Điều 2. Lực lượng "Thanh tra Giao thông vận tải đường thuỷ" có nhiệm vụ và quyền hạn như sau:
Phối hợp với các ngành, các cấp có liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các tổ chức, các đơn vị và nhân dân chấp hành các luật lệ, quy định chuyên ngành về bảo vệ các công trình giao thông đường thuỷ, quy tắc giao thông của các phương tiện thuỷ do Nhà nước, Bộ Giao thông vận tải và Bưu điện ban hành.
Thanh tra, kiểm tra các cơ quan, xí nghiệp, công ty, nhà máy, hợp tác xã và nhân dân trong việc sử dụng, bảo vệ các công trình giao thông đường thuỷ Trung ương và các phương tiện thuỷ:
Luồng lách, các công trình thuỷ, phao hiệu tín hiệu... và các công trình phụ trợ khác thuộc giao thông đường thuỷ Trung ương quản lý.
b.Các phương tiện vận tải hành khách, hàng hoá công cộng bằng đường thuỷ không có giấy phép kinh doanh theo đúng luồng tuyến và đăng ký hành chính của cơ quan giao thông vận tải có thẩm quyền cấp.
c. Các tầu thuyền không đảm bảo an toàn và không chấp hành nghiêm chỉnh các quy tắc giao thông thuỷ.
d. Lệ phí giao thông đối với những phương tiện thuỷ phải nộp.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ như trên, lực lượng "Thanh tra Giao thông vận tải đường thuỷ" còn phải đảm bảo đảm nhiệm vụ thường xuyên như: nắm vững tình hình luồng lách, phao tiêu tín hiệu, các công trình thuỷ..., phát hiện kịp thời những hư hỏng, những chướng ngại vật, những vị trí thông đường thuỷ có liên quan đến các công trình giao thông thuỷ... duy tu sửa chữa ngay hoặc kiến nghị cấp trên có biện pháp sửa chữa bổ sung để đảm bảo an toàn cho các phương tiện thuỷ qua lại.
3. Được quyền xử lý những vi phạm đến các công trình giao thông đường thuỷ và các phương tiện thuỷ (như mục 2 kể trên) với các biện pháp.
a. Phạt bằng tiền theo luật lệ hiện hành của Nhà nước
b. Lập biên bản đình chỉ, buộc bồi thường những việc làm đã gây tổn hại đến các công trình giao thông vận tải đường thuỷ Trung ương như: đào, phá hoặc làm hư hại các công trình đường thuỷ, lấy cắp đá, phao tiêu tín hiệu hoặc các công trình phụ trợ khác của giao thông đường thuỷ, làm cản trở, lấn chiếm luồng lạch (kể cả hành lang bảo vệ luồng lạch, các công trình thuỷ), tàu thuyền không đảm bảo an toàn, không chấp hành các quy tắc giao thông thuỷ, đỗ đậu tàu thuyền không đúng nơi quy định gây ách tắc cản trở giao thông ... các loại phương tiện vận hành khách, hàng hoá công cộng bằng đường thủy không có giấy phép kinh doanh hợp lệ, không đi đúng luồng tuyến quy định, và các phương tiện vận tải thuỷ phải nộp lệ phí giao thông mà không nộp.
c. Thực hiện những nhiệm vụ khẩn cấp để ngăn ngừa tai nạn có thể xảy ra. Lập biên bản về việc tạm giữ các giấy tờ của những phương tiện cố tình không chấp hành luật lệ giao thông gây hậu quả nghiêm trọng đến các công trình giao thông đường thuỷ hoặc các vụ việc lớn có tổ chức làm mất an toàn giao thông... Cần thiết báo cáo với cấp trên đề nghị truy tố trước pháp luật.