Điều 10. Thực hiện cưỡng chế
1. Trên cơ sở quyết định cưỡng chế, kế hoạch cưỡng chế đã được phê duyệt, Đoàn cưỡng chế phối hợp với các cơ quan tiến hành cưỡng chế ngoài thực địa:
a) Trường hợp đối tượng bị cưỡng chế, người có nghĩa vụ liên quan cố tình vắng mặt thì vẫn tiến hành cưỡng chế nhưng phải có đại diện của chính quyền địa phương và ít nhất có 02 người chứng kiến.
b) Trước khi cưỡng chế, nếu đối tượng bị cưỡng chế tự nguyện chấp hành thì Đoàn cưỡng chế lập thủ tục theo khoản 2 Điều 9 Quy định này.
c) Việc cưỡng chế phải được lập thành biên bản (vận dụng theo Mẫu biên bản số 04 Phụ lục kèm theo Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ) và giao cho người bị cưỡng chế một bản; biên bản ghi rõ: thời gian, địa điểm, cơ quan chủ trì thực hiện cưỡng chế; cá nhân, tổ chức bị cưỡng chế; đại diện chính quyền địa phương và người chứng kiến; địa điểm cưỡng chế, hiện trạng đất khi cưỡng chế, kết quả thực hiện cưỡng chế và phải được thành phần tham dự cưỡng chế ký tên, điểm chỉ; trường hợp vắng mặt hoặc từ chối ký biên bản thì phải ghi rõ lý do vào biên bản.
2. Đoàn cưỡng chế buộc đối tượng bị cưỡng chế, người có liên quan phải tháo dỡ, di dời tài sản ra khỏi nơi cưỡng chế. Nếu đối tượng bị cưỡng chế không tự nguyện thực hiện, thì Đoàn cưỡng chế yêu cầu lực lượng cưỡng chế đưa đối tượng bị cưỡng chế cùng tài sản ra khỏi nơi cưỡng chế.
3. Trường hợp đối tượng bị cưỡng chế, người có liên quan từ chối nhận tài sản thì Đoàn cưỡng chế xử lý như sau:
a) Đối với tài sản không bảo quản được, dễ hư hỏng (thủy sản, hoa màu...) thì Đoàn cưỡng chế thông báo cho chủ sở hữu tài sản nhận ngay sau khi tiến hành cưỡng chế nếu chủ sở hữu tài sản từ chối nhận tài sản. Đoàn cưỡng chế chủ trì, phối hợp với cơ quan tài chính hoặc tổ chức do UBND cấp huyện thành lập có chức năng bán thanh lý tài sản để tổ chức kiểm kê bán ngay, việc kiểm kê và bán tài sản phải lập thành biên bản gồm có các nội dung: thành phần tham gia kiểm kê bán tài sản; đại diện chính quyền địa phương, người chứng kiến, tên và địa chỉ đơn vị thu mua tài sản; số lượng (nếu thống kê được), trọng lượng, giá đối với từng loại tài sản, chủ sở hữu tài sản (nếu có giấy tờ, chứng cứ xác định được chủ sở hữu), tổng số tiền bán được; biên bản phải có chữ ký của thành phần bán tài sản, chủ sở hữu tài sản (nếu có), đại diện chính quyền địa phương, người chứng kiến, người mua tài sản. Số tiền thu được, sau khi trừ các khoản chi phí cho việc vận chuyển, bảo quản, xử lý tài sản sẽ được gửi tiết kiệm loại không kỳ hạn vào tài khoản tiền gửi tại kho bạc nhà nước;
b) Đối với tài sản bảo quản được, Đoàn cưỡng chế lập biên bản (vận dụng theo Mẫu biên bản số 05 Phụ lục kèm theo Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ) ghi rõ số lượng, chủng loại, tình trạng từng loại tài sản, chủ sở hữu tài sản (nếu có giấy tờ, chứng cứ xác định được chủ sở hữu) và lập biên bản bàn giao cho UBND cấp xã bảo quản hoặc cơ quan có trách nhiệm chủ trì thực hiện cưỡng chế thuê tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện để trông giữ, bảo quản tài sản. Biên bản phải có ký tên hoặc điểm chỉ của đại diện bên bàn giao; bên nhận bảo quản tài sản; chủ sở hữu tài sản (nếu có mặt) và đại diện chính quyền địa phương hoặc 02 người trực tiếp chứng kiến;
Đối với tiền Việt Nam, ngoại tệ, chứng chỉ có giá, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý thì phải lập biên bản ghi rõ số lượng, chủng loại, tình trạng tài sản và được gửi vào tài khoản tiền gửi tại kho bạc nhà nước.
c) Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày cưỡng chế, Đoàn cưỡng chế phải niêm yết thông báo tại UBND cấp xã nơi thực hiện cưỡng chế về thời gian, địa điểm để chủ sở hữu, người sử dụng hợp pháp nhận tiền, tài sản. Việc niêm yết phải được lập thành biên bản có xác nhận của UBND cấp xã nơi tổ chức niêm yết.
4. Ngay sau khi thực hiện xong cưỡng chế ngoài thực địa, Đoàn cưỡng chế đề nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền xác định ranh giới, mốc giới và lập biên bản bàn giao đất cho cơ quan, tổ chức, cá nhân, người quản lý, người sử dụng hợp pháp. Biên bản bàn giao đất phải có chữ ký của đại diện đoàn cưỡng chế, đối tượng nhận bàn giao đất và xác nhận của chính quyền địa phương.
5. Trong thời gian 07 ngày, kể từ ngày kết thúc cưỡng chế ngoài thực địa, Đoàn cưỡng chế họp đánh giá kết quả thực hiện cưỡng chế và báo cáo kết quả cưỡng chế đến người ra quyết định cưỡng chế. Báo cáo cưỡng chế gồm có các nội dung: quá trình thực hiện cưỡng chế, kết quả cưỡng chế; nêu thuận lợi, khó khăn; bài học kinh nghiệm và kiến nghị (nếu có).