Điều 3. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 36/2019/TT-BCA ngày 18 tháng 9 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về Nghi lễ Công an nhân dân
1. Sửa đổi, bổ sung điểm đ khoản 1 Điều 9 như sau:
"đ) Chào cờ và hát Quốc ca
Khi hô khẩu lệnh chào cờ, chủ lễ, trực ban buổi lễ, cán bộ, chiến sĩ thực hiện động tác chào; toàn thể cán bộ, chiến sĩ hát Quốc ca một lần lời 1; hát Quốc ca xong, trực ban buổi lễ hô "thôi", cán bộ, chiến sĩ đang thực hiện động tác chào về tư thế đứng nghiêm.".
2. Bổ sung khoản 4a vào sau khoản 4 và sửa đổi, bổ sung khoản 5, 6 và 7 Điều 57 như sau:
"4a. Dâng hương.
Ban Tổ chức mời các lãnh đạo, khách mời và cán bộ, chiến sĩ theo thứ tự thành một hàng dọc lên dâng hương. Tùy điều kiện thực tế, Ban Tổ chức quyết định mời đại diện hoặc toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong đoàn lên dâng hương. Dâng hương xong về vị trí, nghe đọc lời tưởng niệm.
5. Đọc lời tưởng niệm.
Ban Tổ chức đọc lời tưởng niệm, nội dung tưởng niệm ca ngợi công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các vị lãnh tụ, danh nhân văn hóa tiêu biểu đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, các Anh hùng liệt sĩ, ôn lại những truyền thống vẻ vang và hứa phấn đấu, học tập, rèn luyện, thực hiện.
6. Tưởng niệm:
Sau khi đọc lời tưởng xong, sĩ quan, sĩ quan trực ban hô: "Nghiêm; phút tưởng niệm bắt đầu", nhạc lễ cử (hoặc mở băng) bài "Lãnh tụ ca" khi tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, bài "Hồn tử sĩ" khi tưởng niệm các lãnh tụ, danh nhân văn hóa, Anh hùng liệt sĩ. Lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ mặc trang phục Công an nhân dân và cán bộ trực ban hướng về địa điểm dâng hoa, dâng hương thực hiện động tác chào. Kết thúc nhạc lễ, sĩ quan trực ban hô: "Thôi"; đại biểu, cán bộ, chiến sĩ đứng ở tư thế nghỉ.
7. Kết thúc buổi lễ:
Ban Tổ chức tuyên bố: Buổi lễ dâng hoa, dâng hương đến đây kết thúc và cảm ơn các đại biểu tham dự buổi lễ.
Thứ tự các đại biểu và cán bộ, chiến sĩ từ hàng ngang thứ nhất đến các hàng tiếp theo quay phải hoặc trái thành hàng dọc ra khỏi vị trí theo quy định của Ban Tổ chức.".
3. Sửa đổi, bổ sung điểm a, b, c khoản 1 Điều 83 như sau:
"a) Lễ đài trang trí phông màu đen, phía trên có dòng chữ màu trắng "Vô cùng thương tiếc đồng chí (cấp bậc + tên cán bộ, chiến sĩ hy sinh, từ trần)". Trường hợp lễ tang có từ hai đến năm cán bộ, chiến sĩ hy sinh thì tên các cán bộ, chiến sĩ hy sinh được ghi theo thứ tự từ trên xuống dưới đảm bảo nguyên tắc ưu tiên như sau: Chức vụ, cấp bậc hàm, tuổi đời. Trường hợp lễ tang có trên năm cán bộ, chiến sĩ hy sinh thì chỉ ghi chung "Vô cùng thương tiếc các đồng chí liệt sĩ đã hy sinh khi làm nhiệm vụ ngày…. tháng… năm ..." hoặc "Vô cùng thương tiếc các đồng chí sĩ quan, hạ sĩ quan đã hy sinh khi làm nhiệm vụ ngày…. tháng… năm ..."
b) Bàn thờ đặt trước, chính giữa phông, dưới lễ đài; trên bàn thờ có ảnh cán bộ, chiến sĩ hy sinh, từ trần cỡ 40cm (centimét) x 30cm (centimét), giá Huân chương, lư hương, cây đèn. Trường hợp lễ tang có từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên thì di ảnh và giá để Huân chương (nếu có) của cán bộ, chiến sĩ hi sinh, từ trần đặt ở bàn thờ nhỏ phía dưới linh cữu.
c) Linh cữu phủ Công an kỳ (kích thước 300cm (centimét) x 200cm (centimét) đặt trên giá đỡ chính giữa lễ đài, đầu hướng về phía lễ đài; trường hợp lễ tang có từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên, căn cứ vào thứ tự ưu tiên, hướng nhìn từ khán đài xuống hội trường. Linh cữu số 1 đặt tại trung tâm, phía trên của lễ đài, bên phải là linh cữu của đồng chí ưu tiên số 2, bên trái là linh cữu của đồng chí ưu tiên số 3, lần lượt theo số thứ tự ưu tiên xếp từ phải, sang trái, cho đến khi đạt được một hoặc nhiều hàng ngang, đảm bảo số lượng linh cữu phù hợp với diện tích lễ đài hoặc khu vực tổ chức lễ tang".
4. Sửa đổi, bổ sung các điểm a, b, c, và d khoản 2 Điều 84 như sau:
"a) Phủ Công an kỳ
Trước khi tổ chức lễ viếng 05 phút, hai cán bộ, chiến sĩ vào phủ Công an kỳ, động tác phủ Công an kỳ thực hiện như sau:
Từ vị trí tập kết (phía cuối đội tiêu binh) hai cán bộ, chiến sĩ vào phủ Công an kỳ thành một hàng ngang đi nghiêm tiêu binh (80 bước/phút). Theo hướng nhìn lên lễ đài, số 1 đi bên phải (có đánh tay), số 2 đi bên trái 2 tay nâng Công an kỳ đã gấp sẵn, 2 cánh tay trên khép sát thân người, cánh tay dưới vuông góc với cánh tay trên, bàn tay ngửa, năm ngón tay khép sát nắm chắc Công an kỳ. Đi đến chính giữa linh cữu thì đứng lại, thực hiện động tác quay bên phải (trái) mặt hướng vào linh cữu. Số 2 đặt nhẹ Công an kỳ lên nắp linh cữu; số 1 và số 2 phối hợp dùng 2 tay nắm mép ngoài Công an kỳ, đồng thời lùi một bước kéo căng và mở Công an kỳ, Công an kỳ được mở rộng và song song với mặt linh cữu, số 1 và số 2 phối hợp vừa phủ Công an kỳ vừa chỉnh cho ngay ngắn. Trường hợp linh cữu có kính nhìn mặt thì số 2 vừa phủ vừa gấp Công an kỳ sao cho mép trên của hàng chữ "Bảo vệ an ninh Tổ quốc" cách mép dưới kính nhìn mặt khoảng 15cm (centimét), trường hợp linh cữu không có kính nhìn mặt thì phủ Công an kỳ kín linh cữu). Phủ xong thực hiện động tác quay phải (trái) đi nghiêm về vị trí ban đầu. Trường hợp lễ tang từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên, chỉ huy Đội tiêu binh, danh dự bố trí mỗi linh hai cán bộ, chiến sĩ vào phủ Công an kỳ, tập hợp thành hai hoặc nhiều hàng ngang đi nghiêm tiêu binh (80 bước/phút) vào phủ Công an kỳ. Động tác phủ Công an kỳ tại mỗi linh cữu như quy định đối với một cán bộ, chiến sĩ hy sinh, từ trần, được thực hiện đồng thời, theo mệnh lệnh của chỉ huy Đội tiêu binh, danh dự".
b) Lễ viếng:
Đại diện Ban Tổ chức lễ tang công bố Quyết định về việc thành lập Ban Tổ chức lễ tang; thông báo thời gian tổ chức lễ viếng, lễ truy điệu, lễ đưa tang và lễ an táng hoặc hỏa táng, điện táng.
Đến giờ viếng, khi các lực lượng phục vụ lễ tang và những người tham dự lễ tang đã vào vị trí theo quy định, Ban Tổ chức lễ tang thông báo "Lễ viếng đồng chí (cấp bậc, họ tên) bắt đầu" hoặc "Lễ viếng các đồng chí liệt sĩ (hoặc các đồng chí sĩ quan, hạ sĩ quan) đã hy sinh khi làm nhiệm vụ ngày…. tháng… năm ... bắt đầu.
Giới thiệu các đoàn theo thứ tự vào viếng.
Từng đoàn vào viếng theo đội hình như sau: Hai cán bộ, chiến sĩ khiêng hoa đi trước; tiếp theo là Trưởng đoàn; các thành viên trong đoàn đi thành một hoặc nhiều hàng dọc. Sĩ quan dẫn viếng đi chếch phía sau, bên phải Trưởng đoàn.
Khi đoàn vào viếng, hai cán bộ, chiến sĩ khiêng hoa đứng chờ sẵn, hướng vòng hoa về phía đoàn, "Trình hoa". Sau đó xoay vòng hoa lại, đi nghiêm tiêu binh (80 bước/phút) trước đoàn vào vị trí viếng.
Khi đến vị trí viếng, hai cán bộ, chiến sĩ khiêng hoa đứng lại, phối hợp xoay và đặt vòng hoa vào giá hoa viếng, hướng mặt vòng hoa về phía đoàn viếng, sửa lại ngay ngắn rồi quay đằng sau đi đều về đứng ở hai bên. Sĩ quan dẫn viếng hướng dẫn đoàn viếng đứng thành hàng ngang. Thành viên của đoàn viếng theo sự hướng dẫn đứng nghiêm, tùy số lượng đoàn viếng nhiều hay ít mà bố trí đứng thành một hoặc nhiều hàng ngang. Trưởng đoàn đứng chính giữa hàng thứ nhất, sĩ quan dẫn viếng đứng về bên phải đoàn viếng. Sĩ quan dẫn viếng mời Trưởng đoàn viếng lên thắp hương; Trưởng đoàn thắp hương xong trở về vị trí. Trường hợp lễ tang từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên, Ban tổ chức lễ tang căn cứ điều kiện thực tế để quyết định cho Trưởng đoàn viếng hoặc các thành viên trong đoàn viếng được thắp hương chung, thắp hương riêng cho các cán bộ, chiến sĩ hy sinh.
Mặc niệm: Khi đoàn viếng đã ổn định đội hình, người điều khiển âm thanh mở nhạc "Hồn tử sĩ". Nếu có Đội nhạc lễ Công an nhân dân thì cử bài "Hồn tử sĩ". Khi nghe bài "Hồn tử sĩ", mọi người trong đoàn viếng mặc niệm. Cán bộ, chiến sĩ mặc trang phục Công an nhân dân thực hiện động tác chào, mắt nhìn linh cữu, nếu mặc thường phục thì đầu hơi cúi, mắt nhìn xuống. Khi nhạc dừng lại thì kết thúc mặc niệm. Trường hợp không có nhạc thì sĩ quan dẫn viếng hô: "Phút mặc niệm bắt đầu", hết thời gian mặc niệm hô: "Thôi".
Sau khi kết thúc mặc niệm, sĩ quan dẫn viếng hướng dẫn đoàn viếng đi thành một hàng dọc theo thứ tự: Trưởng đoàn, sau đó đến các thành viên trong đoàn. Sĩ quan dẫn viếng đi bên phải Trưởng đoàn, đi vòng từ bên phải linh cữu (phía trong cán bộ túc trực) lên đầu linh cữu, thực hiện động tác chào. Trường hợp lễ tang từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên, Ban Tổ chức lễ tang căn cứ điều kiện thực tế để hướng dẫn Đoàn viếng thực hiện động tác chào đi vòng qua linh cữu hoặc chào đi ngang qua trước bàn thờ nhỏ, rồi vòng đến vị trí nơi gia đình thân nhân người đã mất, chia buồn với gia đình, sau đó đi ra khỏi khu vực viếng; Trưởng đoàn viếng ghi sổ tang.
c) Lễ truy điệu:
Đến giờ làm lễ truy điệu, Ban Tổ chức lễ tang mời các lãnh đạo, thành viên Ban Tổ chức lễ tang, các đoàn dự lễ tang, đơn vị nghi lễ vào vị trí tổ chức lễ truy điệu.
Khi mọi người đã vào vị trí ổn định, Ban Tổ chức lễ tang tuyên bố: "Lễ truy điệu đồng chí (cấp bậc, họ tên) bắt đầu" hoặc "Lễ truy điệu các đồng chí liệt sĩ (hoặc các đồng chí sĩ quan, hạ sĩ quan) đã hy sinh khi làm nhiệm vụ ngày…. tháng… năm ... bắt đầu". Sau đó, mời Trưởng ban Tổ chức lễ tang đọc điếu văn. Trường hợp lễ tang từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên, Trưởng ban lễ tang đọc điếu văn lần lượt cho từng cán bộ, chiến sĩ hy sinh theo thứ tự ưu tiên chức vụ, cấp bậc hàm, tuổi đời; đọc điếu văn xong, Trưởng ban Tổ chức lễ tang tuyên bố: "Phút mặc niệm bắt đầu" đồng thời thực hiện động tác quay hướng về phía linh cữu.
Người điều khiển âm thanh mở nhạc "Hồn tử sĩ", nếu có Đội nhạc lễ Công an nhân dân thì cử nhạc "Hồn tử sĩ".
Đội danh dự thực hiện động tác bồng súng chào. Tất cả mọi người dự lễ truy điệu đứng nghiêm, mặc niệm; cán bộ, chiến sỹ mặc trang phục Công an nhân dân thực hiện động tác chào. Kết thúc nhạc "Hồn tử sĩ", các đại biểu thôi mặc niệm, Đội danh dự thôi chào.
Đại diện Ban Tổ chức lễ tang hoặc đại diện gia đình phát biểu cảm ơn.
Ban Tổ chức lễ tang tuyên bố: "Lễ truy điệu đồng chí (cấp bậc, họ tên) kết thúc", hoặc "Lễ truy điệu các đồng chí liệt sĩ (hoặc các đồng chí sĩ quan, hạ sĩ quan) đã hy sinh khi làm nhiệm vụ ngày…. tháng… năm ...) kết thúc", rồi mời các lãnh đạo, đại biểu, các đoàn, gia đình nghỉ tại chỗ năm phút và chuẩn bị đưa thi hài ra xe tang. Đội nhạc lễ (nếu có), Đội danh dự, tiêu binh ra khỏi vị trí. Các đội công tác thực hiện nhiệm vụ theo quy định.
d) Lễ đưa tang
Chuyển linh cữu lên xe tang: Đội nghi lễ và đoàn xe tang triển khai đội hình theo quy định; cán bộ, chiến sĩ danh dự gấp Công an kỳ phủ trên linh cữu; hai cán bộ, chiến sĩ mang ảnh, giá Huân chương đến vị trí trước linh cữu để đi trước linh cữu; đội khiêng linh cữu vào khiêng linh cữu ra xe, các đại biểu, Ban Tổ chức lễ tang có thể cùng tham gia khiêng linh cữu. Trường hợp lễ tang từ hai cán bộ, chiến sĩ hy sinh trở lên, linh cữu được khiêng ra xe tang lần lượt theo thứ tự ưu tiên chức vụ, cấp bậc hàm, tuổi đời.
Khi linh cữu được khiêng ra, thứ tự đi sau linh cữu là gia đình, các lãnh đạo, tiếp đến là đại biểu và các đoàn. Đến xe tang, đặt linh cữu lên xe tang hoặc giá kéo. Cán bộ, chiến sĩ mang ảnh, giá Huân chương để lên xe chở Công an kỳ. Đối với lễ tang của sĩ quan cấp uý, hạ sĩ quan, chiến sĩ không có xe Công an kỳ thì mang ảnh, giá Huân chương (nếu có), lên xe linh cữu. Bộ phận khiêng hoa, hương đưa hoa, hương lên xe theo quy định. Lãnh đạo, gia đình, đại biểu, thân quyến lên các xe đưa tang.
Đưa tang: Khi linh cữu đã được đặt lên xe chở linh cữu (hoặc xe kéo), các lực lượng đã chuẩn bị xong, Ban Tổ chức lễ tang ra lệnh cho đoàn xe tang xuất phát, thứ tự các xe như sau: Xe chỉ huy của Ban Tổ chức lễ tang; xe Công an kỳ, ảnh, huân, huy chương; xe Đội danh dự Công an nhân dân; xe chở Đội nhạc (nếu có); xe chở hoa; xe chở linh cữu (hoặc xe kéo linh cữu); xe gia đình; xe các lãnh đạo; xe đại diện đơn vị, đại biểu; xe Ban Tổ chức lễ tang.
Tốc độ, hành trình, cự ly của các xe đưa tang do Ban Tổ chức lễ tang quy định, nhưng phải bảo đảm tuyến đường đi từ nơi tổ chức lễ viếng đến nơi an táng hoặc hỏa táng, điện táng là hợp lý nhất. Không thực hiện rước di ảnh qua nơi ở. Trường hợp đặc biệt do lãnh đạo Bộ Công an quyết định.".