Điều 7. Điều kiện an toàn phòng cháy và chữa cháy đối với nhà ở riêng lẻ
Chủ hộ gia đình phải bảo đảm và duy trì điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy đối với nhà ở riêng lẻ, cụ thể:
1. Bố trí mặt bằng công năng sử dụng:
a) Gian phòng để ở cần bố trí tại tầng thấp, gần cầu thang, lối ra thoát nạn, được ngăn cách với khu vực, gian phòng có bảo quản vật dụng, thiết bị dễ cháy, nổ hoặc có sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt. Không bố trí gian phòng bảo quản, tích trữ xăng, dầu, hóa chất dễ cháy, nổ... trong nhà.
b) Gian phòng, khu vực để phương tiện giao thông (ô tô, xe máy...), máy phát điện dự phòng và phương tiện, thiết bị khác có sử dụng nhiên liệu là xăng, dầu phải được ngăn cách hoặc có khoảng cách đến lối ra thoát nạn của nhà, nơi đun nấu, nguồn lửa, nguồn nhiệt. Trường hợp các gian phòng, khu vực bố trí trong không gian kín phải duy trì thường xuyên giải pháp thông gió phù hợp với đặc điểm của nhà.
c) Nhà có tầng hầm, tầng nửa hầm cần có giải pháp ngăn cháy, ngăn khói lan lên tầng trên qua cầu thang bộ, giếng thang máy, trục kỹ thuật của nhà.
d) Biển quảng cáo lắp đặt bên ngoài nhà phải bảo đảm yêu cầu về an toàn phòng cháy và chữa cháy, không cản trở lối thoát nạn và lối ra thứ 2 của nhà qua ban công, lô gia (theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng và lắp đặt phương tiện quảng cáo ngoài trời QCVN 17:2018/BXD).
2. Đường, lối thoát nạn của nhà
a) Nhà có 01 lối ra thoát nạn cần bố trí thêm 01 lối ra thứ 2 qua ban công, lô gia, cửa sổ có mặt ngoài thông thoáng, lối lên mái nhà hoặc bằng thang sắt, ống tụt, thang dây ngoài nhà... để thoát nạn khi cần thiết. Trường hợp lối thoát qua lồng sắt, lưới sắt cần có ô cửa có kích thước đủ rộng để cho người di chuyển thuận lợi.
b) Trên đường, lối đi, cầu thang thoát nạn không sử dụng vật liệu dễ cháy để thi công, lắp đặt, trang trí nội thất; bố trí, lắp đặt vận dụng, thiết bị nhỏ ra khỏi mặt tường có độ cao dưới 02m; lắp đặt gương soi trên đường, lối đi, cầu thang bộ thoát nạn. Chiều rộng của lối đi, bản thang thoát nạn phải bảo đảm cho người di chuyển thuận lợi (chiều rộng tối thiểu là 0,7m).
c) Lối ra tại tầng 1 cần thoát trực tiếp ra ngoài, trong trường hợp thoát qua gian phòng khác phải duy trì chiều rộng lối đi và khoảng cách an toàn đến các vật dụng, thiết bị dễ cháy, nổ, nguồn lửa, nguồn nhiệt; không bảo quản vật dụng, thiết bị dễ cháy, nổ, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt trong gầm cầu thang, buồng thang bộ, trên hoặc liền kề với đường, lối thoát nạn. Cửa đi trên lối thoát nạn tại tầng 1 cần sử dụng cửa bản lề (mở ra ngoài), hạn chế sử dụng cửa cuốn, cửa trượt, trường hợp lắp đặt cửa cuốn phải có bộ lưu điện và bộ tời bằng tay để mở khi mất điện hoặc hỏng động cơ.
3. Sắp xếp vật dụng, thiết bị, quản lý, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt
a) Tài san, vát tu, chat cháy phài duoc bó tri, sáp xép gón gàng, khòng can tro lói và duong thoát nán; khòng dé gán nguôn lúa, nguôn nhiet, ò cam diên, áp-tô-mát, cau dao, thiet bi tiêu thu diên có sinh nhiet...
b) Khong bo tri, su dung cac thiet bi co ap luc, de no (binh xit diet con trung, binh gas mini va cac thiet bi co cau tao tuong tu) tai vi tri su dung ngon lura tran de dun nau, thiet bi dien co sinh nhiet.
c) Viêc su dung nguôn nhiet, nguôn lura trong nhà phai bao dam cac yêu cau an toàn vê phong cháy và chua cháy.
Bếp sử dụng khí LPG: Cần được bố trí trên mặt bằng phẳng, thông thoáng; không được lắp đặt chai chứa LPG trong phòng kín, hầm kín; chai chứa LPG phải được lắp đặt ở vị trí thẳng đứng; trên tường nơi đặt chai chứa LPG phải có khe hở hoặc lỗ thông hơi, vị trí đáy các khe hở và lỗ thông hơi này không được cao hơn sàn nhà 150 mm; khu vực xếp đặt chai chứa LPG phải thông thoáng, đảm bảo bất kỳ rò rỉ khí dầu mỏ hóa lỏng nào cũng không có khả năng gây cháy; tất cả các thiết bị điện trong nhà phải cách chai LPG tối thiểu 1,5m; phải loại trừ ngay bất kỳ nguồn gây cháy nào gần khu vực chai LPG; không được lắp đặt, cắt giữ chai LPG ở khu vực cửa ra vào, ở nơi hay có người qua lại. Khi phát hiện chai chứa LPG không đảm bảo an toàn, có nguy cơ gây rò rỉ khí dầu mỏ hóa lỏng ra ngoài, phải ngưng sử dụng, báo ngay cho đơn vị cung cấp LPG đến khắc phục kịp thời, không tự ý sửa chữa, thay thế thiết bị.
Bếp điện: Cần lắp đặt, sử dụng dây dẫn, thiết bị bảo vệ phù hợp với công suất của bếp và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Bếp dầu: Cần bố trí trên mặt sàn bằng phẳng, không dùng xăng hoặc xăng pha dầu để đun bếp dầu; không rót thêm dầu vào bếp khi đang đun nấu, tắt bếp sau khi sử dụng.
Thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã, khi đun nấu phải có người trông coi, có biện pháp ngăn tàn lửa để chống cháy lan; vách, trần, vật liệu trang trí khu vực thờ cúng phải là loại không cháy hoặc khó cháy, không thắp hương khi không có người trong nhà.
4. Lắp đặt, sử dụng hệ thống, thiết bị điện trong nhà
a) Công tác thiết kế, xây dựng mới hoặc cải tạo và sửa chữa hệ thống điện trong nhà ở phải tuân thủ quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 12:2014/BXD về hệ thống điện của nhà ở và nhà công cộng; phù hợp với Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 9206:2012 Đặt thiết bị điện trong nhà ở và công trình công cộng - Tiêu chuẩn thiết kế.
b) Hệ thống điện nhà phải có thiết bị bảo vệ cắt được mọi trạng thái quá dòng điện chạy trong các dây dẫn trước khi gây ra nguy hiểm do các hiệu ứng nhiệt và cơ. Không được bố trí các nắp đậy, van, mặt bích, cửa thăm dò, vòi của đường ống dẫn nước, ống thông gió, ống hơi nóng và các loại hộp kỹ thuật khác ở nơi đặt tủ điện. Không được đặt các đường ống khí đốt và đường ống dẫn chất để cháy đi qua phòng đặt tủ điện.
Sau tủ phân phối điện chính phải lắp đặt các tủ phân phối điện phụ để cấp điện cho các phần của nhà. Trường hợp không có phòng dành riêng thì phải lắp đặt tủ phân phối điện trong các phòng khác, các tầng hầm khô ráo, hoặc trong tầng kỹ thuật, nếu các vị trí này có thể tiếp cận được dễ dàng, hoặc trong các phòng riêng của nhà có tường không cháy với thời gian chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút.
Trong các khu vực có mật độ người cao, các thiết bị đóng cắt, điều khiển và bảo vệ (trừ các thiết bị điện phục vụ cho việc sơ tán, thoát hiểm) phải bố trí sao cho chỉ những người có trách nhiệm mới tiếp cận được. Trường hợp các thiết bị này lắp đặt trong phạm vi lối đi lại, thì chúng phải được đặt trong tủ hoặc hộp kín bằng các vật liệu không cháy hoặc khó cháy.
c) Dây dẫn điện phải được đặt trong ống, hộp, giữa các dây dẫn phải được cách điện tương ứng với điện áp danh định cao nhất. Phải có biện pháp bảo vệ chống các hư hại do các tác động cơ học cho đường dẫn điện cố định.
Đường dẫn điện không được lắp đặt trên các lối thoát nạn. Trường hợp bắt buộc phải lắp đặt thì đường dẫn điện phải có vỏ bọc hoặc vỏ che chắn bảo đảm trong hai giờ không bị cháy và gây cháy; không được nằm trong phạm vi giới hạn thể tích trong tầm với, trừ khi được bảo vệ chống các hư hỏng cơ học có thể xảy ra khi thoát hiểm; có chiều dài nhỏ nhất.
Trường hợp có yêu cầu giảm thiểu cháy lan thì đường dẫn điện phải sử dụng vật liệu giảm thiểu nguy cơ cháy lan; không được làm giảm tính năng của kết cấu công trình về an toàn cháy. Các loại cáp không có tính năng chống cháy lan chỉ được sử dụng để nối từ đường dẫn điện cố định tới thiết bị sử dụng điện và không được đi từ khoang cách ly này sang khoang cách ly khác. Các bộ phận của đường dẫn điện không thuộc loại chống cháy lan khi sử dụng phải có vỏ bọc chống cháy.
Phải lắp kín khe hở cả bên trong và bên ngoài ống, hộp luồn dây, nơi đường dẫn điện xuyên qua, bằng vật liệu có giới hạn chịu lửa của bộ phận xây dựng bị xuyên qua đó. Vật liệu lắp kín phải chịu được ảnh hưởng từ bên ngoài như đường dẫn điện và chịu được tác động của nước, tác động của các sản phẩm do cháy như bộ phận xây dựng.
d) Các thiết bị điện lắp đặt trong nhà phải phù hợp với điện áp của mạng cấp điện, điều kiện môi trường và yêu cầu sử dụng. Nếu có sử dụng động cơ điện thì phải sử dụng động cơ điện kiểu kín, trường hợp sử dụng động cơ điện kiểu hở (bộ phận thông gió làm mát nằm bên ngoài động cơ) phải lắp đặt ở gian riêng, có tường, trần và sàn nhà bằng vật liệu không cháy và phải cách các bộ phận cháy được của nhà ít nhất là 0,5 m.
Tại các khu vực có mật độ người cao và trong các lối thoát nạn, không được sử dụng các thiết bị điện có chứa các chất lỏng dễ cháy, trừ trường hợp các bộ phận này được bọc kín trong vỏ hoặc hộp chống cháy.
e) Yêu cầu về bảo vệ chống tác động nhiệt do thiết bị điện và dây dẫn điện gây ra:
Thiết bị điện có khả năng tạo ra nhiệt độ bề mặt gây nguy hiểm cháy cho các vật liệu, vật dụng liền kề khi thiết kế, lắp đặt cố định phải được đặt ở trên bệ hoặc trong vỏ làm bằng vật liệu chịu được nhiệt độ mà thiết bị điện đó tạo ra, không cháy, có độ dẫn nhiệt thấp và đủ độ bền cơ; hoặc được cách ly khỏi các vật liệu, vật dụng liền kề hoặc các phần tử khác bằng vật liệu chịu được nhiệt độ mà thiết bị điện đó tạo ra, không cháy, có độ dẫn nhiệt thấp và có chiều dày đủ độ bền cơ; hoặc đảm bảo khoảng cách đủ lớn đến các vật liền kề hoặc các phần tử khác cho phép tỏa nhiệt an toàn. Mọi phương tiện đỡ thiết bị điện có khả năng tạo nhiệt độ bề mặt đều phải có độ dẫn nhiệt thấp.
Thiết bị điện, dây dẫn điện có khả năng tạo hồ quang hoặc tia lửa điện trong vận hành bình thường, khi nối cố định phải được bọc kín toàn bộ trong vật liệu chịu được hồ quang, tia lửa điện, không cháy, có độ dẫn nhiệt thấp và có đủ độ bền cơ; hoặc được cách ly khỏi vật dụng hoặc các phần tử của nhà bằng vật liệu chịu được hồ quang, tia lửa điện, không cháy, có độ dẫn nhiệt thấp và có đủ độ bền cơ; hoặc lắp đặt với một khoảng cách đủ đảm bảo dập được hồ quang, tia lửa điện.
Thiết bị điện có khả năng gây ra tình trạng tập trung nhiệt hoặc tích tụ nhiệt phải có khoảng cách đủ lớn đến các vật ở liền kề hoặc các phần tử của nhà để trong điều kiện vận hành bình thường không tạo ra nhiệt độ nguy hiểm cho các vật và phần tử của nhà.
Đối với các thiết bị điện có chứa từ 25 lít chất lỏng dễ cháy trở lên đặt ở cùng một nơi phải thực hiện các biện pháp để ngăn chặn cháy chất lỏng đó và không cho ngọn lửa, khói, khí độc do cháy lan tỏa sang các bộ phận khác của nhà; cắt được điện nhanh nhất khi xảy ra cháy.
Các vật liệu được lắp đặt để che chắn xung quanh thiết bị điện phải là các vật liệu có độ dẫn nhiệt thấp, khó cháy, chịu được nhiệt độ cao nhất mà thiết bị điện đó có thể tạo ra.
g) Đối với khu vực có rủi ro cao về cháy
Phải hạn chế sử dụng thiết bị điện ở khu vực này. Trường hợp dây dẫn bắt buộc phải đi qua thì phải được bọc bằng vật liệu chống cháy hoặc có biện pháp phòng ngừa để không gây ra cháy hoặc làm lan truyền ngọn lửa. Các mối nối dây dẫn nếu bắt buộc phải có thì phải đặt trong hộp chống cháy. Sử dụng thiết bị điện có kết cấu hoặc điều kiện lắp đặt sao cho mức sinh nhiệt lúc vận hành bình thường hoặc khi bị sự cố không thể gây cháy. Phải thực hiện các biện pháp bảo đảm cho thiết bị điện không thể gây cháy cho tường, sàn và trần của nhà và không thể gây cháy lan đối với các kết cấu có hình dạng, kích thước dễ lan truyền ngọn lửa (ví dụ như giếng thang, giếng trời, đường ống kỹ thuật, đường cáp đi xuyên qua các kết cấu tường sàn, ống thông gió).
5. Trang bị phương tiện phòng cháy và chữa cháy
Căn cứ theo điều kiện, quy mô của ngôi nhà, tại từng tầng của mỗi nhà ở riêng lẻ cần trang bị ít nhất 75m²/01 bình chữa cháy; trang bị một số dụng cụ phá dỡ thông thường (búa, rìu, xà beng, kim cộng lục). Các phương tiện này phải được bố trí ở nơi dễ thấy, dễ lấy và thuận tiện cho việc sử dụng để kịp thời chữa cháy, mở cửa, thoát nạn an toàn khi xảy ra sự cố cháy, nổ. Đồng thời, khuyến khích trang bị thêm hệ thống, thiết bị báo cháy, mặt nạ phòng độc, thang dây.
6. Khi sửa chữa, cải tạo nhà ở có hoạt động hàn, cắt kim loại phải sử dụng thợ hàn đã được cấp chứng chỉ về hàn cắt và giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ về phòng cháy, chữa cháy; quá trình thi công phải đảm bảo giải pháp ngăn cháy, có biện pháp che chắn không để vây hàn tiếp xúc với các chất dễ cháy, chuẩn bị dụng cụ, phương tiện chữa cháy và phải có người giám sát, sẵn sàng chữa cháy trong suốt quá trình hàn cắt và sau khi hàn cắt 30 phút.