyện Mỹ Xuyên, vào ngày 18/12/2009. Quan hệ vợ chồng sống hạnh phúc đến năm 2018 thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân là do bất đồng quan điểm sống, dẫn đến vợ chồng thường xuyên cãi vã, cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc. Vì vậy, đến tháng 8/2020, Chị Lý Thị H và Anh Thạch D đã ly thân từ đó cho đến nay.

Chị Lý Thị H và Anh Thạch D có 02 con chung tên là Thạch Thị Ngọc Trúc, sinh ngày 24/11/2010 và Thạch Sĩ Đăng, sinh ngày 20/01/2016, hiện đang ở cùng với Anh Thạch D.

Quá trình chung sống, Chị Lý Thị H và Anh Thạch D có tạo lập được tài sản gồm:

Căn nhà xây dựng vào năm 2010 đến năm 2018 thì sữa chửa lại, diện tích 128,72m2, chiều ngang 8,1m chiều dài 15,9 m, kết cấu khung bê tông cốt thép, vách xây tường 10, mái tol, cửa nhôm, cửa sắt, nền lát gạch men. Giá trị lúc xây dựng sửa chữa khoảng 350.000.000 đồng. Căn nhà này trên thửa đất 30, tờ bản đồ số 48 diện tích 2.757,6 m2, loại đất ở nông thôn và đất trồng cây lâu năm, nguồn gốc đất là của Ông Thạch C tạo lập và đứng tên quyền sử dụng.

01 dây hụi mùa 2.000.000 đồng/phần, vợ chồng chị tham gia 01 phần.

01 dây hụi mùa, 5.000.000 đồng/ 01 phần, vợ chồng chị tham gia 01 phần.

Do Chị Lý Thị H đã về nhà cha mẹ ruột sinh sống từ tháng 8/2020 nên không nhớ rõ chính xác số tiền hụi của 02 dây này là bao nhiêu, chỉ ước lượng là khoảng 80.000.000 đồng.

Về nợ chung: không có.

Nay Chị Lý Thị H yêu cầu Tòa án giải quyết như sau:

Về hôn nhân: Chị Lý Thị H yêu cầu ly hôn với Anh Thạch D.

Về con chung: Chị Lý Thị H yêu cầu được nuôi con chung tên là Thạch Sĩ Đăng, sinh ngày 20/01/2016, đồng ý giao con chung tên là Thạch Thị Ngọc Trúc, sinh ngày 24/11/2010, không bên nào cấp dưỡng nuôi con cho bên nào.

Về tài sản chung: Chị Lý Thị H yêu cầu chia ½ giá trị căn nhà theo giá do Hội đồng định giá xác định. Chị Lý Thị H xin nhận giá trị bằng tiền.

Các vật dụng trong nhà và phần đất gắn liền, Chị Lý Thị H không tranh chấp, không có yêu cầu chia.

Chị Lý Thị H yêu cầu chia ½ số tiền tại dây hụi mùa 2.000.000 đồng và dây hụi mùa 5.000.000 đồng. Số tiền cụ thể tùy vào quyết định của Hội đồng xét xử.

Về nợ chung: Chị Lý Thị H khai không có nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Đối với việc Ông Thạch C cho rằng chị và Anh Thạch D có mượn 3,5 lượng vàng 24K vào năm 2018 thì hoàn toàn không có. Vì toàn bộ chi phí xây dựng, sửa chữa nhà là do vợ chồng tôi đi làm dành dụm mà có. Cho nên, Chị Lý Thị H không đồng ý trả cho Ông Thạch C 01 lượng 2,5 chỉ vàng 24K theo yêu cầu của Ông Thạch C.

Đối với ý kiến của Anh Thạch D cho rằng chị có cùng Anh Thạch D mượn của anh Hứa Hoài Tâm 03 chỉ vàng 24K để sữa chữa nhà là hoàn toàn không có, Chị Lý Thị H không có mượn vàng của anh Tâm và cũng không biết gì về số vàng này.

Đối với ý kiến của Anh Thạch D cho rằng chị có cùng Anh Thạch D mượn của bà Huỳnh Thị Năm số tiền 20.000.000 đồng để sữa chữa nhà là hoàn toàn không có, Chị Lý Thị H không có mượn tiền gì của bà Huỳnh Thị Năm và cũng không biết gì về số tiền này.

Tại tờ tường trình ngày 15/01/2022, các lời khai có trong hồ sơ vụ án, bị đơn là Anh Thạch D trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Anh Thạch D đồng ý ly hôn với Chị Lý Thị H.

Về con chung: Anh Thạch D yêu cầu được nuôi 02 con chung tên là Thạch Thị Ngọc Trúc, sinh ngày 24/11/2010 và Thạch Sĩ Đăng, sinh ngày 20/01/2016, không yêu cầu chị Lý Thị Dương cấp dưỡng nuôi con.

Căn nhà được vợ chồng Anh Thạch D và Chị Lý Thị H sữa chữa vào năm 2018. Nguồn tiền sửa chữa nhà là mượn của Ông Thạch C 03 cây 05 chỉ vàng 24K và mượn của anh Hứa Hoài Tâm 03 chỉ vàng 24K.

Đối với 03 cây 05 chỉ vàng 24K mượn của Ông Thạch C thì đã trả được 01 cây vàng 24K, hiện còn nợ lại 2,5 cây vàng 24K.

Ngoài ra, Anh Thạch D có tham gia 02 chân hụi do bà Sơn Tranh Sa Ra làm đầu thảo. Trong 02 chân hụi này thì Anh Thạch D hốt hụi 01 chân và trực tiếp đóng hụi chết, còn 01 chân hụi thì vẫn còn sống.

Anh Thạch D đồng ý trả cho Ông Thạch C 1 lượng 2,5 chỉ vàng 24K theo yêu cầu của Ông Thạch C.

Anh Thạch D không đồng ý chia ½ giá trị căn nhà cho chị Lý Thi Huyên vì vợ chồng Anh Thạch D và Chị Lý Thị H mới trả được 97.600.000 đồng.

Anh Thạch D không đồng ý chia ½ giá trị 02 chân hụi tham gia của bà Sơn Tranh Sa Ra.

Tại đơn yêu cầu độc lập ngày 21-4-2022 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Ông Thạch C trình bày:

Năm 2018 bà Huyền và ông D có sữa chữa nhà nhưng không đủ tiền nên ông D, bà Huyên có mượn của ông Các 3,5 lượng vàng 24K, hai bên không có làm biên nhận với nhau, sau khi mượn thì ông D, bà Huyên có trả từ từ được 01 lượng vàng 24K, hiện chưa trả cho ông Các 2,5 lượng vàng 24K. Ông Thạch C yêu cầu Ông Thạch D trả 12,5 chỉ vàng 24K và bà Lý Thị H trả cho ông 12,5 chỉ vàng 24K.

Tại Bản án Hôn nhân gia đình sơ thẩm số 105/2022/HNGĐ-ST ngày 27-9-2022 của Tòa án nhân dân huyện Kế Sách, Sóc Trăng đã quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 101, Điều 102, Điều 104, Điều 106, Điều 147, Điều 156, Điều 157, Điều 158, Điều 160, Điều 163, Điều 164, Điều 165, Điều 169, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào Điều 56, Điều 58, Điều 81, Điều 82 và Điều 83 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014;

Căn cứ Điều 357, Điều 468, Điều 494, Điều 496, Điều 497 và Điều 499 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Luật Thi hành án dân sự năm 2008, đã được sửa đổi bổ sung năm 2014;

Căn cứ Điều 13 của Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm.

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội;

Tuyên xử:

1. Về quan hệ hôn nhân: Cho ly hôn giữa Chị Lý Thị H và Anh Thạch D.

2. Về con chung:

Giao 02 con chung tên là Thạch Sĩ Đăng, sinh ngày 20/01/2016 và Thạch Thị Ngọc Trúc, sinh ngày 24/11/2010 cho Anh Thạch D trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục.

Chị Lý Thị H có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

3. Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung:

Chị Lý Thị H không phải cấp dưỡng nuôi 02 con chung tên là Thạch Sĩ Đăng, sinh ngày 20/01/2016 và Thạch Thị Ngọc Trúc, sinh ngày 24/11/2010 do Thạch Dương không có yêu cầu.

4. Về tài sản chung: Xác định các tài sản sau đây:

+ Căn nhà chính có diện tích 8,1m x 15,9m =128,72m2, chiều ngang 8,1m chiều dài 15,9 m, kết cấu khung bê tông cốt thép, vách xây tường 10, mái tol, cửa nhôm, cửa sát, nền lát gạch men,

+ Căn nhà sau diện tích 2,9m x 8,1m = 23,49m2.

+ Dây hụi mùa mở tháng 7/2016 âm lịch, (01 vụ lúa khui 01 lần), gồm 20 phần, mỗi phần 2.000.000 đồng với số tiền hụi là 22.000.000 đồng.

+ Dây hụi mùa mở tháng ngày 6/7/2017 âm lịch, (01 vụ lúa khui 01 lần), gồm 13 phần, mỗi phần 5.000.000 đồng vói số tiền hụi là 40.000.000 đồng.

Là tài sản chung của Chị Lý Thị H và Anh Thạch D trong thời kỳ hôn nhân.

5. Cách chia cụ thể như sau:

Chia cho Anh Thạch D toàn bộ các tài sản sau:

+ Căn nhà chính có diện tích 8,1m x 15,9m =128,72m2, chiều ngang 8,1m chiều dài 15,9 m, kết cấu khung bê tông cốt thép, vách xây tường 10, mái tôn, cửa nhôm, cửa sát, nền lát gạch men,

+ Căn nhà sau diện tích 2,9m x 8,1m = 23,49m2.

+ Dây hụi mùa mở tháng 7/2016 âm lịch, (01 vụ lúa khui 01 lần), gồm 20 phần, mỗi phần 2.000.000 đồng với số tiền hụi là 22.000.000 đồng.

+ Dây hụi mùa mở tháng ngày 6/7/2017 âm lịch, (01 vụ lúa khui 01 lần), gồm 13 phần, mỗi phần 5.000.000 đồng vói số tiền hụi là 40.000.000 đồng.

(có sơ đồ thể hiện căn nhà kèm theo bản án)

Buộc Anh Thạch D phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho Chị Lý Thị H phần giá trị chênh lệch tài sản chung được nhận với số tiền là 201.172.785 đồng (hai trăm lẻ một triệu một trăm bảy mươi hai ngàn bảy trăm tám mươi lăm đồng).

Sau khi thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán tiền số tiền 201.172.785 đồng cho Chị Lý Thị H thì Anh Thạch D có toàn quyền quản lý, sử dụng, định đoạt tài sản chung là các căn nhà và các dây hụi.

6. Chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của Ông Thạch C.

Buộc Anh Thạch D chịu trách nhiệm thanh toán cho Ông Thạch C 12,5 (mười hai phẩy năm) chỉ vàng 24 K, được quy đổi thành tiền tại thời điểm xét xử là: 5.020.000 đồng/01 chỉ vàng 24K x 12,5 (mười hai phẩy năm) chỉ vàng 24 K = 62.750.000 đồng (sáu mươi hai triệu bảy trăm năm mươi ngàn đồng).

7. Không chấp nhận yêu cầu của Ông Thạch C về việc đòi Chị Lý Thị H 12,5 (mười hai phẩy năm) chỉ vàng 24 K.

8. Về chi phí tố tụng:

Chị Lý Thị H được nhận lại số tiền chi phí tố tụng 4.170.000 đồng (bốn triệu một trăm bảy mươi ngàn đồng) đã thanh toán trước.

Buộc Anh Thạch D chịu trách nhiệm hoàn trả cho Chị Lý Thị H số tiền chi phí tố tụng 4.170.000 đồng (bốn triệu một trăm bảy mươi ngàn đồng).

9. Về án phí:

Chị Lý Thị H phải chịu 150.000 đồng tiền án phí hôn nhân sơ thẩm và 10.058.639 đồng án phí chia tài sản chung, cộng chung là 10.208.639 đồng. Do Chị Lý Thị H đã nộp 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0001557 ngày 06/01/2022 và 5.375.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0001558 ngày 06/01/2022 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Kế Sách nên được khấu trừ và phải nộp tiếp 4.533.639 đồng (bốn triệu năm trăm ba mươi ba ngàn sáu trăm ba mươi chín đồng).

Anh Thạch D phải chịu 150.000 đồng (một trăm năm mươi ngàn đồng) tiền án phí hôn nhân sơ thẩm.

Anh Thạch D phải chịu 15.087.959 đồng (mười lăm triệu không trăm tám mươi bảy ngàn chín trăm năm mươi chín đồng) án phí chia tài sản chung.

Anh Thạch D phải chịu 3.137.500 đồng (ba triệu một trăm ba mươi bảy ngàn năm trăm đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu độc lập của Ông Thạch C được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Ông Thạch C không phải chịu tiền án phí dân sự sở thẩm đối với yêu cầu độc lập không được chấp nhận do được miễn toàn bộ tiền án phí thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn xin miễn nên xem như xong không có nộp thêm hoặc hoàn trả gì.

Ngoài ra Bản án còn tuyên về phần quyền kháng cáo, nghĩa vụ chậm thi hành án của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 09-10- 2022 bị đơn Ông Thạch D kháng cáo một phần bản án sơ thẩm yêu cầu Hội đồng xet xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng xác định lại phần tài sản chung chỉ có căn nhà, còn đối với 02 dây hụi là tài sản của riêng ông chứ không phải là tài sản chung.

Ngày 09-10- 2022 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ông Thạch C kháng cáo yêu cầu Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng xác định lại phần nợ chung là số vàng nguyên đơn và bị đơn đã mượn của ông, ông không đồng ý chia như bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn không có kháng cáo và vắng mặt không lý do; Bị đơn Ông Thạch D có kháng cáo và giữ nguyên nội dung đơn kháng cáo. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ông Thạch C vẫn giữ nguyên y6u cầu độc lập và giữ nguyên nội dung đơn kháng cáo.

Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng nhận xét trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã tuân theo pháp luật tố tụng; các đương sự đã chấp hành đúng quy định của pháp luật, riêng nguyên đơn bà Lý Thị H chưa chấp hành đúng quy định theo giấy triệu tập của Tòa án; Đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của Ông Thạch D và Ông Thạch C, do tại phiên tòa phúc thẩm Ông Thạch D có đơn xin miễn án phí do ông là người dân tộc thiểu số ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; Còn Ông Thạch C là người cao tuổi. Cả ông D và ông Các đều thuộc trường hợp được miễn án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326 nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét miễn án phí cho ông D và ông Các. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của bị đơn Ông Thạch D và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ông Thạch C, áp dụng khoản 2 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, sửa một phần bản án sơ thẩm về phần án phí dân sự sơ thẩm.